ESANSİYEL YAĞ ASİDİ EKSİKLİĞİ

Esansiyel yağ asidi eksikliği, vücudun gereksinim duyduğu linoleik ve alfa-linolenik asitlerin yeterince sağlanamamasıyla ilişkilidir. Bu yağ asitleri deri ve hücre zarlarının bütünlüğünde rol oynar. Eksiklik nadirdir; ileri derecede yetersiz alım, uygun olmayan bebek beslenmesi veya yağ emilim bozukluğunda gelişebilir. Yaygın pullanma, saç kaybı ve trombosit düşüklüğü görülebilir. Laboratuvar değişiklikleri bazen belirgin klinik bulgu olmadan bulunabilir.

Parenteral beslenmede yalnız toplam yağ miktarı değil, verilen emülsiyonun yağ asidi bileşimi de önemlidir. Çok bileşenli ürünler aynı miktarda linoleik asit sağlamayabilir. Beslenme kısıtlanması, lipid dozunun azaltılması veya infüzyonun eksik uygulanması risk değerlendirmesine dahil edilir. Wolff ve arkadaşlarının derlemesi, trien/tetraen oranının tek başına yorumlanmasının yanıltıcı olabileceğini; tüm yağ asidi paneli, klinik durum ve emülsiyon bileşiminin birlikte ele alınmasını savunur.

Buna karşılık Kang ve arkadaşlarının güncel derlemesi, Holman indeksinin tanı ve izlemde temel bir araç olmaya devam ettiğini vurgular. İndeks, plazmada Mead asidinin araşidonik aside oranıdır. Yazarlar geleneksel eşiğin korunmasını, yaşa özgü referansların ve hastanın bağlamının dikkate alınmasını önerir. Plazma için tanımlanan sınırın eritrosit gibi farklı örneklere doğrudan uygulanması uygun değildir. Bu görüş ayrılığı kesin uzlaşı varmış gibi gizlenmemelidir.

Parenteral beslenmeye bağlı kolestazı bulunan, iki yaşın altındaki 127 çocuğun balık yağı emülsiyonu altında izlendiği çalışmada üç bebekte biyokimyasal eksiklik ölçütü bildirildi; hiçbirinde buna uygun klinik bulgu yoktu. Bir ölçüm laboratuvar hatasına, diğer ikisi eşlik eden olumsuz olaylara bağlandı. Kontrolsüz, belirli hasta grubundaki sonuçlar tüm hastalarda her emülsiyonun risksiz olduğunu kanıtlamaz.

Tedavi yeterli esansiyel yağ asidi sunumunu yeniden sağlamaya dayanır. Deriye yağ sürmek, uygun ağızdan veya damar yoluyla replasman mümkünken güvenilir bir alternatif sayılmaz. İzlemde deri ve saç değişiklikleri, beslenme durumu ve seçilmiş laboratuvar değerlendirmeleri birlikte kullanılır.