HELLP SENDROMU

HELLP sendromu, alyuvarların parçalanması, karaciğer enzimlerinin yükselmesi ve trombositlerin azalmasıyla tanımlanan ciddi bir gebelik komplikasyonudur. Genellikle preeklampsiyle ilişkilidir, ancak yüksek tansiyon veya idrarda protein her hastada bulunmaz. Çoğunlukla gebeliğin ilerleyen döneminde ya da doğumdan sonra gelişir. Tansiyonun normal ölçülmesi, uyumlu belirtileri olan kişide bu tabloyu dışlamak için yeterli değildir.

Sağ üst karın veya mide üstünde ağrı, giderek artan bulantı ve kusma, geçmeyen baş ağrısı ve görme değişikliği uyarıcıdır. Omuz ağrısı, nefes darlığı ya da kanama da görülebilir. Bu yakınmalar grip veya mide hastalığı sanılarak ertelenmemelidir. Gebelikte veya doğumdan sonraki dönemde böyle belirtiler geliştiğinde gecikmeden sağlık değerlendirmesi gerekir; ağır belirtilerde acil yardım çağrılmalıdır.

Tanı, klinik değerlendirme ve kan incelemelerini birlikte gerektirir. Karaciğer enzimleri ve trombosit sayısının yanında hemoliz kanıtı araştırılır. İdrar, böbrek işlevi ve bebeğin durumu da değerlendirilir. Sağ üst karındaki hassasiyet veya kanama bulguları muayenede önemlidir. Hastalık anne ve bebek açısından hızla ağırlaşabileceğinden, kesinleşmiş olgular evde yalnız belirtiler izlenerek yönetilecek bir durum değildir.

Hastane tedavisinde ciddi hipertansiyon hızla kontrol edilir ve nöbet riski için uygun hastalarda magnezyum sülfat kullanılır. Erken doğum bekleniyorsa bebeğin akciğer gelişimi için verilen kortikosteroidlerin amacı ayrıdır. Deksametazon veya betametazon, annedeki HELLP sendromunu tedavi etmek amacıyla önerilmez. Kritik bakım gereksinimi annenin organ etkilenmesine göre belirlenir; solunum desteği, kanama veya nörolojik bozukluk bakım düzeyini artırabilir.

Doğumdan sonra da hastalık ilk günlerde ağırlaşabilir; laboratuvar ve klinik izlem sürdürülmelidir. Trombositler düşmeye ve karaciğer enzimleri yükselmeye devam ediyorsa tanı yeniden değerlendirilir. Sonraki yıllarda tansiyon ve kalp damar sağlığı takibi de önem taşır. Gelecek gebelikten önce önceki tablonun haftası ve ağırlığı gözden geçirilerek danışmanlık verilir; tek bir olumlu kontrol sonucu tüm sonraki riskleri ortadan kaldırmış sayılmaz.