FOLAT EKSİKLİĞİ

Beslenme kısıtlaması, alkol, gebelik, hemoliz gibi artmış gereksinim ve çölyak gibi emilim sorunları sorgulanır. Metotreksat, bazı antiepileptikler ve sulfasalazin gibi ilaçlar kaydedilir; ilaçlar kendi başına bırakılmaz. Nedeni düzeltmeden yalnız laboratuvarı yükseltmek nüksü önlemeyebilir. [2]

Solukluk, dilde kızarıklık/ağrı, ağız ülserleri, çarpıntı ve nefes darlığı değerlendirilir. Bunlar folata özgü değildir. Nörolojik bulgu varsa eşlik eden B12 eksikliği veya başka neden özellikle araştırılmalıdır. [1]

B12 eksikliği başta olmak üzere diğer besin eksiklikleri ve makrositoz nedenleri düşünülür. Homosistein yüksekliği folata özgü değildir; B12 eksikliği ve böbrek işlev bozukluğu da etkileyebilir. Folik asit tek başına B12’ye bağlı nörolojik hasarı tedavi etmez. [1]

Tam kan sayımı ve eritrosit indeksleriyle birlikte serum folat ve B12 değerlendirilir. Serum folat yakın dönem beslenmeden etkilenir; örnek kalitesi ve yerel laboratuvar aralığı dikkate alınır. NWLP laboratuvarı <3 µg/L değerini eksiklik, 3–4,5 µg/L aralığını belirsiz kabul eder; bu aralık evrensel eşik değildir. [3]

B12 eksikliği dışlandıktan veya uygun biçimde eşzamanlı tedaviye alındıktan sonra oral folik asit verilir. Erişkin folat eksikliği anemisinde ürün bilgisindeki yaygın rejim günde 5 mg, yaklaşık dört aydır; malabsorpsiyon ve sürmekte olan nedenler planı değiştirebilir. Bu doz gebelikte rutin korunma dozu değildir. Antifolat tedavilerle etkileşim için reçeteleyen ekiple görüşülür. [4]

Hemoglobin ve retikülosit yanıtı gerekirse başlangıçtan 7–10 gün sonra, hematolojik düzelme yaklaşık sekiz haftada kontrol edilir. Yanıt yoksa uyum, emilim, devam eden neden ve eşlik eden eksiklik yeniden değerlendirilir. Neden sürüyorsa daha uzun tedavi gerekebilir. [2]

GECİKMEMESİ GEREKEN DURUMLAR

Belirgin nefes darlığı, çarpıntıyla kötüleşme veya ağır anemi uzman değerlendirmesini gerektirir. Uyuşma, denge bozukluğu ve diğer nörolojik bulgular yalnız folata bağlanmamalıdır; B12 eksikliğinin gecikmesi kalıcı hasara yol açabilir. [2]