İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

HASTA SAĞLIK ANKETİ-9 (PHQ-9)

ÖZET

Hasta Sağlık Anketi-9, son iki haftadaki depresif belirtilerin sıklığını kişinin kendi bildirimine dayanarak değerlendiren dokuz maddelik araçtır. Her madde sıfır ile üç arasında puanlanır; toplam sıfır ile yirmi yedi arasındadır. Daha yüksek puan daha fazla belirti yükünü düşündürür. Ancak anket puanı, kişinin bütün klinik durumunu veya tek başına kesin depresyon tanısını temsil etmez.

PHQ-9, belirtileri konuşmayı kolaylaştırabilir ve farklı görüşmelerde şiddetin izlenmesine yardımcı olabilir. Formun sonundaki günlük yaşamda zorlanma sorusu toplam puana eklenmez. Ölçeğin kendine zarar düşünceleriyle ilişkili maddesine olumlu yanıt, ayrıca klinik görüşme gerektirir; yalnız toplam puanın düşük olması bu yanıtın önemini ortadan kaldırmaz.

Tarama sonucunun yararlı olabilmesi için değerlendirme ve bakım yolunun açık olması gerekir. Pozitif sonuç alan kişiye tanıyı doğrulayacak görüşme yapılmalı; uygun görüldüğünde etkili tedavi sağlanmalı veya yönlendirme yapılmalıdır. ABD tarama önerisi, bilinen ruhsal hastalığı veya fark edilmiş belirtileri olmayan erişkinleri kapsar. Belirtisi bulunan kişide amaç tarama beklemek değil, mevcut yakınmayı değerlendirmektir.

Klinik görüşmede yalnız belirti sayısı değil, işlevsellik ve kişinin yaşam koşulları da ele alınır. Dil veya iletişim güçlüğü varsa uygun destek sağlanır. Tedavi başladıktan sonra ölçek, etkinlik değerlendirmesinin bir parçası olabilir; yan etkiler, tedaviye uyum ve güvenlik ayrıca izlenir. Kendisine veya başkasına yakın zarar tehlikesi bulunan kişi acil uzman değerlendirmesine yönlendirilir.

İki ölçüm arasındaki her küçük fark gerçek klinik değişim anlamına gelmez. Güncel bir bireysel katılımcı verisi analizi, ölçüm hatasını aşan değişimin uygulama ortamına göre farklılaşabildiğini göstermiştir. Bu nedenle tek bir puan farkından otomatik tedavi kararı çıkarılmaz. Değişim, kişinin anlatımı ve klinik değerlendirmeyle birlikte yorumlanır; ölçülebilir değişim ile kişi açısından önemli iyileşme aynı kavram değildir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • PHQ-9
  • depresyon taraması
  • özbildirim
  • belirti şiddeti
  • ölçüm hatası
  • izlem
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

FORMDAN SONRA NE BEKLENİR?

Yüksek puan bir tanı etiketi değil, daha ayrıntılı değerlendirme gereksinimine işarettir. Görüşme sonunda bir sonraki bakım adımı belirlenmelidir. Tarama, gerekli destek ve tedaviye erişimle bağlantı kurulmadığında tek başına yeterli değildir.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

AYIRICI TANI

POZİTİF TARAMANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Pozitif sonucu yalnız hastanın dosyasına eklemek yeterli değildir; tanısal görüşme ve uygun bakım veya sevk planı yapılmalıdır. Belirtisiz kişilerin tekrar taranması için kanıtla belirlenmiş tek bir ideal aralık bulunmadığından, riskler ve yeni yaşam olayları klinik karara katılır.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

UYGULAMA VE PUANLAMA

Dokuz belirti son iki hafta için değerlendirilir. Her maddeye verilen sıklık puanları toplanır; toplam 0–27 arasındadır. Özgün çalışmada 5, 10, 15 ve 20 kesimleri artan belirti şiddeti gruplarını ayırmıştır. Bu bantlar hastalığın klinik değerlendirmesini veya ayırıcı tanıyı tek başına belirlemez.

Kaynaklar:[1]

ARAÇ VE KULLANIM SINIRLARI

Geliştirici kılavuzu PHQ ailesindeki araçların kullanımına ilişkin izin gerekmemesini belirtir. Burada soru formu yeniden basılmamıştır; uygulamada uygun dil sürümü ve özgün puanlama korunmalıdır.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

TEDAVİ İZLEMİ VE DEĞİŞİMİN ANLAMI

Depresyon tedavisi alan erişkinlerde ilk etkinlik değerlendirmesi genellikle başlangıçtan 2–4 hafta sonra yapılır. PHQ-9, tedaviye uyum, yan etkiler, işlevler ve intihar düşüncesinin izlenmesine eklenebilir; bu alanların yerine geçmez. Antidepresan başlangıcında veya intihar riski olduğunda daha erken kontrol gerekebilir; bu süre güvenlik izlemini ertelemez.

2026 analizindeki ölçüm hatasını aşma tahminleri uygulama ortamı ve depresyon oranıyla değişmiştir. Bu istatistiksel eşik, hastanın önemsediği değişimin eşiği veya otomatik tedavi değiştirme talimatı değildir. Puan değişikliği klinik bağlamdan koparılarak yorumlanmamalıdır.

Kaynaklar:[4][5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

GÜVENLİK VE ERİŞİM KOŞULLARI

Yakın zarar riski varsa anketin tekrarını veya rutin kontrol gününü beklemeden uzman ruh sağlığı değerlendirmesi gerekir. Depresyon izlemi sırasında yeni ajitasyon veya intihar düşüncesi ortaya çıkarsa bakım planı gözden geçirilir.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure ↗

    Kroenke, Spitzer ve Williams · Kaynak tarihi: 2001 · Erişim: 2026-10-31

  2. Instructions for Patient Health Questionnaire (PHQ) and GAD-7 Measures ↗

    PHQ geliştiricileri; Joint Commission barındırması · Kaynak tarihi: Belgede açık yayın tarihi yok · Erişim: 2026-10-31

  3. Depression and Suicide Risk in Adults: Screening ↗

    USPSTF · Kaynak tarihi: 20 Haziran 2023 · Erişim: 2026-10-31

  4. Depression in adults: treatment and management NG222 — Recommendations ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-31

  5. Minimal detectable change of the Patient Health Questionnaire-9, Patient Health Questionnaire-8, and Patient Health Questionnaire-2: individual patient data meta-analysis ↗

    Wang ve arkadaşları / BMJ · Kaynak tarihi: 23 Temmuz 2026 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · PHQ-9 ÖZGÜN GEÇERLİK ÇALIŞMASI

The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure.

Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB · Journal of General Internal Medicine · 2001

Çalışma türü: Ölçek geçerlik araştırması.

Kapsam: Toplam 6000 hasta; bağımsız yapılandırılmış görüşme altörneklemi 580 kişi.

ÖZET

On ve üzeri eşikte majör depresyon için duyarlılık ve özgüllük ayrı ayrı %88 bulundu.

Sonuçlar çalışmadaki klinik örnekleme aittir; tüm toplumlarda aynı tanısal performans varsayılamaz.

02 · PHQ-9 DEĞİŞİMİNDE ÖLÇÜM HATASI SINIRI

Minimal detectable change of the Patient Health Questionnaire-9, Patient Health Questionnaire-8, and Patient Health Questionnaire-2: individual patient data meta-analysis

Wang Y ve arkadaşları · BMJ · 2026

Çalışma türü: Bireysel katılımcı verisi meta-analizi.

Kapsam: PHQ-9 analizinde 94 çalışmadan 42.548 erişkin.

ÖZET

Ölçüm hatasını %95 güvenle aşan değişim tahmini 5,72 puandı; ortamlar arasında değişkenlik vardı.

Psikiyatrik olmayan ortamlardan seçilen veriler; klinik açıdan önemli iyileşme eşiği araştırılmadı. Yalnız özgün özet okundu.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.