HELİCOBACTER PYLORİ ENFEKSİYONU

GENEL BAKIŞ VE RİSKLER

Enfeksiyon sıklıkla çocukluk döneminde edinilir. Kalabalık yaşam koşulları ve sanitasyon sorunları bulaş olasılığını artırabilir. Aile içinde bir kişinin pozitif olması, diğer herkesin otomatik antibiyotik kullanması gerektiği anlamına gelmez. ACG, enfekte kişinin erişkin ev halkında test yapılmasını değerlendirmeyi önerir; önce enfeksiyonun gösterilmesi, sonra bireysel tedavi planlanması gerekir. [1]

Bakteri varlığı ile mide yakınmasının nedeni her zaman aynı şey değildir. Ülser öyküsü, açıklanamayan demir eksikliği, mide kanseri aile öyküsü veya kanser öncüsü mide değişiklikleri test kararında önem taşır. Bir test istemeden önce sonucun yönetimi nasıl değiştireceği açıklanmalıdır. [1]

BELİRTİLER VE BAŞVURU

Üst karında yanma veya ağrı, şişkinlik, bulantı ve hazımsızlık ülserle birlikte görülebilir; yalnız bu yakınmalarla bakteri tanısı konulamaz. İştahsızlık, istemsiz kilo kaybı, tekrarlayan kusma veya yutma güçlüğü varsa değerlendirme geciktirilmemelidir. Bu bulgular, yalnız “mide mikrobu” denilerek açıklanamayacak başka hastalıkları da düşündürür. [2]

Kanlı veya kahve telvesi görünümünde kusma, siyah-yapışkan dışkı, çok şiddetli karın ağrısı ya da aniden başlayan göğüs ağrısında acile başvurulur. Kanama veya delinme gibi komplikasyonlar olabileceğinden evde antibiyotik başlanması güvenli bir çözüm değildir. [2]

TANISAL YAKLAŞIM

Aktif enfeksiyon için üre nefes testi ve dışkı antijen testi kullanılabilir. Endoskopi gerektiğinde mide biyopsisiyle de değerlendirme yapılır. Alarm bulguları veya ek riskler varsa yalnız kolay ulaşılabilen bir dışkı testiyle yetinmek uygun olmayabilir. Endoskopi kararı kişinin yaşı, öyküsü ve klinik bulgularıyla birlikte verilir. [4]

Hastaya test hazırlığı yazılı anlatılmalıdır. Asit baskılayıcılar ve yakın zamanda alınmış antibiyotikler sonucu etkileyebilir. Kontrol öncesinde proton pompası inhibitörlerine iki, antibiyotik ve bizmuta dört hafta ara verilmesi önerilir; plan hekimle düzenlenir. İlaçlar kendi başına kesilmemelidir. [5]

Tablo, tedavi başarısını doğrulama yaklaşımını özetler. [8]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavi birden fazla ilacın birlikte kullanılmasını gerektirir. ACG'nin 2024 yaklaşımında duyarlılık bilinmiyorsa bizmutlu dörtlü tedavi önemli bir seçenektir. Klaritromisin veya levofloksasin içeren rejimler duyarlılık gösterilmeden gelişigüzel seçilmemelidir. Türkiye'de karar, yerel direnç, önceki antibiyotik kullanımı, alerji ve erişilebilir seçeneklere göre hekim tarafından uyarlanmalıdır. Bu metin kişisel reçete vermez. [3]

İlaç sayısının fazlalığı tedaviyi zorlaştırabilir. Hastayla kullanım çizelgesi hazırlanması, beklenen yan etkilerin anlatılması ve ciddi reaksiyonda kime başvuracağının belirtilmesi yararlıdır. Eksik kullanım başarısızlığa katkıda bulunabilir; buna karşılık her başarısızlık hastanın hatası değildir. Direnç ve önceki tedaviler yeniden değerlendirilmelidir. [6]

İZLEM VE ÖZEL DURUMLAR

Enfeksiyonun temizlendiği uygun testle gösterilir. Ağrı sürerse farklı nedenler araştırılır; tekrar tekrar antibiyotik vermek yerine ülser, kullanılan ağrı kesiciler ve diğer üst sindirim sistemi sorunları değerlendirilir. Düzenli antiinflamatuvar ağrı kesici kullananlarda ülser riski ayrıca ele alınır. İlaç listesinin kontrol randevusuna getirilmesi bu değerlendirmeyi kolaylaştırır. Sigara kullanımı da ülser değerlendirmesinde sorulur; hastaya belirtilerinin tekrarlaması durumunda yalnız önceki reçeteyi yeniden kullanmaması, yeniden muayene olması anlatılır. [2]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.