GLOKOM
ÖZET
Glokom, görme sinirinde hasar ve kalıcı görme alanı kaybıyla seyreden hastalıklar grubudur. Göz içi basıncı önemli bir risk ve tedavi hedefidir; fakat basıncı normal olan kişide de glokom gelişebilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkin glokomuna genel yaklaşım; doğumsal glokom ayrı değerlendirilir.
HALK İÇİN: SESSİZ İLERLEME
Açık açılı glokom başlangıçta genellikle belirti vermez. Çevresel görme yavaş azaldığından kişi değişikliği geç fark edebilir. Ailede glokom varsa ve yaş ilerledikçe düzenli kapsamlı göz muayenesinin önemi artar. [1]
TEDAVİDEN NE BEKLENİR?
Damlalar, lazer ve cerrahi göz içi basıncını düşürerek kalan görmeyi korumayı amaçlar; oluşmuş sinir hasarını geri çevirmez. Damlalar önerilen biçimde düzenli kullanılmalı, yan etkiler ekibe bildirilmelidir. Görme günlük işleri etkiliyorsa görsel rehabilitasyon ve yardımcı cihazlar değerlendirilebilir. Kendini iyi hissetmek tedaviyi bırakma gerekçesi değildir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Aile öyküsü, önceki göz basıncı ölçümleri, lazer/cerrahi ve kullanılan damlalar kaydedilir. Ani ağrı, kızarıklık veya bulanıklık akut değerlendirmeyi gerektirir. Tedavi seçmeden önce eşlik eden hastalıklar, ilaç etkileşimleri, damlayı uygulama becerisi ve uyumu zorlaştıran koşullar sorgulanır. [2]
FİZİK MUAYENE
Goldmann applanasyon tonometrisi, optik sinir başı değerlendirmesi, standart otomatik perimetri ve açı değerlendirmesi birlikte yapılır; OCT yapısal takibe yardım eder. [2]
AYIRICI TANI
Oküler hipertansiyonda basınç yüksekken glokomatöz hasar gösterilmemiş olabilir; normal basınçlı glokomda ise basınç beklenen aralıkta olsa da sinir hasarı vardır. Akut ve kronik açı kapanması da aynı klinik hızda seyretmez; hastalığın adı kadar açı anatomisi ve hasarın varlığı önemlidir. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
Gonioskopi açık ve dar açı ayrımında önemlidir. Tek temassız tonometri ölçümüyle tanı veya sevk kararı verilmez. [2]
TEDAVİ
AÇIK AÇILI HASTALIKTA TEDAVİ
Yeni tanılı uygun açık açılı hastalıkta selektif lazer trabeküloplasti veya damla seçenekleri konuşulur. NICE, yaşam boyu görme kaybı riski bulunan ve basıncı ≥24 mmHg olan oküler hipertansiyonda 360° SLT önerir; uygun değilse veya tercih edilmiyorsa prostaglandin analoğu değerlendirir. Bu 24 mmHg değeri bütün glokomlar için tanı eşiği değildir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
Basınç kontrolü, optik sinir/OCT ve görme alanı değişimi birlikte izlenir. Kontrol aralığı ilerleme riskiyle kısaltılır veya uzatılır; damla uyumu ve yan etkiler her kontrolde değerlendirilir. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL SEVK
Şiddetli göz ağrısı, kızarıklık, bulanık görme ve bulantının ani gelişmesi açı kapanmasını düşündürür. Aynı gün acil göz değerlendirmesi gerekir; rutin randevu veya evde damla denemesiyle zaman kaybedilmez. Akut açı kapanması, belirtisiz açık açılı glokomdan ayrı acil süreçtir. Uzman gözetiminde basınç acilen düşürülür; pupil bloğunda güvenle yapılabilir olur olmaz periferik lazer iridotomiyle kesin tedavi planlanır. Mekanizma farklıysa tedavi de değişir. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
İLERİ HASTALIK VE CERRAHİ
NICE ileri açık açılı glokomda uygun farmakolojik destekle glokom cerrahisi önerir. [2] TAGS çalışmasında primer trabekülektomi, ilaçla basamaklı tedaviye göre beş yılda basıncı ve görme alanı ilerlemesini daha iyi kontrol etmiş; görmeye özgü yaşam kalitesi farkı anlamlı olmamıştır. Cerrahi kararı hastalık ağırlığı ve risklerle birlikte verilir. [3]
BASINÇ VE HASAR AYNI ŞEY DEĞİLDİR
Açı kapanması ayrıca gonioskopik ve klinik değerlendirme gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Glaucoma ↗
National Eye Institute · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Glaucoma: diagnosis and management, NG81 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-25
- Evaluating Primary Treatment for People with Advanced Glaucoma: Five-Year Results of the Treatment of Advanced Glaucoma Study. ↗
King AJ; Hudson J; Azuara-Blanco A ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Primary Angle-Closure Disease PPP ↗
American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 7 ARAŞTIRMA
Seçilmiş araştırmalar farklı hasta gruplarını ve tedavi dönemlerini kapsar; sonuçlar birbirinin yerine uygulanmamalıdır.
01 · GLAURİOUS: DOĞRUDAN VE STANDART SLT
Randomized Noninferiority Trial of Direct Selective Laser Trabeculoplasty in Open-Angle Glaucoma and Ocular Hypertension: GLAUrious Study.
Gazzard G; Congdon N; Azuara-Blanco A ve arkadaşları · Ophthalmology · 2025
Çalışma türü: Randomize değerlendirici-kör aşağı kalmama çalışması
Kapsam: Açık açılı glokom/oküler hipertansiyon; 40 yaş üzeri 192 kişi.
ÖZET
Altıncı ay birincil sonlanımda doğrudan SLT’nin standart SLT’ye aşağı kalmadığı istatistiksel olarak gösterilemedi; her iki yöntem basıncı düşürdü.
On ikinci ay keşifsel olumlu sonuç, başarısız birincil analizin yerine geçmez. Aşağı kalmamanın gösterilememesi kesin aşağılık da kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40350086 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.05.004
02 · DAR AÇI ŞÜPHESİNDE KORUYUCU İRİDOTOMİ
Laser peripheral iridotomy for the prevention of angle closure: a single-centre, randomised controlled trial.
He M; Jiang Y; Huang S ve arkadaşları · Lancet (London, England) · 2019
Çalışma türü: Eş göz kontrollü randomize çalışma
Kapsam: Çin’de 50–70 yaşında 889 kişi; bir göz lazer, diğeri izlem.
ÖZET
Altı yılda açı kapanmasıyla ilişkili bileşik olaylar lazerli gözlerde daha azdı, ancak mutlak olay sıklığı iki grupta da düşüktü.
Toplum taramasıyla seçilmiş dar açı şüphelileri; bütün hastalara yaygın koruyucu lazer önerisi veya akut atak tedavisi çalışması değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30878226 · DOI: 10.1016/S0140-6736(18)32607-2
03 · MİCROSHUNT VE TRABEKÜLEKTOMİ
Ab-Externo MicroShunt versus Trabeculectomy in Primary Open-Angle Glaucoma: One-Year Results from a 2-Year Randomized, Multicenter Study.
Baker ND; Barnebey HS; Moster MR ve arkadaşları · Ophthalmology · 2021
Çalışma türü: Randomize çok merkezli çalışma, bir yıllık rapor
Kapsam: İlaçla yeterince kontrol edilemeyen açık açılı glokom; 527 hasta.
ÖZET
Cerrahi başarı MicroShunt ile %53,9, trabekülektomiyle %72,7 idi. Trabekülektomi daha düşük basınç sağladı fakat geçici hipotoni daha sıktı.
Başarı tanımı ve bir yıllık süreye bağlıdır; daha az girişim gereksinimi daha fazla etkinlik anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34051211 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2021.05.023
04 · AGIS’TE BASINÇ VE GÖRME ALANI
The Advanced Glaucoma Intervention Study (AGIS): 7. The relationship between control of intraocular pressure and visual field deterioration. The AGIS Investigators.
American journal of ophthalmology · 2000
Çalışma türü: Randomize cerrahi çalışmasında ilişkisel analiz
Kapsam: İlk analiz 738, ikinci analiz 586 göz; en az altı yıl izlem.
ÖZET
Daha düşük ve daha tutarlı kontrol edilen basınç, daha az görme alanı kötüleşmesiyle ilişkiliydi.
Basınç hedeflerine randomizasyon yapılmadığından tek bir sayıyı herkes için nedensel güvenli eşik olarak belirlemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 11024415 · DOI: 10.1016/s0002-9394(00)00538-9
05 · TAGS BEŞ YILLIK SONUÇLARI
Evaluating Primary Treatment for People with Advanced Glaucoma: Five-Year Results of the Treatment of Advanced Glaucoma Study.
King AJ; Hudson J; Azuara-Blanco A ve arkadaşları · Ophthalmology · 2024
Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma
Kapsam: Yeni tanılı ileri açık açılı glokomlu 453 erişkin.
ÖZET
Trabekülektomi daha düşük basınç ve daha iyi görme alanı sonucu sağladı. Birincil görmeye özgü yaşam kalitesi farkı anlamlı değildi; ciddi olaylar nadirdi.
İleri hastalık popülasyonudur; hafif glokomda bütün hastalara ilk cerrahi gerekliliği göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38199528 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2024.01.007
06 · İLERİ AÇI KAPANMASINDA İKİ CERRAHİ YAKLAŞIM
Two-Year Outcomes of Phacogoniotomy vs Phacotrabeculectomy for Advanced Primary Angle-Closure Glaucoma With Cataract: A Noninferiority Randomized Clinical Trial.
Song Y; Fan S; Tang L ve arkadaşları · JAMA ophthalmology · 2025
Çalışma türü: Randomize aşağı kalmama çalışması, iki yıllık izlem
Kapsam: Çin’de kataraktla birlikte ileri primer açı kapanması olan 124 kişi.
ÖZET
Fakogoniotomi basınç düşüşünde fakotrabekülektomiye göre önceden belirlenen aşağı kalmama sınırını karşıladı.
Kataraktlı, seçilmiş ileri hastalara özgüdür; farklı anatomiler veya uzun dönem sonuçlara genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40244620 · DOI: 10.1001/jamaophthalmol.2025.0685
07 · İRİDOTOMİ SONRASI İRİDOPLASTİ VEYA DAMLA
Argon Laser Peripheral Iridoplasty for Primary Angle-Closure Glaucoma: A Randomized Controlled Trial.
Narayanaswamy A; Baskaran M; Perera SA ve arkadaşları · Ophthalmology · 2016
Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma
Kapsam: İridotomiye rağmen açı kapanması ve yüksek basıncı süren 80 kişi.
ÖZET
Bir yılda iridoplasti grubunda başarısızlık daha sık, basınç azalması prostaglandin analoğuna göre daha düşüktü.
Akut ilk atak değil, iridotomi sonrası kalıcı kapanma çalışmasıdır; sonlanım tanımları tedavi gruplarıyla dikkatle yorumlanmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 26707418 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2015.11.002
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.