FEMOROASETABULAR SIKIŞMA SENDROMU
ÖZET
Femoroasetabular sıkışma sendromu, kalça hareketi veya belirli pozisyonlarla ilişkili ağrıya eşlik eden klinik ve görüntüleme bulgularıyla tanımlanır. Tanı için bu üç bileşenin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Yalnız röntgende cam veya pincer morfolojisi bulunması, özellikle yakınması olmayan kişide, klinik sendrom anlamına gelmez.
Cam tipinde uyluk kemiği baş-boyun birleşiminin şekli, pincer tipinde yuvanın örtmesi öne çıkar; iki özellik birlikte bulunabilir. Tekrarlayan temas labrum ve eklem kıkırdağını etkileyebilir. Tedavi seçenekleri arasında faaliyet düzenlemesi, uygun ağrı kontrolü, fizyoterapi ve seçilmiş hastalarda cerrahi bulunur; bütün hastaların ameliyat olması gerekmez.
Kalça ağrısının tek nedeni sıkışma değildir. Labrum, tendon, kas, bel veya pelvis kaynaklı sorunlar ve stres kırıkları benzer yakınmalar oluşturabilir. Bu nedenle muayene ve görüntüleme, olası alternatif nedenlerle birlikte yorumlanır; bir provokasyon testinin ağrılı olması tek başına hangi yapının sorumlu olduğunu kesinleştirmez.
Güncel PhysioFIRST araştırmasında altı aylık kuvvetlendirme ve germe programları karşılaştırılmıştır. Ana sürekli ağrı-işlev ve yaşam kalitesi sonuçlarında kuvvetlendirmenin üstünlüğü gösterilmemiş, bazı ikincil sonuçlarda avantaj bulunmuştur. İki grubun da aktif tedavi aldığı bu araştırma, tek bir programın herkes için üstün olduğunu veya tedavisiz gidişi açıklamaz.
Cerrahi ile kişiselleştirilmiş fizyoterapiyi karşılaştıran UK FASHIoN çalışmasında bir yıllık yaşam kalitesi artışı cerrahi lehine daha fazlaydı. Ancak ameliyatla ilişkili ciddi istenmeyen olaylar da vardı. Bu sonuç, belirtisiz kemik şeklini düzeltmek için ameliyat önerisi veya gelecekte osteoartriti kesin önleme kanıtı olarak yorumlanmamalıdır.
Yeni HIPARTI pilotunda düzeltici artroskopi ile tanısal artroskopi karşılaştırılmış, her iki gruba rehabilitasyon uygulanmıştır. Ana sonuçta üstünlük gösterilmemiştir; erken sonlanan küçük çalışma kesin etkililik yargısı için yetersizdir. Bu nedenle olumlu veya olumsuz tek araştırma yerine kanıtların kapsamı, kişinin hedefleri ve belirsizlikler birlikte ele alınmalıdır.
- femoroasetabular sıkışma
- cam morfolojisi
- pincer morfolojisi
- kalça ağrısı
- fizyoterapi
- artroskopi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: KALÇA SIKIŞMASI
Kalça eklemi bir küre-yuva eklemidir. Uyluk kemiği baş-boyun birleşimindeki çıkıntı cam, yuvanın fazla örtmesi pincer olarak adlandırılır; birlikte de bulunabilir. Hareket sırasında labrum ve kıkırdak etkilenebilir.
Yalnız filmde bu şekillerin görülmesi hastalık anlamına gelmez. Hareketle veya belirli pozisyonla ilişkili kasık-kalça ağrısı, klinik muayene ve uygun görüntüleme bulgularının birlikte bulunması gerekir.
GENEL OKUYUCU: YARDIM GEREKTİREN DURUMLAR
Travmadan sonra yük verememe, yürüyememe veya his kaybı acil yardım gerektirir. Sıcak-şiş kalça, ateş ya da aniden başlayan şiddetli ağrı da gecikmeden değerlendirilmelidir; bunları sıkışmaya bağlayıp beklemeyin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç ve süre, ağrının yeri-yayılımı, yüklenmeyle ilişkisi, spor ve günlük yaşama etkisi sorgulanır. Takılma-kilitlenme, önceki yaralanmalar, beslenme ve gerektiğinde adet öyküsü kaydedilir.
FİZİK MUAYENE
Yürüme, kalça hareket açıklığı, kuvvet ve nörolojik bulgular değerlendirilir. FADIR veya FABER ile ağrı ve iç rotasyon kısıtlılığı destekleyebilir; benzer bulgular labrum sorunlarında da görülebilir.
AYIRICI TANI
Labrum yırtığı, displazi veya mikroinstabilite; adduktor, iliopsoas ve inguinal ağrı; bel-pelvis kaynakları değerlendirilir. Femur boynu stres kırığı sıkışmayı taklit edebilir ve riskli hastada atlanmamalıdır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE GÖRÜNTÜLEME
Tanı, yakınma-muayene-görüntüleme uyumuna dayanır. Belirtisiz cam veya pincer morfolojisini sendrom olarak adlandırmak uygun değildir.
Röntgen kemik yapısını değerlendirir. MR labrum, kıkırdak ve alternatif patolojiler için kullanılabilir. MR belirsizken klinik şüphe yüksekse MR artrografi düşünülebilir; labrum bulguları belirtisiz kişilerde de bulunabilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE ORTAK KARAR
Ağrıyı artıran faaliyetlerin düzenlenmesi ve kişiye uygun fizyoterapi temel seçeneklerdir. Uygun hastada ağrı kontrolü planlanır. Cerrahi, belirtiler ve yapısal sorunlar birlikte değerlendirilerek seçilir; herkese gerekli değildir.
PhysioFIRST çalışmasında kuvvetlendirme programı, germe programına karşı ana sürekli ağrı-işlev ve yaşam kalitesi sonuçlarında üstün bulunmadı. İkincil bazı ölçümlerde avantajlar vardı; bu, bütün hastalara tek egzersiz reçetesi anlamına gelmez.
UK FASHIoN çalışmasında ameliyat kolunun bir yıllık yaşam kalitesi kazanımı daha fazlaydı; ameliyatla ilişkili ciddi olaylar da görüldü. Hasta beklentisi, rehabilitasyon ve riskler birlikte konuşulmalıdır.
Küçük HIPARTI pilotunda artroskopi, tanısal artroskopi kontrolüne göre ana sonuçta üstünlük göstermedi. Çalışma yetersiz büyüklükteydi; bu bulgu eşdeğerlik veya ameliyatın etkisizliği kanıtı değildir.
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE REHABİLİTASYON
Ağrı, günlük işlev ve spora katılım hedefleri izlenir. Dönüş kararı hekim, fizyoterapist ve hasta arasında koordine edilir; güç ve hareket kontrolü değerlendirilmeden yalnız görüntülemeye göre karar verilmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi veya uzun süreli kortikosteroid kullanımı alternatif ciddi nedenlerin araştırılmasını gerektirir.
Ateşli sıcak-şiş kalça ya da travma sonrası yürüyememe acil değerlendirme nedenidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- The Warwick Agreement on femoroacetabular impingement syndrome (FAI syndrome): an international consensus statement ↗
British Journal of Sports Medicine · Kaynak tarihi: 2016-09-14 · Erişim: 2026-10-27
- Femoroacetabular Impingement ↗
AAOS OrthoInfo · Erişim: 2026-10-27
- Sports Medicine Disorders of the Hip: Anterior-Medial ↗
AAPM&R KnowledgeNow · Kaynak tarihi: 2026-01-22 · Erişim: 2026-10-27
- Physiotherapist-led treatment for femoroacetabular impingement syndrome (the PhysioFIRST study): an assessor-blinded, limited disclosure randomised controlled trial ↗
British Journal of Sports Medicine · Kaynak tarihi: 2026-05-04 · Erişim: 2026-10-27
- Hip arthroscopy versus best conservative care for the treatment of femoroacetabular impingement syndrome (UK FASHIoN): a multicentre randomised controlled trial ↗
The Lancet · Kaynak tarihi: 2018-06-01 · Erişim: 2026-10-27
- Arthroscopic Surgery Versus Sham Surgery for Femoroacetabular Impingement Syndrome and/or Labral Tears: A Double-Blind Randomized Controlled Pilot Trial (HIPARTI) ↗
Orthopaedic Journal of Sports Medicine · Kaynak tarihi: 2026-10-16 · Erişim: 2026-10-27
- Hip pain in adults ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2025-11-20 · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Konuya doğrudan katkısı olan yayınlar seçildi; yirmi yayın kotası uygulanmadı. Sistematik tarama veya klinik onay değildir.
01 · İKİ FİZYOTERAPİ YAKLAŞIMININ KARŞILAŞTIRILMASI
Physiotherapist-led treatment for femoroacetabular impingement syndrome (the PhysioFIRST study): an assessor-blinded, limited disclosure randomised controlled trial
Joanne L Kemp, Mark J Scholes, Anne J Smith ve arkadaşları · British Journal of Sports Medicine · 2026
Çalışma türü: Değerlendirici kör, sınırlı açıklamalı randomize çalışma.
Kapsam: 18–50 yaş arası 154 katılımcı; altı aylık program.
ÖZET
Kuvvetlendirme, germe programına göre ana sürekli sonuçlarda üstün değildi; bazı ikincil ağrı ve kuvvet ölçümlerinde avantaj vardı.
Tedavisiz kontrol yoktu. Grup içi düzelme tek başına nedensel etkinlik kanıtlamaz; ikincil sonuçlar ana sonuçların yerine konamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42082318 · DOI: 10.1136/bjsports-2025-110986
02 · ARTROSKOPİ VE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ KALÇA TERAPİSİ
Hip arthroscopy versus best conservative care for the treatment of femoroacetabular impingement syndrome (UK FASHIoN): a multicentre randomised controlled trial
Damian R Griffin, Edward J Dickenson, Peter D H Wall ve arkadaşları · The Lancet · 2018
Çalışma türü: Çok merkezli, değerlendirici kör randomize çalışma.
Kapsam: Osteoartriti bulunmayan, cerrahiye uygun görülen 348 katılımcı.
ÖZET
On iki ayda iki grup da düzeldi; iHOT-33 farkı artroskopi lehine 6,8 puandı. Bir ameliyat sonrası eklem enfeksiyonu bildirildi.
Hastalar ve tedavi verenler kör değildi. Sonuç belirtisiz morfolojiye genellenemez ve osteoartritin önlendiğini göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29893223 · DOI: 10.1016/S0140-6736(18)31202-9
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır; kişisel tanı ve tedavinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.