GÜVEN ARALIĞININ YORUMLANMASI

Güven aralığı, bir örneklemden hesaplanan tahminin yanında sunulan alt ve üst sınırlardır. Sıklıkçı yaklaşımda yüzde 95 güven düzeyi, aynı yöntem uygun koşullarda çok kez uygulandığında üretilen aralıkların yaklaşık yüzde 95’inin gerçek parametreyi kapsamasını anlatır. Tek bir hesaplanmış aralık için “gerçek değerin burada olma olasılığı yüzde 95” demek aynı şey değildir. Yüzde, belirli sayılardan çok aralık üretme yönteminin uzun dönem davranışına aittir.

Aralığın anlamı kullanılan model ve varsayımlarla birlikte değerlendirilir. Bir etkinin aralık dışında olması onun kesin biçimde olanaksız olduğunu göstermez. İçerideki bütün değerler de veriyle aynı derecede uyumlu değildir. Bu nedenle yalnız alt veya üst sınırın eşik çizgisini geçip geçmediğine bakmak yerine, tahminin büyüklüğü ve aralığın kapsadığı sonuçlar birlikte okunmalıdır. Güven aralığı, varsayımların yanlışlığını kendiliğinden ortadan kaldıran bir güvenlik belgesi değildir.

Dar aralık çoğu yaygın uygulamada daha az örnekleme belirsizliğiyle ilişkilendirilse de bu düşünce her aralık kurma yöntemine koşulsuz taşınamaz. Morey ve arkadaşlarının yöntemsel incelemesi, aynı güven düzeyine sahip yöntemlerin farklı ve kimi zaman yanıltıcı çıkarımlara götürebileceğini karşı örneklerle göstermiştir. Dolayısıyla yalnız iki sınır arasındaki mesafeye bakarak her araştırmanın toplam güvenilirliğini sıralamak yerine, aralığın nasıl üretildiğini ve hangi çıkarımı desteklediğini öğrenmek gerekir.

Hoekstra ve arkadaşları, psikoloji alanındaki 120 araştırmacı ile 442 öğrenciden güven aralığına ilişkin altı ifadeyi değerlendirmelerini istemiştir. Araştırmacıların yanlış kabul ettiği ifadelerden ortalama üçten fazlası onaylanmıştır. Bu sonuç, istatistik dilinin anlaşılması konusunda dikkat çekicidir; ancak çalışmanın katılımcıları bütün sağlık çalışanlarını temsil etmez ve anket sonucu doğrudan klinik karar kalitesi ölçümü değildir.

Sonraki bir eleştiri ve tekrar çalışması, bazı ifadelerin belirsizliğinin ve yanıt vermeye zorlayan tasarımın sonuçları etkileyebileceğini göstermiştir. Bu nedenle ilk anketi herkesin aynı yanlış inanışa sahip olduğunun tartışmasız kanıtı gibi okumamak gerekir. Öğrenme açısından temel ders, hazır sloganları ezberlemek değil, kullanılan ifadenin hangi istatistiksel varsayım altında ne anlama geldiğini açıklaştırmaktır.