FRAKSİYONEL AKIM REZERVİ ÖLÇÜMÜ

Fraksiyonel akım rezervi, kısaca FFR, koroner damardaki bir darlığın kan akımını işlevsel olarak ne kadar sınırladığını değerlendirmeye yardımcı olan ölçümdür. Yalnız damarın fotoğrafına bakmak yerine darlığın ötesindeki basınç ile aort basıncı karşılaştırılır. Karşılaştırma kan akımının artırıldığı hiperemi koşullarında yapılır. Böylece anatomik olarak görülen darlığın fizyolojik etkisine ilişkin bilgi elde edilir; FFR doğrudan damar içi ultrason görüntüsü değildir.

Ölçüm sırasında ucunda basınç algılayıcısı bulunan ince bir tel koroner damara ilerletilir. Damarın yanıtını değerlendirmek için verilen ilaç kısa süreli göğüste sıkışma, nefes alma güçlüğü veya baş dönmesi hissettirebilir. Hasta bu belirtileri işlem ekibine bildirmelidir. Bu deneyim, işlem öncesindeki bilgilendirmenin parçası olmalıdır; ilaç dozu ve uygulama biçimi hastanın kendi kendine belirleyebileceği bir konu değildir.

FFR, anjiyografi sırasında tedavi seçimini destekleyen ek değerlendirmelerden biridir. İşlem öncesinde hastalık öyküsü, kan testleri ve kullanılan tedaviler gözden geçirilir. Sonuç bazen stent, bazen ilaç tedavisi veya başka bir yaklaşımı destekleyebilir. Büyük damarlarda belirgin darlık bulunmaması ise bütün göğüs ağrılarının açıklanmış olduğu anlamına gelmez; küçük damar işlev bozukluğu ve damar spazmı için farklı değerlendirmeler gerekebilir.

FAME2 araştırmasının uzun dönem sonuçları, stabil koroner hastalığı ve işlevsel olarak önemli darlığı bulunan seçilmiş kişilerde FFR rehberli stent yaklaşımını ilaç tedavisiyle karşılaştırmıştır. Beş yılda birleşik klinik olaylar stent grubunda daha az görülmüştür; farkın önemli bölümü acil yeniden damar açma gereksiniminden kaynaklanmıştır. Bu araştırma, tek başına bir ölçüm yapılmasının herkeste ölüm riskini düşürdüğünü göstermez.

Günlük uygulamayı inceleyen 2024 tarihli çok merkezli kayıt çalışmasında, fizyolojik ölçüm yapılan lezyonların büyük bölümünde girişim ertelenmiştir. Bu, testin yalnız stent takılacak kişileri bulmak için değil, gereksiz müdahaleden kaçınmayı desteklemek için de kullanıldığını gösterir. Ancak kayıt çalışması hekimlerin seçtiği hastaları yansıtır; sonuç bütün koroner hastalara uygulanabilecek sabit bir stent gereksinimi yüzdesi değildir.