GEBELİĞİN AKUT YAĞLI KARACİĞERİ

Gebeliğin akut yağlı karaciğeri, çoğunlukla gebeliğin son döneminde gelişen ve karaciğer yetersizliğine ilerleyebilen nadir bir acildir. Bulantı, kusma, sağ üst karın ağrısı ve halsizlik gibi başlangıç yakınmaları sıradan gebelik şikâyetlerine benzeyebilir. Sarılık, aşırı susama veya düşünmede güçlük eklenmesi önemlidir. Bu belirtiler evde diyet değişikliğiyle izlenecek bir yağlanma sorunu olarak değerlendirilmemelidir; hızlı tıbbi inceleme gerekir.

Değerlendirmede yalnız karaciğer enzimleri değil, kan şekeri, böbrek işlevi ve pıhtılaşma da önemlidir. Hipoglisemi, pıhtılaşma bozukluğu ve bilinç etkilenmesi ağır hastalığı düşündürür. HELLP sendromu ve başka karaciğer hastalıkları benzer bulgular verebilir veya birlikte bulunabilir. Hastanın öyküsü, muayenesi, seri laboratuvar sonuçları ve gerektiğinde görüntüleme birlikte yorumlanır; tek bir normal bulgu hastalığı güvenle dışlamaz.

Swansea ölçütleri, başka bir açıklama yokken en az altı klinik veya laboratuvar bulgusunun birlikteliğini değerlendirerek tanıya yardımcı olur. Biyopsi çoğu hastada gerekli değildir. Kadın doğum, hepatoloji, anestezi, yoğun bakım ve yenidoğan ekipleri birlikte çalışmalıdır. Pıhtılaşma ve düzeltilebilir metabolik bozukluklar hızla ele alınırken doğum güvenli koşullarda gecikmeden planlanır. Doğum şekli tek bir kurala değil klinik duruma göre belirlenir.

Hastalığın yalnız son üç ayda ortaya çıktığı varsayılmamalıdır. İkinci trimesterdeki yayımlanmış olguları inceleyen sistematik derleme, daha erken haftalarda da ağır tablolar görülebildiğini göstermiştir. Ancak bu veriler az sayıda ve çoğunlukla ağır olguların raporlarından gelir. Bildirilen ölüm oranları tüm hastalara uygulanamaz; araştırma, erken başlayan her kusmanın bu hastalık olduğu anlamına da gelmez.

Doğum hastalığın temel yönetim adımıdır, fakat annenin izlemi doğumla sona ermez. İlk günlerde karaciğer ve diğer organ sorunları devam edebilir veya ağırlaşabilir. Yenidoğanda yağ asidi oksidasyon bozuklukları yönünden değerlendirme planlanır; anneye de sonraki gebelik öncesinde danışmanlık verilir. Gelecekteki gebelikler yüksek riskli kabul edilerek izlenir; yeniden gebelik planlayan kişilerle bu risk ve uzman takip gereksinimi önceden görüşülmelidir.