İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

GUİLLAİN-BARRÉ SENDROMU

ÖZET

Guillain-Barré sendromu (GBS), bağışıklık sisteminin çevresel sinirlere zarar verdiği, hızla ilerleyebilen bir hastalıktır. Kol ve bacak güçsüzlüğünün yanında solunum, yutma, kalp hızı ve kan basıncı etkilenebilir. Hastane değerlendirmesi gerekir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Akut GBS ve iyileşme bakımı; kronik polinöropati ayrı değerlendirilir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]

HALK İÇİN KISA BİLGİ

Ayak veya ellerde karıncalanmanın ardından yürüme, merdiven çıkma veya kolları kaldırmada güçlük gelişebilir. Belirtiler günler içinde yayılabilir; her hastada aynı sırayı izlemez. Yakın zamanda geçirilmiş ishal veya solunum enfeksiyonu bulunabilir. Hızla artan güçsüzlüğü evde izlemek güvenli değildir. [1,2]

Kaynaklar:[1][2]

İYİLEŞME DÖNEMİ

İyileşme haftalardan yıllara uzayabilir; ağrı, yorgunluk ve güçsüzlük kalabilir. Fizyoterapi, günlük yaşam düzenlemeleri ve psikolojik destek kişiselleştirilir. Ağır başlangıç tek başına kalıcı engellilik demek değildir. [2]

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Güçsüzlüğün başlangıcı, ilerleme hızı ve dağılımı kaydedilir. Önceki ishal veya solunum enfeksiyonu, yutma-konuşma güçlüğü ve nefes alma yakınmaları araştırılır. Ağrı ve duyusal belirtiler ayrıca sorgulanır. [1,2]

Kaynaklar:[1][2]

FİZİK MUAYENE

MUAYENE VE RİSK DEĞERLENDİRMESİ

Kuvvet, duyu, derin tendon refleksleri, yüz ve bulber kaslar değerlendirilir. Solunum; seri zorlu vital kapasite, tek nefeste sayma ve öksürük gücüyle değerlendirilir; nabız ve basınç izlenir. İlerleyen uzuv, boyun veya bulber güçsüzlük ve otonom dalgalanma yakın gözlem/yoğun bakım gereksinimini artırır. [2,3]

Kaynaklar:[2][3]

AYIRICI TANI

AYIRICI TANI VE SEYİR

Transvers miyelit, omurilik basısı, beyin sapı inmesi, metabolik bozukluklar ve toksinler ayırıcı tanıdadır. Sekiz haftadan sonra ilerleme sürüyorsa akut başlangıçlı kronik inflamatuvar demiyelinizan polinöropati olasılığı yeniden ele alınır. Miller Fisher örüntüsünde anti-GQ1b incelemesi yararlı olabilir; tipik GBS’de geniş antikor taraması rutin tanının yerini almaz. [3]

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

Tanı klinik örüntüye dayanır; sinir iletim incelemesi ve beyin-omurilik sıvısı destek sağlar. Erken dönemde sıvı proteini veya elektrofizyoloji normal olabilir. Test sonucunu beklemek gerekli tedaviyi geciktirmemelidir. Atipik olgularda görüntüleme ve başka nedenlere yönelik inceleme gerekir. [3,4]

Kaynaklar:[3][4]

TEDAVİ

İMMÜNOTERAPİYE UYGUNLUK

Bağımsız yürüyemeyen hastada güçsüzlük başlangıcından ilk iki haftada IVIg, ilk dört haftada plazma değişimi önerilir; 2–4 haftada IVIg iyi uygulama önerisidir. Yürüyebilen ama hızla kötüleşen veya bulber/otonom riskli hastada da tedavi değerlendirilir. [3]

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

Kortikosteroidler GBS için etkili rutin immünoterapi değildir. Sırf kötü prognoz beklentisi nedeniyle ikinci immünoglobulin kürü eklemek desteklenmez; randomize çalışmada yarar gösterilmemiş ve ciddi olaylar artmıştır. [2,5]

Kaynaklar:[2][5]

İZLEM VE ÖNERİLER

DESTEK VE İZLEM

Solunum, ritim ve kan basıncı yakın takip edilir. Yutma güvenliği, beslenme, ağrı, hareketsizliğe bağlı pıhtı ve bası yarası riski yönetilir. Solunum yetmezliğinde ventilasyon desteği gerekebilir. Rehabilitasyon, hastalık evresi ve yorulabilirliğe göre planlanır; taburculuk iyileşmenin tamamlandığı anlamına gelmez. [1,2,4]

Kaynaklar:[1][2][4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL SEVK

Hızla artan güçsüzlük, yutamama, nefes darlığı veya belirgin kalp hızı/kan basıncı dalgalanması acil hastane değerlendirmesi gerektirir. Şüpheli GBS’de solunum sorununu yalnız hasta şikâyet edince araştırmak yerine yakın izlem yapılmalıdır. [4]

Kaynaklar:[4]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

GBS BAKIMINDA ZAMAN EKSENİ

Klinik seyir değişebilir; bireysel prognoz garantisi değildir.

Kaynaklar:[3][4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Guillain-Barré syndrome ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026 erişim · Erişim: 2026-10-25

  2. Guillain-Barré syndrome ↗

    NIH NINDS · Kaynak tarihi: 2026 erişim · Erişim: 2026-10-25

  3. EAN/PNS guideline on diagnosis and treatment of GBS ↗

    van Doorn ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-25

  4. Guillain-Barré syndrome ↗

    WHO · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25

  5. Second intravenous immunoglobulin dose in patients with Guillain-Barré syndrome with poor prognosis (SID-GBS): a double-blind, randomised, placebo-controlled trial. ↗

    Walgaard ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 5 ARAŞTIRMA

Bu maddede konuya ilişkin 5 seçilmiş araştırma yer alır; liste sistematik ve eksiksiz bir kanıt taraması değildir.

01 · KÖTÜ PROGNOZLU GBS’DE İKİNCİ İMMÜNOGLOBULİN KÜRÜ

Second intravenous immunoglobulin dose in patients with Guillain-Barré syndrome with poor prognosis (SID-GBS): a double-blind, randomised, placebo-controlled trial.

Walgaard C ve arkadaşları · The Lancet. Neurology · 2021

Çalışma türü: Çift kör randomize plasebo kontrollü çalışma

Kapsam: Değiştirilmiş tedavi niyeti analizinde kötü prognozlu 93 hasta.

ÖZET

İkinci kür dört haftalık engellilik sonucunda yarar göstermedi. Ciddi istenmeyen olaylar ikinci kür grubunda daha sıktı ve tromboembolik olayları içeriyordu.

Sonuç kötü prognoz gerekçesiyle rutin ikinci küre karşıdır; farklı klinik tedavi dalgalanmaları uzman değerlendirmesi gerektirir.

02 · KRONİK GBS’DE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ EGZERSİZ

Supervised, individualised exercise reduces fatigue and improves strength and quality of life more than unsupervised home exercise in people with chronic Guillain-Barré syndrome: a randomised trial.

Shah N ve arkadaşları · Journal of physiotherapy · 2022

Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma

Kapsam: Başlangıçtan en az altı ay sonra kalıcı etkilenimi olan 16 erişkin.

ÖZET

Denetimli egzersiz, ev programına göre güç, yorgunluk ve bazı yaşam kalitesi alanlarında daha iyi sonuç verdi.

Çok küçük örneklem ve geniş güven aralıkları vardır; akut ilerleyen GBS’ye veya herkese aynı yoğunlukta egzersize genellenmez.

03 · GBS REHABİLİTASYONUNUN ETKİNLİĞİ

The efficacy of rehabilitation in people with Guillain-Barrè syndrome: a systematic review of randomized controlled trials.

Sulli S ve arkadaşları · Expert review of neurotherapeutics · 2021

Çalışma türü: Randomize çalışmaların sistematik derlemesi

Kapsam: Üç randomize kontrollü çalışma.

ÖZET

Farklı rehabilitasyon yaklaşımları iyilik hali ve işlev açısından olumlu bulgular gösterdi.

Az sayıda ve yöntemsel olarak sınırlı çalışma nedeniyle kesin etkinlik sonucu çıkarılamadı; daha güçlü araştırmalar gerekiyor.

04 · GBS VE CIDP’DE EGZERSİZ PROGRAMLARI

Impact of Physical Exercise Programs on Fatigue and Functional Capacity in People With Guillain-Barré Syndrome and Chronic Inflammatory Demyelinating Polyneuropathy: A Systematic Review.

De León-Muñoz A ve arkadaşları · Archives of physical medicine and rehabilitation · 2026

Çalışma türü: Sistematik derleme

Kapsam: 173 katılımcılı 13 yayın; bunların 37 katılımcısı CIDP çalışmalarındaydı.

ÖZET

Çok bileşenli, kişiselleştirilmiş programlar yorgunluk ve işlevsel kapasitede iyileşmeyle ilişkiliydi.

Olgu raporlarından randomize çalışmalara farklı tasarımlar birleştirildi. CIDP ve GBS ayrı hastalıklardır; kesin tek program veya doz çıkarılamaz.

05 · COVID-19 AŞILARI SONRASI GBS RİSKİ

Guillain-Barré syndrome and COVID-19 vaccination: a systematic review and meta-analysis.

Censi S ve arkadaşları · Journal of neurology · 2024

Çalışma türü: Kohort çalışmalarının sistematik derlemesi ve meta-analizi

Kapsam: On beş çalışma.

ÖZET

Risk tahminleri aşı teknolojisine göre farklıydı; adenovirüs vektörlü aşılarla artış sinyali bildirildi. Mutlak olay sıklığı düşüktü.

Gözlemsel veri ve farklı sürveyans yöntemleri nedensel yorumu sınırlar. Sonuç bütün aşılara genellenmez veya enfeksiyon riskinden bağımsız aşı kararı verdirmez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde sağlık hizmetine başvurun.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.