GADOLİNYUM BAZLI KONTRAST MADDELER

Gadolinyum bazlı kontrast maddeler, manyetik rezonans incelemesinde bazı doku ve damarların daha belirgin görünmesine yardım eder. Gadolinyum çevredeki su moleküllerinin manyetik özelliklerini etkileyerek görüntü sinyalini değiştirir. Bu ajanlar, bilgisayarlı tomografide kullanılan iyotlu kontrastla aynı madde değildir; hangi kontrastın gerektiği görüntüleme sorusuna göre belirlenir.

Uygulama genellikle inceleme sırasında damar yoluyla yapılır. Radyoloji ekibi önceki kontrast reaksiyonlarını ve böbrek hastalığı öyküsünü öğrenmelidir. Bulantı, baş ağrısı veya enjeksiyon yerinde rahatsızlık görülebilir. Yüz ya da boğaz şişmesi, nefes alma güçlüğü veya bayılma ise sıradan işlem rahatsızlığı sayılmamalı, hemen değerlendirilmelidir.

Ajanlar kimyasal yapı ve güvenlik bakımından tek tip değildir. Makrosiklik moleküller, lineer moleküllere göre gadolinyumu daha sıkı tutar. Avrupa’daki düzenleyici değerlendirme bazı lineer ürünlerin damar içi kullanımını durdurmuş veya belirli endikasyonlarla sınırlamıştır. Bu karar bütün gadolinyumlu incelemelerin yasaklandığı anlamına gelmez; yeterli tanısal bilgi için gereken en düşük uygun doz ilkesi önemini korur.

Nefrojenik sistemik fibrozis, özellikle ileri böbrek hastalığıyla ilişkili ayrı bir güvenlik sorunudur. Buna karşılık dokularda az miktarda gadolinyum kalması, tek başına klinik hastalık kanıtı değildir. Güncel gadobutrol ürün bilgisi, normal böbrek işlevinde beyin tutulmasının klinik sonuçlarının belirlenmediğini bildirir; bu belirsizlik “hiç risk yok” diye çevrilmemelidir.

Düşük NSF riskli grup II ajanlarla, gerekli incelemeyi geciktirmenin zararı ile olası risk birlikte tartılır. ACR–NKF uzlaşısı yalnız bu ajanların verilmesi nedeniyle yeni diyaliz başlanmasını veya mevcut diyaliz programının değiştirilmesini önermez. Böbrek hastalığı tüm kontrastlı MR incelemelerini otomatik olarak engelleyen bir etiket değildir.

GRIP araştırmasında böbrek işlev kaybı olan hastalarda gadobutrol sonrası NSF saptanmamıştır. Ancak tek bir gözlemsel güvenlik çalışması, çok seyrek yan etkilerin sıfır olduğunu veya bütün ajanların birbirinin yerine geçebileceğini göstermez.