FOTOTEST VE FOTOPROVOKASYON

Fototest, güneş ışığıyla ortaya çıkan veya artan deri yakınmalarında ışığa duyarlılığı araştırır. Kontrollü küçük deri alanlarına belirli ışık türleri uygulanarak hangi dalga boylarının tepki oluşturduğu değerlendirilir. Bu işlem, yalnız günlük hayatta ne kadar güneşte kalındığını sormaktan farklıdır. Amaç, kişinin yakınmasını açıklayabilecek bir ışık yanıtını nesnel olarak göstermek ve değerlendirme planına katkı sağlamaktır.

Monokromatörle yapılan inceleme, belirli dalga boylarında kızarıklık oluşturabilen en düşük dozu araştırır. Bu ölçüm minimal eritem dozu olarak adlandırılır ve çoğunlukla ertesi gün okunur. Fotoprovokasyonda ise tekrarlanan ışık uygulamalarıyla hastanın tipik döküntüsünün küçük bir alanda yeniden oluşması hedeflenir. Işığa bağlı kontakt alerji için kullanılan fotoyama testi başka bir soruya yanıt verir; aynı incelemenin eşanlamı değildir.

Hazırlıkta döküntünün hangi mevsimde başladığı, dışarı çıktıktan ne kadar sonra belirdiği ve ne kadar sürdüğü önemlidir. Kullanılan güneş koruyucular ve bunları içeren kozmetikler de değerlendirilir. Benzer görünen güneşle ilişkili hastalıkların ayırt edilmesinde bu ayrıntılar test kadar değerlidir. Gerektiğinde kan veya idrar incelemeleri, ışığa duyarlılık yaratabilecek başka durumları araştırmak için plana eklenir.

Randevuya reçeteli ve reçetesiz ilaçların, bitkisel ürünlerin listesini ve önceki döküntü fotoğraflarını getirmek yararlıdır. İşaretlenen test alanları kontrol tamamlanıncaya kadar korunur. İki ziyaret arasında beliren ve sonra kaybolan bir reaksiyonun fotoğrafı sonuç görüşmesine yardımcı olabilir. Kontrol randevusu, yalnız evrak almak için değil, deride oluşan yanıtın doğrudan görülmesi için gereklidir.

Test sırasında küçük kızarık veya koyulaşmış alanlar oluşabilir; bazı kişilerde kendi güneş döküntüsüne benzeyen bir yanıt görülür. Belirgin reaksiyon gelişirse değerlendiren ekip tedaviyi düzenler. Hazırlık ve ilaç düzenlemeleri merkezin kişiye özel talimatıyla yürütülmelidir; bir başka hastanın programı aynen uygulanmaz. Sonuçların açıklanması, ilgili dermatologla sonraki planın oluşturulmasının parçasıdır.

Polimorf ışık erüpsiyonu şüphesinde yapılan özgün bir çalışma, farklı ışık kaynaklarının birlikte kullanılmasının pozitif yanıtı artırabildiğini göstermiştir. Bununla birlikte her şüpheli hastada döküntü oluşmamıştır. Sonuç, kullanılan yöntem ve klinik öyküyle birlikte yorumlanmalıdır.