İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ERKEN DOĞUM VE PRETERM EYLEM

ÖZET

Erken doğum, bebeğin gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan doğmasıdır. Preterm eylem ise bu dönemden önce başlayan doğum sürecini ifade eder. Düzenli kasılmalar, adet ağrısına benzeyen kramplar, alışılmadık bel ağrısı ve vajinadan su gelmesi uyarıcı olabilir. Erken doğum bazen kendiliğinden gelişir, bazen anne veya bebeğin güvenliği için tıbben planlanır. Bu iki durumun nedenleri ve yönetimi aynı değildir. Önceki erken doğum öyküsü veya rahim ağzına ilişkin sorunlar değerlendirmede önem taşır. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

TANIM VE İLK BELİRTİLER

37 haftadan önce bu belirtiler varsa doğum birimiyle hemen görüşülmelidir. Kanama, ateş, kötü kokulu sıvı veya bebek hareketlerinde azalma eşlik ediyorsa beklenmemelidir. Ağır kanama ya da bayılmada 112 aranır. Hastanede yakınmaların gerçekten doğum eylemi olup olmadığı, suların açılıp açılmadığı ve enfeksiyon olasılığı araştırılır. Her kasılma doğumla sonuçlanmaz; bununla birlikte evde kasılma sayarak güvenli bir dışlama yapılamaz. Doğum yakınsa bebeğin gereksinimlerine uygun yenidoğan ünitesi bulunan bir merkeze transfer gerekebilir. Bebeğin bakım gereksinimi doğduğu haftaya ve sağlık durumuna göre değişeceğinden, aileye tek bir sonuç vaat edilmemelidir. [1]

Kaynaklar:[1]

KLİNİK DEĞERLENDİRME VE ÖNLEME

Rahim ağzı değerlendirmesi, gebelik haftası ve muayene bulgularıyla birlikte yorumlanır. Uygun hastalarda vajinal ultrasonla serviks uzunluğu ölçümü veya belirli biyobelirteç testleri kullanılabilir. Bu testlerin kullanım sınırları vardır; tekil gebelik için geliştirilmiş şemalar çoğul gebeliklere doğrudan aktarılmaz. Daha erken haftalarda, klinik şüphe güçlü olduğunda tedavi kararının test beklenerek geciktirilmemesi gerekebilir. Dışlama testinin negatif olması da yakınmaların daha sonra tekrarlamayacağını garanti etmez. [2]

Koruyucu progesteron veya rahim ağzına dikiş gibi yöntemler bütün gebelere uygulanmaz. Önceki spontan erken doğum, gebelik kaybı, serviks uzunluğu ve önceki servikal işlemler birlikte ele alınır. Bir sonraki gebeliğin erken döneminde risk değerlendirmesi yaptırmak, bu seçeneklerin zamanında tartışılmasını sağlar. Tokoliz adı verilen kasılma azaltıcı tedavinin amacı seçilmiş durumlarda zaman kazanmaktır; enfeksiyon veya kanama varsa doğumu durdurmak uygun olmayabilir. Kişinin tercihi, hastanenin yenidoğan olanakları ve anne ile bebeğin durumu karara katılır. Eve dönüş seçilirse belirtilerin sürmesi veya yeniden başlaması halinde hangi birime dönüleceği yazılı belirtilmelidir. [2]

Kaynaklar:[2]

TEDAVİNİN AMACI VE TAKİP

Doğum riski yakın olduğunda kortikosteroidler bebeğin organ olgunlaşmasına katkı sağlamak amacıyla düşünülebilir. Çok erken doğum beklenen seçilmiş gebeliklerde magnezyum sülfat nörolojik korunma amacıyla kullanılabilir. Bu ilaçlar aynı işi yapmaz ve birbirinin yerine geçmez. Uygunluk, gebelik haftası ve doğumun ne kadar yakın beklendiğiyle belirlenir. Uygulama, olası yan etkilerin izlenebileceği sağlık kuruluşunda yapılır; evde kendi kendine başlanacak tedaviler değildir. Tekrar kürler otomatik değildir, yarar ve risk yeniden değerlendirilir. [3]

Tablo: [3]

Doğumu ertelemek anne veya bebeğe daha çok zarar verecekse ilaç için beklemek doğru olmayabilir. Gebelik haftasına göre tedavi olanağı bulunması, mutlaka o tedavinin gerekli olduğu anlamına gelmez. Kişiye özgü klinik değerlendirme esastır. [3]

Doğumdan sonra bakımın devamı da planlanmalıdır. Anne ve bebeğin kontrol gereksinimi, doğum haftası ve hastanede yaşanan sorunlara göre değişir. Başka bir merkeze transfer olduysa taburculuk bilgilerinin ilk takip eden ekibe iletilmesi önemlidir. Aileye yaşanan süreci sağlık ekibiyle yeniden konuşma fırsatı sunulabilir. Evine yakın destek hizmetlerine bağlantı kurulması, çok sayıda kontrol randevusunu sürdürmeyi kolaylaştırır. Hangi randevunun anne, hangisinin bebek için olduğu yazılı olarak belirtilmelidir. [4]

Kaynaklar:[3][4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[3]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Erken kasılma mutlaka doğum demek değildir; değerlendirme gerekir. Önleme, eylemi kısa süre erteleme ve bebeği doğuma hazırlama farklı hedeflerdir. Her hedef için yarar, zamanlama ve güvenlik ayrı konuşulur. [3]

Kaynaklar:[3]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. NHS — Premature labour and birth ↗

    NHS · Erişim: 2026-10-25

  2. NICE NG25 — Recommendations ↗

    NICE NG25 · Erişim: 2026-10-25

  3. ACOG — Preterm Labor and Birth ↗

    ACOG · Erişim: 2026-10-25

  4. Safer Care Victoria — Preterm labour ↗

    Safer Care Victoria · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik kişisel muayene ve tedavi planının yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.