GONİOSKOPİ
ÖZET
Gonioskopi, gözün ön bölümünde iris ile kornea arasındaki sıvı çıkış açısının özel bir lensle incelenmesidir. Bu bölge sıradan bakışla yeterince görülemez. En sık glokom değerlendirmesinde kullanılır; ancak göz içi iltihabı, önceki travma veya başka açı anormalliklerinin araştırılmasına da yardımcı olabilir.
Muayene sırasında çene ve alın desteklere yerleştirilir. Göz yüzeyi damlayla uyuşturulduktan sonra aynalı bir lens göze temas ettirilir. Hekim mikroskop ve ışıkla açının farklı bölümlerine bakar. İnceleme genellikle birkaç dakika sürer; kirpiklere temas hissedilebilir, fakat belirgin ağrı beklenmez. Bu bir göz ameliyatı değildir.
Rutin poliklinik incelemesi çoğu zaman özel hazırlık gerektirmez. Kontakt lens kullanıyorsanız çıkarma zamanı için kliniğin talimatını sorun. Aynı randevuda başka işlemler planlanmışsa hazırlık farklı olabilir. İşlemde kullanılan uyuşturucu veya genişletici damlaların etkileri ayrıca değerlendirilir; her gonioskopide göz bebeğinin büyütülmesi gerekmez.
Sonuç yalnız açının dar ya da açık olduğunu söylemekle sınırlı değildir. Hekim geçici temas ile kalıcı yapışıklığı ayırmak için özel bir lensle hafif bası uygulayabilir. Açı kapanması şüphesinde her iki göz değerlendirilir. Aydınlatma ve uygulanan basınç görünümü değiştirebildiğinden doğru teknik önemlidir.
Gonioskopi, göz tansiyonu ölçümü, görme alanı ve görme siniri değerlendirmesinin yerine geçmez. Sonuç diğer testlerle birlikte yorumlanır. Aynı muayenede göz bebekleri genişletilmişse geçici bulanıklık ve ışık hassasiyeti olabilir; eve dönüş için yardım planlayın ve bulanık görürken araç kullanmayın.
Önceki inceleme belirsizse veya açıda değişiklikten kuşkulanılıyorsa test tekrarlanabilir. Muayene pozisyonuna uyum sağlamak mümkün değilse ekip uygun bir alternatif değerlendirme seçebilir. Kullanılan ilaçlar, damla alerjileri ve eski testler paylaşılmalıdır; herkes için aynı tekrar takvimi yoktur.
Ani görme kaybı veya aniden başlayan şiddetli göz ağrısı, özellikle baş ağrısı, bulantı ya da kusmayla birlikteyse acil değerlendirme gerektirir. Böyle belirtilerde rutin randevuyu beklemeyin.
- gonioskopi
- ön kamara açısı
- açı kapanması
- indentasyon
- periferik anterior sineşi
- glokom
GENEL OKUYUCU
AÇI ANATOMİSİNİ GÖRMEK
Göz içindeki sıvının çıkış yolu, kornea ile irisin birleştiği çevresel bölgededir. Aynalı lens bu saklı bölgeyi görünür kılar. Gonioskopi tanısal bir muayenedir; aynı adı çağrıştıran cerrahi gonyotomiyle karıştırılmamalıdır.
SONUCUN KONUŞULMASI
Poliklinik muayenesinin bulguları genellikle hemen açıklanabilir. Dar açı veya başka anormallik saptandığında ek değerlendirme ve gerekiyorsa tedavi seçenekleri konuşulur. Test sonucu tek başına kişinin kendi damlasını değiştirmesi için talimat değildir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖN DEĞERLENDİRME VE SIRALAMA
Ön biyomikroskopide geçirilmiş iltihap, travma veya cerrahinin işaretleri araştırılır. Göz içi basıncı gonioskopiden önce ölçülür; lensle aşırı bası basınç ölçümünü etkileyebilir. Hasta ve uygulayıcı rahat, baş destekli pozisyonda olmalıdır.
FİZİK MUAYENE
AYDINLATMA VE DİNAMİK İNCELEME
Açı kapanması değerlendirmesinde karanlık oda ve pupillaya düşmeyen kısa ışık demeti kullanılır. İndentasyon, geçici iris temasını kalıcı sineşiden ayırmaya yardım eder. Fazla aydınlatmayla dar açının olduğundan açık görünmesi önlenmelidir.
AYIRICI TANI
GÖRÜNTÜLEME NEYİ TAMAMLAR?
Ön segment OCT temas olmadan açı görüntüleri sağlayabilir; fakat indentasyon gonioskopisiyle aynı dinamik incelemeyi yapmaz. Aydınlık ve karanlıkta görüntüler ek bilgi verir. Görüntüleme sonucunun klinik gonioskopiyle aynı sınıflamayı üretmesi zorunlu değildir.
TEKNİK HATADAN KAÇINMA
Lensin fazla bastırılması veya çekilmesi açıyı yapay biçimde değiştirebilir. Görüntülenen yapıların doğru tanınması ve sistematik inceleme gerekir. Van Herick ile derinlik tahmini, ayrıntılı gonioskopik anatominin eşdeğeri değildir.
TANISAL YAKLAŞIM
AÇI KAPANMASI VE YAPIŞIKLIK
Primer açı kapanması hastalığı şüphesinde iki gözün açısı, iris-trabekulum teması ve periferik anterior sineşiler açısından incelenir. Sadece dar açı bulunması, tek başına glokomatöz sinir hasarı olduğu anlamına gelmez; şüpheli durum, kapanma ve glokom ayrı klinik kategorilerdir.
TEDAVİ
TEMASLI MUAYENENİN GÜVENLİĞİ
Kontakt muayene araçları için uygun enfeksiyon kontrolü gerekir. İlaç alerjileri ve intoleranslar önceden bilinmelidir. Standart muayeneye katılım mümkün değilse zorlamak yerine uyarlanmış değerlendirme seçilir; bu karar kişiye ve klinik soruya göre verilir.
RAHATSIZLIK VE YÜZEY İRRİTASYONU
Gonioskopi önemli anatomik bilgi verir; ancak uygunsuz kullanım göz yüzeyini tahriş edebilir. Bu nedenle gereksiz tekrar ve uygun olmayan teknikten kaçınılır. Hastanın belirgin rahatsızlığı değerlendirilmeden muayeneye devam edilmemelidir.
İZLEM VE ÖNERİLER
NE ZAMAN YENİDEN BAKILIR?
Önceki inceleme sonuçsuzsa veya açının klinik durumunda değişiklik düşünülüyorsa gonioskopi tekrarlanır. Muayene yapılamayan kişide van Herick değerlendirmesi kullanılabilir. Alternatif seçimin gerekçesi kaydedilir; testin yapılamaması normal sonuç olarak yazılmaz.
YÖNTEMLER AYNI SONUCU VERMEYEBİLİR
Gonioskopi referanslı bir karşılaştırmada farklı görüntüleme yöntemleri açı kapanmasını farklı sıklıkta sınıfladı. Çalışmanın tanımları ve hasta seçimi bilinmeden bu fark bütün cihazlara veya toplum taramasına genellenemez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
AÇIK GÖZ YARALANMASI ŞÜPHESİ
Glob rüptürü veya perforasyon şüphesinde gonioskopi ve indentasyon yapılmaz; acil göz değerlendirmesi gerekir. Travma sonrası göz içine yabancı cisim olasılığı, belirgin yakınma olmasa bile gecikmeden değerlendirilmelidir.
RUTİN KONTROLÜ BEKLEMEYEN DURUMLAR
Ani görme kaybı veya ani şiddetli göz ağrısı acildir. Ağrıya baş ağrısı, bulantı veya kusma eşlik etmesi uyarıcıdır. Bunlar muayene sonrası olağan damla etkisi varsayılarak bekletilmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- ¿Qué es la gonioscopia? ↗
American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2019-05-19 · Erişim: 2026-10-31
- Gonioscopy ↗
Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2024-07-23 · Erişim: 2026-10-31
Sayfanın son güncelleme tarihi.
- Primary Angle-Closure Disease Preferred Practice Pattern ↗
American Academy of Ophthalmology / Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-02-09 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi yayın; 2026 sayısı.
- Color Atlas of Gonioscopy: Techniques of Slit-Lamp Gonioscopy ↗
American Academy of Ophthalmology; Wallace L. M. Alward ve Reid A. Longmuir · Kaynak tarihi: 2017-11-08 · Erişim: 2026-10-31
AAO çevrimiçi bölüm tarihi; atlasın farklı bölümleri tek eser bütçesinde birleştirilir.
- Glaucoma: diagnosis and management (NG81), Recommendations ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2022-01-26 · Erişim: 2026-10-31
Rehberin güncelleme tarihi; kullanılan tanı ve gonioskopi önerileri 2009/2017 kökenlidir.
- Glaucoma: diagnosis and management, full guideline — reassessment rationale ↗
NICE / National Guideline Centre · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-31
2017 tam rehberin gerekçe bölümü; güncel öneriler ayrı bağlantıyla doğrulandı.
- Glaucoma Tests ↗
MedlinePlus / U.S. National Library of Medicine · Erişim: 2026-10-31
Görünür metinde sayfa güncelleme tarihi yok; kaynak listesindeki Ocak 2023 erişimleri yayın tarihi sayılmadı.
- Comparison of EyeCam and anterior segment optical coherence tomography in detecting angle closure ↗
Acta Ophthalmologica / PubMed · Kaynak tarihi: 2012-08-31 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi ilk yayın; Aralık 2012 sayısı.
- Intraocular Foreign Body Management, Acute Referral Centre ↗
NHS Greater Glasgow and Clyde · Kaynak tarihi: 2023-02-17 · Erişim: 2026-10-31
Sürüm 9 için yerel onay tarihi; gözden geçirme 1 Mart 2026 tarihinde planlanmış ve geçmiş. İndeksin yeni tarama tarihi yeni klinik güncelleme sayılmadı.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.
01 · AÇI KAPANMASINDA EYECAM VE ÖN SEGMENT OCT KARŞILAŞTIRMASI
Comparison of EyeCam and anterior segment optical coherence tomography in detecting angle closure
Mani Baskaran ve ark. · Acta Ophthalmologica · 2012
Çalışma türü: Gonioskopi referanslı görüntüleme karşılaştırması.
Kapsam: Glokom kliniğinden 98 fakik hasta.
ÖZET
Açı kapanması gonioskopide 39/98, EyeCam ile 40/98, ön segment OCT ile 56/97 gözde sınıflandı.
Özet okundu; tek gonioskopist, seçilmiş örneklem ve yöntemlere göre farklı kapanma tanımları. Her cihaz için genel üstünlük çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 22938754 · DOI: 10.1111/j.1755-3768.2012.02510.x
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.