GEBELİK VE EMZİRMEDE TANISAL GÖRÜNTÜLEME

Gebelikte tanısal görüntüleme kararı, yalnız bebeğin olası maruziyetine değil, annenin hastalığının tanısız kalmasının sonuçlarına da dayanır. Ultrason ve kontrastsız manyetik rezonans, klinik soruyu yanıtlayabildiklerinde tercih edilen yöntemlerdir. Bununla birlikte gerekli bir röntgen, bilgisayarlı tomografi veya nükleer tıp incelemesi, sırf gebelik var diye otomatik olarak reddedilmemelidir.

Radyasyonun etkisi incelemenin adına bakılarak tek bir sayı üzerinden hesaplanamaz. Görüntülenen bölge ve bebeğin doğrudan ışın alanında bulunup bulunmaması önemlidir. Gebelik bilinmeden yapılan bir inceleme sonrasında kaygıya dayalı karar vermek yerine, kullanılan protokol ve gerekirse kişiye özgü doz değerlendirmesi üzerinden danışmanlık alınmalıdır. Annenin sağlığı, bebeğin sağlığının da temel belirleyicilerindendir.

Radyasyona bağlı doku etkileri ile gelecekteki kanser olasılığı aynı kavram değildir. UKTIS, 50 mGy altında toplam maruziyetin genellikle yalnız radyasyon gerekçesiyle gebeliği sonlandırma veya ek fetal izlem nedeni sayılmadığını belirtir. Bu sayı kişisel çekim izni, kesin risksizlik garantisi ya da herkes için aynı doz sınırı olarak kullanılmamalıdır.

Gadolinyumlu MR, kontrastsız MR ile aynı değerlendirmeye tabi değildir. Gebelikte kontrast ancak tanısal katkısı belirginse ve anne veya bebek sonucunu iyileştirmesi bekleniyorsa düşünülür. İhtiyaç, alternatifler ve belirsizlikler hasta ile radyoloji ve ilgili klinik ekip arasında konuşulur.

Emzirmede durum farklıdır: yaygın kullanılan iyotlu ve belirli gadolinyum ajanlarından sonra rutin olarak sütü sağıp atmak gerekmez. NHS SPS’nin bu önerisi zamanında doğmuş sağlıklı bebekler içindir; prematüre veya hasta bebekte kişisel değerlendirme gerekir. Emzirmenin gereksiz kesilmesi yerine kullanılan ürünün adı doğrulanmalıdır.

Nükleer tıp incelemesinde verilen radyofarmasötik, sıradan BT veya MR kontrastından farklıdır. Emzirmeye veya yakın temasa geçici ara gerekip gerekmediği maddeye ve incelemeye göre değişir. Besleme planı inceleme öncesinde nükleer tıp ekibiyle hazırlanır; her görüntüleme için tek bir bekleme süresi vermek doğru değildir.