İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

GASTRİK VOLVULUS

ÖZET

Gastrik volvulus, midenin kendi ekseni çevresinde dönerek geçişi bozabildiği bir durumdur. Akut veya aralıklı seyredebilir; diyafram ve paraözofageal fıtıklar gibi anatomik sorunlarla ilişkili olabilir. Kanlanmanın bozulması, nekroz, delinme ve sepsis gelişebilmesi nedeniyle akut tablo gecikmeden değerlendirilmelidir.

Yakınmalar bazen belirsizdir ve ataklar arasında azalabilir. Bu nedenle görüntüleme bulguları belirtilerin zamanına göre değişebilir; yakınmasız dönemde yapılan inceleme aralıklı hastalığı yakalamayabilir. Tanısal gecikmeyi azaltmak için tekrarlayan yakınmaların örüntüsü ve önceki değerlendirmeler birlikte ele alınmalıdır. Akut hastalık yaşamı tehdit edebilir; geçici rahatlama kalıcı düzelmeyle eş anlamlı değildir.

Özellikle bilinen hiatal fıtığı olan bir kişide devam eden kusma ve üst karın ağrısı varsa, yaşamsal bulguların başlangıçta normal olması güvence sayılmaz. Eski bir olgu raporunda sonda yerleştirilebilmesine ve kısmi rahatlamaya rağmen volvulus saptanmıştır. Dolayısıyla klasik bulguların tamamının bulunmasını beklemek veya sonda geçişiyle hastalığı dışlamak uygun değildir.

Diyafram fıtığıyla ilişkili komplike olgularda değerlendirme, tıkanıklık yanında mide dokusunun canlılığını ve olası perforasyonu araştırır. Tedavi yalnız dönmenin giderilmesi değil, altta yatan anatomik sorunun ve nüks riskinin yönetilmesidir. WSES belgesi, uygun olgularda gastropeksiyi nüksü azaltmaya yönelik bir seçenek olarak önerir. Kesin cerrahiye uygun olmayan yüksek riskli kişilerde gastrostomiyle sabitleme ancak mide iskemik değilse düşünülebilir; önerilerin kanıt gücü sınırlıdır. Seçilmiş stabil hastalarda endoskopi mide mukozasının canlılığı hakkında bilgi sağlayabilir; her akut travma hastasına uygulanacak rutin bir işlem değildir.

Ameliyat zamanlaması hastanın durumundan bağımsız seçilemez. Yeni bir retrospektif çalışma, tıkanıklığı çözülmüş seçilmiş hastalarda farklı onarım zamanlarını karşılaştırmıştır. Ayaktan planlanan grupta ameliyattan önce yeniden volvulus görülmesi, bekleme döneminin risksiz olmadığını gösterir. Buna karşılık grupların sonuçları, başlangıçtaki klinik farklılıklardan etkilenebilir. Bu çalışma süren tıkanıklık, iskemi veya perforasyon kuşkusunda bekleme önerisi olarak yorumlanmamalıdır; acil durumla elektif planlama ayrılmalıdır.

Kaynaklar:[1][7][6][2][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • Gastrik volvulus
  • Gastropeksi
  • Aralıklı tıkanıklık
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: MİDENİN DÖNMESİ

Gastrik volvulus, midenin anormal dönerek geçişi engellemesidir. Bazen aralıklı yakınmalara, bazen ani ağır tabloya yol açar. Kanlanma bozulursa mide dokusu zarar görebilir veya delinebilir; sıradan hazımsızlık gibi bekletilmemelidir.

Kaynaklar:[1]

GENEL OKUYUCU: ANİ ŞİDDETLİ AĞRI

Ani şiddetli üst karın ağrısı ve tekrarlayan kusma/öğürme durumunda acil değerlendirme gerekir. Özellikle daha önce mide fıtığı biliniyorsa yakınmaları yalnız reflüye bağlamayın.

Kaynaklar:[6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: AKUT VE ARALIKLI SUNUMU AYIRIN

Ağrının başlangıcı, kusma, yutma güçlüğü ve önceki ataklar sorgulanır. Bilinen hiatal fıtık ve antiemetiğe rağmen süren yakınmalar önemlidir. Borchardt üçlüsü düşündürücüdür; sondanın ilerleyebilmesi tanıyı dışlamaz.

Kaynaklar:[6]

PROFESYONEL: ANATOMİK ZEMİN

Ligament gevşekliği, diyafram fıtığı veya yapışıklıklar araştırılır; paraözofageal fıtık sık bir zemindir. Organoaksiyal dönme kardiya–pilor ekseninde, mezenteroaksiyal dönme buna dik eksende olur.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: SAKİN GÖRÜNÜM YANILTABİLİR

Vital bulgular, genel görünüm ve abdominal hassasiyet değerlendirilir. Stabil dolaşım, hafif epigastrik hassasiyet veya periton bulgularının yokluğu volvulusu dışlamaz. Laboratuvar sonuçları tek başına güvenli dışlama testi değildir.

Kaynaklar:[6]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: BÜYÜK HİATAL FITIK HER ZAMAN VOLVULUS DEĞİLDİR

BT değerlendirmesinde yalnız intratorasik mideye bakılmaz: pilorda geçiş noktası ve fıtık boynunda daralma önemlidir. Büyük ancak obstrüksiyonsuz hiatal fıtıkla volvulus ayrılmalıdır. Tek bir görüntüleme bulgusunun yokluğu güvenli dışlama sağlamaz.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: BT VE DOKU CANLILIĞI

Kontrastlı BT mide yerleşimini ve obstrüksiyonu değerlendirir. Duvar kontrastlanma azalması, pnömatozis, portal venöz gaz ve perigastrik sıvı komplikasyon açısından dikkatle yorumlanır; BT bulguları klinik ve cerrahi değerlendirmeyle birleştirilir.

Kaynaklar:[3]

PROFESYONEL: İNCELEME ZAMANLAMASI

Aralıklı volvulusta belirtiler kaybolduğunda görüntüleme tanısal olmayabilir. Atak sırasında değerlendirme yardımcıdır; bu özellik akut ağrılı hastada incelemeyi erteleme gerekçesi değildir.

Kaynaklar:[7]

TEDAVİ

PROFESYONEL: CERRAHİ HEDEF VE HASTAYA ÖZGÜ YAKLAŞIM

Diyafram fıtığıyla ilişkili komplike volvulusta cerrahi değerlendirme geciktirilmez. Detorsiyon, altta yatan defektin onarımı ve rekürrensi azaltmak için gastropeksi planlanır. Stabil hastada minimal invaziv yaklaşım, instabil hastada açık yaklaşım gerekebilir.

Kaynaklar:[2]

PROFESYONEL: HASTANEDE DEKOMPRESYON VE ENDOSKOPİ

Hastanede mide sondasıyla dekompresyon ve uygun hastada endoskopik değerlendirme planlanabilir. Endoskopi mukozanın canlılığını değerlendirmeye yardımcıdır; teknik olarak ilerlenemeyen dönmüş mideyi açmak için cerrahi gerekebilir. Geçici rahatlama anatomik sorunun tamamen düzeldiğini göstermez.

Kaynaklar:[1]

PROFESYONEL: CANLI OLMAYAN MİDE

Nekroz veya perforasyonda rezeksiyon gerekebilir. Endoskopik dekompresyon bazı yüksek riskli hastalarda seçenek olsa da mide duvarının canlılığı ve kalıcı düzeltme gereksinimi değerlendirilmeden kesin tedavi sayılmaz.

Kaynaklar:[1]

PROFESYONEL: YÜKSEK CERRAHİ RİSK

WSES, kesin onarıma uygun olmayan veya yüksek riskli hastada gastrostomi/PEG ile fiksasyonu yalnız iskemik olmayan mide için seçenek olarak tanımlar. Bu, strangülasyonun konservatif izlenmesi anlamına gelmez.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: ÇÖZÜLMÜŞ OBSTRÜKSİYON SONRASI ZAMANLAMA

2026 tek merkez kohortu, obstrüksiyonu çözülmüş hastalarda bekleme döneminde yeniden volvulus olabileceğini gösterdi. Ayaktan ve yatan hasta grupları randomize değildi; sonuçlar bütün akut olgularda cerrahiyi ertelemek için kullanılamaz.

Kaynaklar:[4]

PROFESYONEL: FITIK İZLEMİNDE ORTAK KARAR

Gerçekten asemptomatik tipII–IV hiatal fıtığın izleminde volvulus riski hasta ile konuşulur; kimin yüksek riskli olduğunu kesin öngörmek mümkün değildir. SAGES, önceden organoaksiyal rotasyonu kaygı verici bulur. Bu elektif karar süreci aktif volvulus yönetimiyle karıştırılmaz.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: KOMPLİKASYON ŞÜPHESİ

Diyafram fıtığı zemininde obstrüksiyonla birlikte solunum/dolaşım bozulması veya perforasyon-peritonit şüphesi acil cerrahi bakım gerektirir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Ventrikelvolvulus ↗

    Ugeskrift for Læger · Kaynak tarihi: 2025-01-27 · Erişim: 2026-10-27

    Yayıncı web tarihi: 27 Ocak 2025; PDF üstbilgisi: 2024;186, PubMed: 2025;187(5). Olgu ve tartışma; PubMed review etiketi tasarımı değiştirmez.

  2. Management of complicated diaphragmatic hernia in the acute setting: a WSES position paper ↗

    World Journal of Emergency Surgery · Kaynak tarihi: 2023-07-26 · Erişim: 2026-10-27

  3. CT of Gastric Volvulus: Interobserver Reliability, Radiologists’ Accuracy, and Imaging Findings ↗

    AJR American Journal of Roentgenology · Kaynak tarihi: 2018-11-07 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi: 7 Kasım 2018; basılı: Ocak 2019, 212(1):103–108.

  4. Acute gastric volvulus: optimal timing for repair? ↗

    Surgical Endoscopy · Kaynak tarihi: 2026-07-22 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi: 22 Temmuz 2026; basılı: Eylül 2026, 40:8005–8011. Özgün özet erişilebilir; tam yöntem abonelik arkasında.

  5. Guidelines for the Surgical Treatment of Hiatal Hernias ↗

    SAGES · Erişim: 2026-10-27

    2024 kılavuzu, önceki 2013 metnini tamamlar; resmi sayfada kesin gün gösterilmiyor.

  6. Gastric volvulus ↗

    Emergency Medicine Journal · Erişim: 2026-10-27

    Haziran 2007;24(6):446–447. Yalnız klinik sunum/laboratuvar uyarısı kullanıldı; eski cerrahi standart ve ters eksen adları aktarılmadı.

  7. A review article on gastric volvulus: A challenge to diagnosis and management ↗

    International Journal of Surgery · Erişim: 2026-10-27

    Basılı: 2010;8(1):18–24, çevrimiçi: 2009. Yalnız erişilen özgün özet kullanıldı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 2 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.

01 · GASTRİK VOLVULUSUN BT İLE AYRIMI

CT of Gastric Volvulus: Interobserver Reliability, Radiologists’ Accuracy, and Imaging Findings

Parisa Mazaheri, David H Ballard, Kevin A Neal, Demetrios A Raptis, Anup S Shetty, Constantine A Raptis, Vincent M Mellnick · AJR Am J Roentgenol · 2019

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif olgu-kontrol görüntüleme çalışması.

Kapsam: Cerrahiyle doğrulanmış 30 olgu ve büyük hiatal fıtıklı 31 kontrol.

ÖZET

İki okuyucunun toplam doğruluğu 55/61 (%90) idi; her okuyucu altı volvulusu kaçırdı. Pilorda geçiş noktası ve fıtık boynunda daralma yararlı bulgulardı.

Cerrahiye gitmeyen hastalar dışlandı; seçilmiş kontroller ve retrospektif tasarım genellenebilirliği sınırlar. %90 doğruluk tüm hastalarda %90 duyarlılık değildir.

02 · OBSTRÜKSİYONU ÇÖZÜLMÜŞ VOLVULUSTA ONARIM ZAMANLAMASI

Acute gastric volvulus: optimal timing for repair?

Erika Michelin, Lauren Eberhardt, Giuseppe Zambito, David Scheeres, Amy Banks-Venegoni · Surg Endosc · 2026

Çalışma türü: Tek merkezde 2017–2025 retrospektif kohort.

Kapsam: 81 hasta: ayaktan 27, acil yatan 41, gecikmiş yatan 13.

ÖZET

Onarım öncesi yeniden volvulus ayaktan grupta %29,6, acil yatanlarda %2,4, gecikmiş yatanlarda %0 idi; ameliyat sonrası komplikasyonlar ayaktan grupta daha azdı.

Yalnız özgün özet erişildi. Seçilim ve hastalık ağırlığı farkları nedenselliği sınırlar; yazarların 2–3 hafta önerisi evrensel kılavuz değildir. İskemi/perforasyona genellenmez.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.