FUNDUS FLORESEİN ANJİYOGRAFİSİ
ÖZET
Fundus floresein anjiyografisi, gözün arkasındaki retina damarlarını değerlendirmek için yapılan bir görüntüleme testidir. Koldaki veya eldeki toplardamardan floresan boya verilir; boya dolaşırken özel bir kamerayla seri fotoğraflar çekilir. Diyabete bağlı retina sorunları, makula hastalıkları ve retina toplardamar tıkanıklıkları gibi durumlarda tanı ve tedavi planına yardım eder.
Randevuda önce görme değerlendirilir ve göz bebeklerini büyüten damlalar kullanılır. Kamera karşısında çene ve alın desteklere yerleştirilir. Boya verildikten sonra farklı zamanlarda çekimler yapılır. Fotoğraf çekiminden daha uzun bir süre klinikte kalabilirsiniz; hazırlık ve işlem sonrası kontroller de ziyaretin parçasıdır.
Önceki floresein reaksiyonunu, alerjilerinizi, kullandığınız ilaçları ve hastalıklarınızı mutlaka bildirin. Sonuçlar bazen aynı gün, bazen sonraki kontrolde açıklanır; ayrılmadan önce bunları kimin ve ne zaman değerlendireceğini öğrenin.
Önceki testin sorunsuz olması gelecekte hiç reaksiyon olmayacağını garanti etmez.
Gebelik olasılığı veya emzirme varsa işlemden önce ekibe söyleyin. Floreseine ya da ürün içeriğine bilinen aşırı duyarlılık önemli bir engeldir. Özellikle beta bloker içeren göz damlaları dahil tüm ilaçlar değerlendirilmelidir. Gebelik ve emzirme planı kullanılan ürünün bilgisiyle hekim tarafından belirlenir.
Kısa süreli bulantı, kameranın ışığından kamaşma ve cilt veya idrarda geçici sarı renk görülebilir. Bu renk değişikliği boyanın vücuttan atılmasıyla ilgilidir. Yeme içme ve ilaç hazırlığı için randevu talimatınızı izleyin; ilaçları kendi kendinize kesmeyin. Uygulama öncesinde işlem, yararları ve riskleri açıklanmalıdır.
Damla etkisiyle birkaç saat bulanık görme ve ışık hassasiyeti olabilir. Eve dönüş için bir yakınınızdan yardım isteyin; görmeniz normale dönmeden araç kullanmayın. Güneş gözlüğü rahatlık sağlayabilir. Boyasız OCT anjiyografisi bazı sorular için alternatif olabilir; hangi incelemenin gerektiği klinik amaca bağlıdır.
Dil veya boğaz şişmesi, nefes alma ya da yutma güçlüğü, bayılma gibi belirtiler ciddi alerjiyi düşündürebilir. İşlem sırasında hemen ekibe haber verin; evde gelişirse acil yardım çağırın. Sıradan renk değişikliğiyle bu belirtiler birbirine karıştırılmamalıdır.
- FFA
- floresein
- retina anjiyografisi
- damar sızıntısı
- kapiller perfüzyon
- OCTA
- anafilaksi
GENEL OKUYUCU
DAMAR DAVRANIŞINI ZAMAN İÇİNDE İZLEMEK
FFA, boyanın retinal dolaşımdaki geçişini gösterir. Tek kare değil erken, orta ve geç fazlar değerlendirilir. Parlaklığın büyümesi, sınırların bulanıklaşması veya değişmeden kalması farklı mekanizmalara işaret eder; görüntüler muayene ve OCT ile birlikte yorumlanır.
BEKLENEN ETKİLER VE ENJEKSİYON YERİ
Geçici bulantı, ciltte sararma ve idrar renginde değişiklik olabilir. Damar yolu çevresindeki ağrı sürüyorsa veya endişe veriyorsa tıbbi değerlendirme gerekir. Görüntüleri değerlendirecek hekim ve kontrol biçimi taburculuk öncesinde netleştirilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖYKÜ VE İLAÇLARIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
Önceki boya reaksiyonu, alerji/astım ve kardiyopulmoner hastalık sorgulanır. Beta blokerler, göz damlası biçiminde olsa da bildirilir; anafilaksinin telafi yanıtını ve tedavisini etkileyebilir. Böbrek yetmezliği veya diyalizde ürünün uygulanma planı ayrıca değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
DAMAR YOLU VE SERİ FOTOĞRAFLAR
Boya, el veya koldaki damar yolundan verilir; göze enjekte edilmez. Hasta kameranın baş desteğinde kalır ve fotoğrafçının bakış talimatlarını izler. İlk görüntülerden sonra farklı aralıklarla ek çekimler yapılabilir; bütün ziyaret yalnız fotoğraf çekme süresinden oluşmaz.
AYIRICI TANI
OCTA HANGİ BİLGİYİ VERMEZ?
OCT anjiyografisi damarları boya kullanmadan görüntüler; fakat floresein sızıntısını gösteremez. Diyabetik retina hastalığında yapısal damar anormalliğini görmek ile aktif sızıntıyı değerlendirmek aynı soru değildir. Boyasız yöntem her durumda FFA yerine otomatik olarak konmaz.
PARLAKLIK VE KARANLIĞI AYIRMAK
Sızıntıda parlak alan zamanla genişleyip bulanıklaşabilir; boyanmada parlaklık artarken sınırlar korunur. Karanlık alan ise kanın floresansı örtmesinden veya gerçek dolum kusurundan kaynaklanabilir. Tek karedeki karanlık bölge otomatik olarak damar kapanması diye raporlanmaz.
TANISAL YAKLAŞIM
HANGİ SORULAR İÇİN İSTENİR?
Diyabetik retinal dolaşımın değerlendirilmesi, makula dejenerasyonunun kapsamı ve retinal ven tıkanıklığındaki hasarın araştırılması başlıca kullanım alanlarıdır. İşlem tanısaldır; boya verilmesi kendi başına damar hastalığını tedavi etmez. Klinik soru, onam görüşmesinde açıklaştırılır.
TEDAVİ
AŞIRI DUYARLILIK, GEBELİK VE EMZİRME
Floresein veya yardımcı maddelere aşırı duyarlılık kontrendikasyondur. Gebelikte ancak yarar riski aşarsa düşünülür. İncelenen SERB ürün bilgisi emzirmeye yedi gün ara verilmesini belirtir; kullanılacak yerel ürün ve bebek beslenme planı önceden hekimle doğrulanır. Kişiye tek tip kendi kendine karar önerilmez.
GÖZLEM VE ACİL HAZIRLIK
İşlem, ciddi reaksiyonu tanıyıp yönetebilen ekip ve resüsitasyon olanaklarıyla yapılır. İncelenen SmPC, inceleme boyunca ve tamamlandıktan sonra en az 30 dakika yakın izlem ister. Damar dışına kaçışta enjeksiyon hemen durdurulur; şiddetli kol ağrısı önemsenir.
İZLEM VE ÖNERİLER
SONRAKİ TESTLERİ ETKİLEYEBİLİR
Floresein bazı kan ve idrar analizlerini üç güne kadar etkileyebilir. Bu dönemde test isteyen ekibe anjiyografi yapıldığı bildirilir; beklenmedik ölçüm tek başına ilaç değişikliğine dönüştürülmez.
SONUÇ VE SONRAKİ KARAR
Anjiyografi hastalık saptamaya, zaman içindeki değişimi izlemeye ve tedavi alanını belirlemeye yardım eder. Sonuç, görme ve diğer incelemelerle birlikte ele alınır. Test yapılmış olması herkese aynı tedavinin veya aynı tekrar tarihinin uygun olduğu anlamına gelmez.
ÖNCEKİ REAKSİYON ÖYKÜSÜNÜN ÖNEMİ
Prospektif bir seride önceki anjiyografiye reaksiyon bildirenlerde yeniden reaksiyon daha sıktı. Çalışmada ağır olay görülmemesi, bu olayların hiç olmayacağını kanıtlamaz; ön görüşme ve acil hazırlık gereksiz hale gelmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
CİDDİ REAKSİYON BELİRTİLERİ
Dil/boğaz şişmesi, nefes darlığı, hırıltı, yutma güçlüğü veya bayılma acil yardım gerektirir. Klinikte hemen personele bildirilir; evde ortaya çıkarsa acil yardım çağrılır. Hafif sarı renk değişikliğini ciddi sistemik belirtilerin açıklaması saymayın.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Fluorescein sodium 100 mg/ml, solution for injection — Summary of Product Characteristics ↗
SERB / electronic Medicines Compendium · Kaynak tarihi: 2024-12-24 · Erişim: 2026-10-31
SmPC metin revizyonu 24 Aralık 2024; emc sayfa güncellemesi 17 Haziran 2025. Türkiye ürün bilgisi yerine geçmez.
- Ophthalmic Angiography (Fluorescein/Indocyanine Green) ↗
Hull University Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-08-31 · Erişim: 2026-10-31
Son güncelleme; ilk sayfa tarihi 10 Haziran 2020, referans HEY917/2026.
- What is Fundus Fluorescein Angiography and Indocyanine Green Angiography? ↗
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-11-24 · Erişim: 2026-10-31
Son gözden geçirme; sonraki 29 Ocak 2027, LN002392 baskı 005.
- Fluorescein Angiography Made Clear: How to Read the Dye, Not Just Admire It ↗
American Academy of Ophthalmology; Haley D’Souza · Kaynak tarihi: 2026-07-06 · Erişim: 2026-10-31
- Retinal Angiography ↗
American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-01-15 · Erişim: 2026-10-31
- Diabetic Retinopathy Preferred Practice Pattern ↗
American Academy of Ophthalmology / Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2025-02-07 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi yayın 7 Şubat 2025; Nisan 2025 sayısı. Resmî PDF dosya adı tek başına yeni yayın tarihi sayılmadı.
- Frequency of adverse systemic reactions after fluorescein angiography. Results of a prospective study ↗
Ophthalmology / PubMed · Kaynak tarihi: 1991-07 · Erişim: 2026-10-31
- Fundus fluorescein angiography (FFA) and indocyanine green angiography (ICGA) ↗
University Hospital Southampton NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2024-09 · Erişim: 2026-10-31
Sürüm 1, yayın Eylül 2024; gözden geçirme Eylül 2027, belge 3796.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.
01 · FLORESEİN ANJİYOGRAFİSİ SONRASI SİSTEMİK REAKSİYONLARIN PROSPEKTİF İZLEMİ
Frequency of adverse systemic reactions after fluorescein angiography. Results of a prospective study
K. A. Kwiterovich ve ark. · Ophthalmology · 1991
Çalışma türü: Prospektif işlem serisi.
Kapsam: 2025 kişide 2789 anjiyografi işlemi.
ÖZET
İşlemlerin %4,8’inden sonra reaksiyon gelişti; bulantı en sık bildirilen etkiler arasındaydı. Önceki reaksiyon öyküsüyle oran yükseldi.
Özet okundu; eski ve belirli bir merkeze ait seri. Ağır olay görülmemesi nadir anafilaksi riskini dışlamaz; oran kişisel güncel risk değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 1891225 · DOI: 10.1016/S0161-6420(91)32165-1
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.