FİZYOTERAPİ: DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ SÜRECİ

İLK GÖRÜŞMEDE NE DEĞERLENDİRİLİR?

İlk değerlendirmede yakınmanın başlangıcı, sağlık geçmişi, kullanılan tedaviler ve yaşam koşulları konuşulur. Gerektiğinde hareket açıklığı, kuvvet ve denge gibi özellikler incelenir. Kişi daha önce çekilmiş görüntülemeleri ve mevcut tedavi planını yanında getirebilir; ancak görüntüleme bulgusu tek başına bütün hareket güçlüğünü açıklamaz. Değerlendirmenin amacı yalnız ağrılı yeri bulmak değil, kişinin hangi hareketlerde zorlandığını ve mevcut yaklaşımın uygunluğunu anlamaktır. [1]

Seçenekler birlikte konuşulmalıdır. Egzersiz, hareket eğitimi, elle uygulanan yöntemler ve belirtilerle baş etme eğitimi farklı amaçlarla kullanılabilir. Her yöntemin her sorunda gerekli olduğu varsayılmaz. Evde yapılacak çalışmalar verildiyse hareketin nasıl uygulanacağı, neyin beklendiği ve yeniden değerlendirme zamanı anlaşılmalıdır. Seans sayısı baştan değişmez bir başarı garantisi olarak sunulmamalıdır. [1]

KİŞİ MERKEZLİ YAKLAŞIM

Fizyoterapi kişinin bütün yaşamını dikkate alan bir mesleki yaklaşımdır. Eğitim ve kişinin kararlara katılması, uygulamanın yanında yer alır. Örneğin bir hareketin neden önerildiğini bilmek, yalnız tekrar sayısını ezberlemekten farklıdır. Kişi kendi önceliklerini, tedaviye ilişkin çekincelerini ve gündelik programını anlatabilmelidir. Ağrı yaşayan birini isteksiz veya başarısız diye tanımlamak yerine katılımı zorlaştıran koşulları anlamaya çalışmak gerekir. [2]

Hareket alanındaki değişiklikler her zaman yalnız fiziksel kapasiteyle sınırlı değildir. Evde pratik için alan bulunmaması, işe ulaşım ve bakım sorumlulukları planın uygulanmasını etkileyebilir. Bu nedenle görüşmede “Bu çalışmayı yaşamımın neresine yerleştirebilirim?” sorusu da anlamlıdır. Fizyoterapi, kişiyi bir işlem alıcısı olarak değil, bakımın etkin ortağı olarak görür; kişinin tercihleri klinik gerekçelerle birlikte değerlendirilir. [2]

KAVRAMSAL HIZLI BAŞVURU KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

PROFESYONEL DEĞERLENDİRME VE TAKİP

Sağlık profesyoneli için temel görev, ölçülebilir başlangıç bulgularını, çalışma hedefini ve yeniden değerlendirme zamanını kaydetmektir. Bir testteki değişiklik kişinin günlük yaşamına nasıl yansıyor sorusu korunmalıdır. Durum değiştiğinde veya beklenen ilerleme olmadığında yalnız uygulama miktarını artırmak yerine plan yeniden ele alınır. Gerektiğinde başka sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi istenir; fizyoterapi tıbbi tanı ve gerekli tedavinin yerine geçmez. [3]

Rehabilitasyon çoğu zaman birden fazla mesleğin katkısını içerir. Fizyoterapist, hekim, ergoterapist, hemşire ve diğer profesyonellerin rolleri kişinin gereksinimine göre birleşebilir. Amaç herkesin aynı fiziksel performansa ulaşması değil, kişinin çevresi içinde işlevini ve katılımını desteklemektir. Yardımcı araç kullanmak veya çevreyi uyarlamak da bu amaca hizmet edebilir. [4]

Kişinin hedefi zaman içinde değişebilir. Başlangıçta yataktan kalkabilmek öncelikliyken daha sonra dışarıda yürümek veya işe katılmak önem kazanabilir. Bu değişim, önceki planın yanlış olduğu anlamına gelmez; değerlendirme devam eden bir süreçtir. Profesyonel, seçtiği yaklaşımın gerekçesini açıklamalı ve kişinin geri bildirimini kaydetmelidir. Yeni bir sorunu eski yakınmanın devamı saymak yerine yeniden değerlendirmek, güvenli uygulamanın parçasıdır. Ev programının anlaşılıp anlaşılmadığı da yalnız yazılı liste verilerek değil, kişinin uygulamayı gösterebilmesi ve sorularını paylaşmasıyla kontrol edilebilir. [3]