HEPATİT A

Yakın temas, seyahat, ortak gıda veya su maruziyeti ve aşı öyküsü sorgulanır. Cinsel temas ve madde kullanımı yargılamadan konuşulur. Kronik karaciğer hastalığı, eşlik eden HBV/HCV ve HIV ağır seyir açısından önemlidir. Maruz kalan ev halkının korunma için zaman penceresi ayrıca değerlendirilir. [2]

Sarılık ve genel durum değerlendirmesi; öykü, fizik muayene ve laboratuvarla birlikte yapılır. ALT ve bilirubin karaciğer hasarını değerlendirmeye yardımcıdır. Muayenedeki bulgular tek başına HAV’ı diğer akut hepatitlerden ayırmaz; maruziyet öyküsü olsa bile laboratuvar doğrulaması gerekir. [3]

Diğer viral hepatitler yalnız semptom veya epidemiyolojiyle dışlanamaz. Total anti-HAV pozitifliği mevcut ve geçirilmiş enfeksiyonu ayırmaz. Özellikle klinikle uyumsuz izole IgM pozitifliğinde yanlış pozitiflik veya çapraz reaksiyon olasılığı değerlendirilir; belirtisiz kişiye rutin IgM taraması yapılmaz. [3]

Uyumlu akut hastalıkta serum anti-HAV IgM temel testtir; seçilmiş durumda HAV RNA doğrulamaya katkı sağlar. IgG geçirilmiş hastalık veya aşı sonrası bağışıklığı gösterir. IgM aylarca kalabileceğinden tek sonuç hastalık başlangıç gününü belirlemez. Doğrulanmış olgunun temaslıları ve bildirim süreci halk sağlığı birimiyle ele alınır. [3]

Özgül rutin antiviral tedavi yoktur. Sıvı alımı, beslenme ve dinlenme çoğu hastada yeterlidir; ağır hastalıkta yatış gerekir. Destek tedavisiyle izlenen kişi için yeniden başvuru ölçütleri açıkça verilir. İmmünglobulin ve aşı akut enfeksiyonun tedavisi değil, uygun temaslıların korunma araçlarıdır. [4]

Belirti ve karaciğer işlevlerinin düzelmesi izlenir; bazı kişilerde kan testleri tekrarlanır. Sarılık veya yakınmaların uzaması tekrar değerlendirilir. NHS, sarılık başlangıcından itibaren, sarılık yoksa belirtilerin başlamasından itibaren yedi gün temasın kısıtlanmasını önerir; meslek ve yerel kurallar ayrıca değerlendirilmelidir. Gebelik, ileri yaş veya karaciğer hastalığında erken görüşme gerekir. [5]

AKUT KARACİĞER YETMEZLİĞİ KUŞKUSU

Yeni bilinç değişikliği veya uykuya eğilim, akut karaciğer hasarı bağlamında acil değerlendirme gerektirir. INR uzaması ve ensefalopati akut karaciğer yetmezliği açısından kritik bulgulardır. INR 1,5 üzerinde olup ensefalopati gelişen veya kötü prognostik bulguları bulunan hasta uzman karaciğer/nakil merkeziyle erken görüşülerek sevk edilir; ileri komaya kadar beklenmez. [6]