GESTASYONEL DİYABET

Önceki gestasyonel diyabet, iri bebek, ailede diyabet, kilo öyküsü ve kullanılan ilaçlar kaydedilir. Gebelik öncesinde bilinen diyabet ayrı yönetilir; erken belirgin hiperglisemi önceden tanınmamış diyabet açısından araştırılır. [2]

Tansiyon ve gebelikte kilo seyri değerlendirilir. Glukoz günlüğü ve ölçüm tekniği gözden geçirilir; fetal hareket azalması obstetrik değerlendirme gerektirir. [1]

Açlık ≥126 mg/dL gibi aşikâr diyabet düzeyleri gebelik dışı diyabet ölçütleri ve gerektiğinde doğrulamayla değerlendirilir. Akut enfeksiyon, steroid kullanımı ve önceden bilinen tip 1/tip 2 diyabet yönetimi değiştirir. HbA1c tek başına standart gestasyonel diyabet OGTT’sinin yerine konmaz. [2]

TANI STRATEJİLERİ

24–28. haftalarda kullanılan protokol açıkça kaydedilir. Tek basamaklı 75 g OGTT için açlık ≥92, birinci saat ≥180 veya ikinci saat ≥153 mg/dL değerlerinden biri yeterlidir. İki basamaklı yaklaşımda 50 g taramayı 100 g OGTT izler; Carpenter–Coustan eşikleri 95/180/155/140 mg/dL olup genellikle en az iki anormal değer aranır. Protokoller birbirine karıştırılmaz. [2]

TEDAVİ VE HEDEFLER

Beslenme danışmanlığı, uygun aktivite ve açlık/tokluk izlemi başlanır. ADA hedefleri açlık <95, birinci saat <140 veya ikinci saat <120 mg/dL’dir; hipoglisemi pahasına zorlanmaz. Hedefler sağlanamazsa insülin tercih edilir. ADA, plasentayı geçen metformin ve gliburidi ilk seçenek saymaz; diğer ilaçların gebelik güvenliği ayrıca değerlendirilir. [3]

GEBELİK SONRASI

Doğumla insülin ihtiyacı hızla azalabilir; tedavi yeniden düzenlenir. ADA, 4–12. haftada 75 g OGTT, sonrasında normal olsa da 1–3 yılda bir diyabet taraması önerir. Erken postpartum HbA1c kan kaybı ve eritrosit dönüşümünden etkilenebilir. Emzirme ve sonraki gebelik öncesi değerlendirme desteklenir. [3]

ACİL DURUMLAR

Kusma, sıvı alamama, bilinç değişikliği veya ketoz şüphesinde aynı gün acil değerlendirme gerekir. İnsülin kullananlarda hipoglisemi tanıma ve düzeltme planı öğretilir; bilinç kaybında ağızdan yiyecek verilmez ve acil yardım çağrılır. [3]