FAGERSTRÖM NİKOTİN BAĞIMLILIK TESTİ
ÖZET
Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, sigara kullanımına bağlı nikotin bağımlılığının derecesi hakkında yapılandırılmış bilgi sağlayan kısa bir araçtır. FTND kısaltmasıyla bilinir ve altı maddeden oluşur. Sigara tüketimi ile kullanma zorunluluğunu değerlendiren yanıtlar, klinik planlamaya yardımcı bir sıralama sağlar. Testin kapsamı sigaradır; bütün nikotin ürünleri için kendiliğinden aynı ölçüm geçerli kabul edilmez.
Araç, daha eski Fagerström Tolerans Anketi üzerinde yapılan değişikliklerle geliştirilmiştir. Özgün araştırmada 254 sigara kullanıcısının yanıtları biyokimyasal ölçümlerle karşılaştırılmıştır. Bazı eski maddelerin bu ölçümlerle ilişkili bulunmaması ve iki temel davranışın puanlamasının iyileştirilmesi revizyona yön vermiştir. Bu araştırma, testin geliştirilmesini açıklar; her toplum için aynı doğruluğu garanti etmez.
Puanın klinik yararı, sonrasında ne yapıldığıyla yakından ilişkilidir. WHO erişkin tütün bırakma rehberi, sağlık kuruluşlarına başvuran tütün kullanıcılarına rutin kısa bırakma önerisi verilmesini destekler. Bırakmak isteyen kişilere daha yoğun davranışsal destek de sunulmalıdır. Dolayısıyla düşük bir test puanı, destek gereksiniminin olmadığı anlamına gelmez veya yardım teklifini kaldırmaz.
Tedavi seçimi yalnız toplam sayıya bağlanmamalıdır. NICE yaklaşımında kişinin tercihi, sağlık ve sosyal koşulları, kullandığı ilaçlar, olası istenmeyen etkiler ve önceki bırakma girişimleri birlikte ele alınır. Bırakma desteğinin nasıl alınabileceği açıklanır. Bu değerlendirme, aynı puana sahip iki kişinin neden farklı destek planlarına ihtiyaç duyabileceğini de gösterir.
Bazı kişiler için bırakma sürecinde ilaç güvenliği ayrıca önem taşır. Klozapin kullanan bir kişinin sigarayı bırakması veya elektronik sigaraya geçmesi, kan ilaç düzeyinin izlenmesini gerektirebilen durumlardandır. Bu izlem, ilacın kan hücreleri üzerindeki etkileri için yapılan olağan kontrollerden farklıdır; biri diğerinin yerine geçmez. Değişiklik tedaviyi izleyen ekiple paylaşılmalıdır.
CAMH tarafından yayımlanan form, izinli yeniden basım ve telif bilgisi taşır. Farklı sürümlerin veya ergen uyarlamalarının adları birbirinin yerine geçirilmemelidir.
- FTND
- nikotin bağımlılığı
- sigara
- bırakma desteği
- puanlama
- ilaç izlemi
GENEL OKUYUCU
PUAN BİR YARDIM KAPISIDIR
Tütün bırakma desteği yalnız yüksek puan alanlar için değildir. WHO, kısa önerinin rutin sunulmasını; bırakmaya ilgi duyanlara bireysel, grup veya telefonla daha yoğun davranışsal desteğin seçenek olarak verilmesini önerir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
AYIRICI TANI
ÖLÇÜLEN YAPIYI KORUMAK
NIDA açıklamasında FTND, sigara kullanımıyla ilişkili bağımlılığı sıralayan bir ölçümdür. Ergenlere yönelik değiştirilmiş FTQ ayrı bir uyarlamadır. Farklı araçlardan elde edilen puanlar aynı testin sonucu gibi birleştirilmez; test adı ve sürüm ayrımı yorumda korunur.
TANISAL YAKLAŞIM
UYGULAMA VE PUANLAMA
Altı maddelik formun yanıt puanları toplanır; toplam 0–10 arasındadır. Yanıt seçeneklerinin ağırlıkları aynı değildir. Bu nedenle bütün yanıtları eşit saymak yerine formdaki puanlama izlenir. Kullanılan form ve dil açıkça kaydedilir; burada test maddeleri yeniden yayımlanmamıştır.
TEDAVİ
GÖRÜŞMEDEN BAKIM PLANINA
Sigara kullanımını ve önceki bırakma desteklerini sorun. Uygun seçenekleri kişinin tercihi, sağlık durumu, mevcut ilaçları ve geçmiş deneyimiyle birlikte değerlendirin. Destek sağlayamayan birimde uygun yerel hizmete yönlendirme düşünülür; toplam puandan otomatik bir ilaç veya doz çıkarılmaz.
İZLEM VE ÖNERİLER
DESTEĞİ YENİDEN TEKLİF ETMEK
Henüz tamamen bırakmaya hazır olmayan kişide yardım teklifi açık tutulur ve sonraki temaslarda yeniden gündeme getirilir. Kullanım örüntüsü ve önceki girişimler, planın kişiyle birlikte düzenlenmesine yardımcı olur. İzlem yalnız puanın değişip değişmediğini sormakla sınırlandırılmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KLOZAPİN KULLANAN KİŞİDE GÜVENLİK
Sigaranın bırakılması veya elektronik sigaraya geçiş, klozapin düzey izlemi gerektirebilir. Bırakma planı reçeteleyen ekibe bildirilir; ilaç düzeyi ve gerekli doz düzenlemesi klinisyen tarafından değerlendirilir. Toksisite için ilaç düzeyinin ölçülmesi, agranülositoz riskine yönelik zorunlu kan testlerinin yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Fagerstrom Test for Nicotine Dependence ↗
NIDA Data Share · Kaynak tarihi: 2016; güncel sunulan kayıt · Erişim: 2026-10-31
- Fagerström Test for Nicotine Dependence: handout ↗
CAMH; K-O Fagerström · Kaynak tarihi: 1991 telif; sunulan form 2021 dosya adı · Erişim: 2026-10-31
- The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire ↗
Heatherton ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 1991 · Erişim: 2026-10-31
- WHO clinical treatment guideline for tobacco cessation in adults ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-31
- Tobacco: preventing uptake, promoting quitting and treating dependence — NG209 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2021; 2025 değişiklikleri içeren sunulan metin · Erişim: 2026-10-31
- Clozapine and other antipsychotics: monitoring blood concentrations for toxicity ↗
MHRA · Kaynak tarihi: 26 Ağustos 2020 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · FTND GELİŞTİRME ARAŞTIRMASI
The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire
Heatherton TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerström KO · British Journal of Addiction · 1991
Çalışma türü: Ölçek revizyonu ve psikometrik ilişki araştırması.
Kapsam: 254 sigara kullanıcısı.
ÖZET
Eski ankette iki madde biyokimyasal ölçümlerle ilişkili değildi; ilk sigaraya kadar süre ve günlük miktarın yeniden puanlanması aracı iyileştirdi.
Geliştirme çalışmasıdır; farklı nikotin ürünlerine veya bütün klinik ortamlara otomatik genelleme yapılamaz. Özgün özet okundu.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 1932883 · DOI: 10.1111/j.1360-0443.1991.tb01879.x
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.