GÖĞÜS TÜPÜ DRENAJI
ÖZET
Göğüs tüpü drenajı, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta biriken hava veya sıvının bir tüple dışarı alınmasıdır. Hava, kan, iltihaplı sıvı veya başka plevral sıvılar farklı nedenlerle boşaltılabilir. İşlem, uygun eğitim ve deneyimi olan sağlık ekibi tarafından yapılır; hastanın kendi başına uygulayacağı bir girişim değildir.
Tüp genellikle bir toplama sistemine bağlanır. Su içeren sistem tek yönlü bir engel oluşturarak çıkan hava veya sıvının geri dönmesini önlemeye yardımcı olur. Girişim öncesinde neden gerekli olduğu açıklanır, onam alınır ve ağrı kontrolü planlanır. İşlem sırasında veya sonrasında ağrı hissedilirse ekip haberdar edilmelidir.
Drenin çapı bütün hastalarda aynı değildir. Küçük çaplı drenler birçok durumda kullanılabilirken dolaşımı kararsız travma hastalarında veya mekanik ventilasyonla ilişkili pnömotoraksta daha geniş dren düşünülür. Bu seçim, hastalığın türü ve klinik durumla ilişkilidir. Bir hasta grubundaki sonuç, bütün drenaj nedenlerine otomatik olarak genellenemez.
Büyük miktarda plevral sıvının kontrolsüz hızla boşalması tansiyon düşmesine ve yeniden genişleme akciğer ödemine yol açabilir. Bu nedenle boşaltma planı ve gözlem sıklığı yazılı olmalıdır. Nefes darlığının artması veya genel durumun bozulması sıradan bir rahatsızlık sayılmaz; hızlı klinik değerlendirme ve uygun müdahale gerektirir.
Dren yerinden çıkabilir; kanama, enfeksiyon veya komşu organ yaralanması gibi komplikasyonlar gelişebilir. Tüpün çekilmemesi ve hareket ederken dolaşmamasına dikkat edilmesi önemlidir. Yeni göğüs ağrısı, artan nefes darlığı veya tüpün kaydığı hissi hemşireye hemen bildirilmelidir. Tüpün çıkarılma zamanı, drenajın nedenine ve klinik gidişe göre belirlenir.
Güvenli bakım yalnız tüpün yerleştirilmesinden ibaret değildir. İşlem öncesi ve sonrası nabız, kan basıncı, oksijen satürasyonu ve solunum sayısı değerlendirilir. Ekibin ciddi kanama ve diğer komplikasyonları yönetebilecek hazırlığı bulunmalıdır. Acil plevral girişim gerektiğinde uygun ekipman ve yetkin personelin zamanında erişilebilir olması önem taşır.
- göğüs tüpü
- plevral drenaj
- su altı drenajı
- hava kaçağı
- yeniden genişleme ödemi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN: TÜPLE HAREKET ETMEK
Tüp çekilirse veya bükülürse yerinden çıkabilir. Çıktığı fark edildiğinde hemen görevliye haber verilmelidir. Dren çıktıktan sonra belirgin ağrı, solunum güçlüğü veya ateş gelişmesi de değerlendirme gerektirir; bunlar yalnız normal iyileşmeye bağlanmamalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
HAZIRLIK VE GÜVENLİK PLANI
Planlı girişimde onam görüşmesi, uygun ekipman ve işlem öncesi güvenlik kontrolü tamamlanır. Uygulayıcının yeterliliği ve ciddi kanamayı yönetme planı bulunmalıdır. Acil durumda laboratuvar tetkiklerini beklemenin riski, girişimi geciktirmenin klinik sonucu ile birlikte değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
SIVI GİRİŞİMİNDE GÖRÜNTÜLEME
Plevral sıvıya yönelik işlemlerde işlem çevresinde toraks ultrasonu kullanılmalıdır; gerçek zamanlı bilgisayarlı tomografinin daha uygun olduğu durumlar ayrı tutulur. Bu öneri sıvı girişimine ilişkindir. İşlem öncesi ve sonrasında fizyolojik ölçümlerin kaydedilmesi komplikasyonun erken fark edilmesine yardım eder.
AYIRICI TANI
HAVA KAÇAĞI İLE SIVI DRENAJINI AYIRMAK
Kabarcık çıkaran hava drenini klemplemekten, özel durumlarda plevra uzmanı gözetimi dışında kaçınılır. Buna karşılık efüzyon drenajında tekrarlayan öksürük veya göğüs ağrısı gelişirse ekip drenajı durdurarak yeniden genişleme ödemi riskini değerlendirir. Bu iki durum için aynı genel klempleme talimatı kullanılamaz.
TANISAL YAKLAŞIM
DRENAJ HIZININ YAZILI DEVRİ
Boşaltılacak sıvı miktarı ve hızının planlanması, gözlem sıklığı ve kötüleşmede haber verilecek ekibin belirlenmesi gerekir. Güvenlik alarmı, kontrolsüz boşaltma ile ciddi kötüleşme bildirimlerine dayanır; bu bildirimlerden bütün hastalar için komplikasyon yüzdesi çıkarılamaz.
TEDAVİ
ÇAP ARAŞTIRMASININ SINIRI
Travmatik hemotoraks araştırmasında küçük ve büyük drenlerle ek girişim gerektiren başarısızlık oranları farklı bulunmadı. Ancak acil tüp gerektiren çok ağır hastalar dışlanmıştı. İstatistiksel fark bulunmaması, her koşulda eşdeğerlik veya instabil hastada küçük dren üstünlüğü anlamına gelmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
SİSTEMATİK GÜNLÜK DEĞERLENDİRME
Dren girişinde enfeksiyon, çıkan sıvı hacmi ve sistemde solunumla hareket ya da kabarcıklanma günlük kayda alınır. Drenaj şişesi dik ve giriş düzeyinin altında tutulur. Yerleştirme sonrası görüntüleme dren konumunu değerlendirmeye yardımcı olur; klinik izlem yerini yalnız görüntüye bırakmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
HASTA TARAFINDAN BİLDİRİLECEK DEĞİŞİKLİKLER
Göğüs ağrısı, daha fazla nefes darlığı veya tüpün kaydığı hissi hemen bildirilmelidir. Drenin çekilmesi ve dolaşması önlenir. Hasta, tüpü kendi başına düzeltmeye çalışmak yerine bakım ekibinden yardım ister; yeniden değerlendirme gereksinimi klinik ekipçe belirlenir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Having a chest drain inserted ↗
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: Son gözden geçirme 2026-07-28 · Erişim: 2026-10-31
- British Thoracic Society Clinical Statement on pleural procedures; 2026 correction ↗
British Thoracic Society; Thorax · Kaynak tarihi: 2023; düzeltme elektronik 2026-05-14, sayı Haziran 2026 · Erişim: 2026-10-31
- National Patient Safety Alert: Deterioration due to rapid offload of pleural effusion fluid from chest drains ↗
NHS England; BTS; ARNS · Kaynak tarihi: 2020-12-01 · Erişim: 2026-10-31
- British Thoracic Society Quality Standard for Pleural Disease ↗
British Thoracic Society; BMJ Open Respiratory Research · Kaynak tarihi: 2026-05-21 · Erişim: 2026-10-31
- Chest Drain ↗
Dorset County Hospital · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
- The small (14 Fr) percutaneous catheter (P-CAT) versus large (28-32 Fr) open chest tube for traumatic hemothorax: A multicenter randomized clinical trial ↗
Kulvatunyou N ve arkadaşları; Journal of Trauma and Acute Care Surgery · Kaynak tarihi: 2021-11-01 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · TRAVMATİK HEMOTORAKSTA DREN ÇAPI
The small (14 Fr) percutaneous catheter (P-CAT) versus large (28-32 Fr) open chest tube for traumatic hemothorax: A multicenter randomized clinical trial
Kulvatunyou N ve arkadaşları · Journal of Trauma and Acute Care Surgery · 2021
Çalışma türü: Çok merkezli prospektif randomize çalışma.
Kapsam: 119 hasta; küçük kateter 56, büyük tüp 63.
ÖZET
İkinci girişim gerektiren başarısızlık yüzde 11 ve yüzde 13 idi; fark anlamlı değildi. Küçük kateter grubunda yerleştirme deneyimi daha iyi bildirildi.
Özgün özet okundu. Acil tüp gerektiren ekstrem instabil hastalar dışlandı; sonuç bütün travma ve plevral hastalıklara genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33843831 · DOI: 10.1097/TA.0000000000003180
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.