HEMATOLOJİDE AKIM SİTOMETRİSİ

Akım sitometrisi, hücrelerin belirli özelliklerini özel işaretleyicilerle inceleyen bir laboratuvar yöntemidir. Hematolojide sıklıkla kan, kemik iliği veya lenf düğümünden elde edilen hücreler değerlendirilir. Hücrelerdeki belirli yapılara bağlanan antikorlar, lazer ışığı altında ölçülebilen floresan işaretler taşır. Böylece hücrelerin belirteç örüntüsü, yani immünfenotipi hakkında bilgi edinilir. Bu bilgi bazı lösemi ve lenfoma türlerinin ayırt edilmesine yardımcı olabilir; yöntem yalnız kanserli durumlar için kullanılmaz. Sonuç, hücrenin mikroskopta görünümünden farklı bir bilgi katmanı sağlar. Testin adı tek başına kişinin kanser olduğu anlamına gelmez; hangi klinik soruyu araştırmak için istendiği ayrıca açıklanmalıdır.

Sonucun güvenilirliği, yalnız cihazın çok sayıda hücre ölçmesine bağlı değildir. İncelenen örneğin kalitesi, hücrelerin korunması ve kullanılan antikor paneli de önemlidir. Güncel laboratuvar önerileri, saptanan anormal hücre grubunun büyüklüğünün ve belirteç özelliklerinin raporlanmasını ister. Hücre sayısının azlığı, pıhtı veya taşıma gecikmesi gibi sorunlar yorumda belirtilmelidir. Bütün belirteçlere uygulanabilecek tek bir pozitiflik yüzdesi bulunmadığından rapor yalnız sayı listesi gibi okunmamalıdır. Bulgular klinik durum, morfoloji ve gerektiğinde genetik incelemelerle birleştirilir. Bu yaklaşım, testin güçlü olduğu alanlardan yararlanırken örnek veya yorum sınırlılıklarını görünür tutar; raporun sonunda bütünleştirilmiş değerlendirme önem taşır.

Akım sitometrisinin bir başka kullanım alanı, tedaviden sonra çok az miktarda kalabilen anormal hücreleri araştırmaktır. Multipl miyelomda geliştirilen yeni nesil akım yaklaşımı, geleneksel bir akım yöntemiyle karşılaştırıldığında daha fazla kalıntı hastalık saptamıştır. Bu bulgu, negatif sonucun kullanılan yöntemin duyarlılığına bağlı olduğunu gösterir. Araştırmadaki yöntem ve hasta grubu belirli olduğu için sonuç bütün hastalıklara veya bütün laboratuvarlara aynen uygulanamaz. Kalıntı hastalık incelemesi tanı amacıyla yapılan ilk panelden farklı bir teknik gerektirebilir. Negatif rapor, vücutta kesinlikle hiçbir hastalıklı hücre kalmadığı biçiminde yorumlanmamalıdır; çalışmanın karşılaştırması yöntemler arasındaki farkın klinik yorum için önemini ortaya koyar.