HEDEFE ULAŞMA ÖLÇEKLEMESİ

Hedefe Ulaşma Ölçeklemesi, kişinin kendisi için anlamlı rehabilitasyon hedeflerine ne ölçüde ulaştığını yapılandırılmış biçimde değerlendirme yöntemidir. İngilizce adı Goal Attainment Scaling, kısaltması GAS olarak kullanılır. Yalnız hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemek yerine, beklenenden daha az veya daha fazla ilerlemeyi de tanımlamaya çalışır. Bu yaklaşımda hedefin başlangıçta açık yazılması, sonradan yapılacak değerlendirmenin anlaşılabilir olması için önemlidir.

Hedefler kişinin istekleri ve yaşam bağlamı bilinerek oluşturulur. Yapılacak etkinlik, gereken destek, gözlenebilir performans ve değerlendirme zamanı belirgin olmalıdır. Belirsiz bir iyileşme dileği ile ölçülebilir bir günlük yaşam hedefi aynı değildir. Hasta ve ekibin hedefin ne anlama geldiği konusunda ortak anlayışa ulaşması, yöntemin temel hazırlık aşamalarındandır. Birden fazla kişiden elde edilen sonuçlar birleştirilecekse kullanılan yöntemlerin tutarlı olması gerekir.

GAS puanlarının sayısal görünmesi, aralarındaki bütün farkların eşit büyüklükte olduğu anlamına gelmez. Sıralı kategorileri matematiksel olarak işlemek, bazı koşullarda gerçekte olduğundan farklı değişim izlenimi oluşturabilir. Bu sorun bir simülasyon araştırmasında gösterilmiştir. Özellikle ölçeğin uçlarında görülen farkların yorumlanması dikkat gerektirir. İstatistiksel işlem seçimi, yalnız hesaplamanın kolaylığına göre değil ölçümün özelliklerine göre yapılmalıdır.

Subakut inmede yapılan geriye dönük bir araştırmada, yürüme hedeflerine ulaşma ile hareket ve bilişsel değerlendirmeler arasında ilişkiler bulunmuştur. Hedefler başlangıç değerlendirmesinden sonra hasta ve bakım verenin katılımıyla oluşturulmuş, bir ay sonra değerlendirilmiştir. Çalışma, kişinin başlangıç özelliklerinin hedef planlamasında dikkate alınmasının önemini destekler. Ancak gözlemsel ilişki, GAS kullanılmasının tek başına yürümeyi iyileştirdiğini kanıtlamaz.

Bu nedenle hedefe ulaşma sonucunu yorumlarken hem hedefin içeriği hem ölçüm yöntemi açık tutulmalıdır. Farklı ağırlıklandırma veya başlangıç düzeyi yaklaşımlarıyla elde edilen puanların aynı şeymiş gibi karşılaştırılması yanıltıcı olabilir. Yöntemin ayrıntıları raporda belirtilmeli; bu eğitim açıklaması hazır bir puanlama formu veya kişiye özel tedavi planı olarak kullanılmamalıdır.