HEPATİT B
ÖZET
Hepatit B, kan ve bazı vücut sıvılarıyla veya doğum sırasında bulaşabilen karaciğer enfeksiyonudur. Akut hastalık iyileşebilir; kronik enfeksiyon ise siroz ve karaciğer kanserine yol açabilir. Belirtisiz olmak karaciğerin etkilenmediğini göstermez. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkin ağırlıklı genel yaklaşım; çocukluk, gebelik, koenfeksiyon ve immün baskılanmada uzman protokolü gerekir. Uluslararası eşikler yerel düzenlemelerin yerine geçmez.
BELİRTİLER VE KORUNMA
Yeni enfeksiyon sıklıkla sessizdir; sarılık, koyu idrar, bulantı, halsizlik ve karın ağrısı gelişebilir. Aşı korunmanın temelidir. Dünya Sağlık Örgütü doğum dozunu ilk 24 saatte önerir; devam dozları ulusal takvime göre tamamlanır. Ortak enjektör ve kanla kirlenebilen kesici eşyalardan kaçınmak, güvenli cinsel ilişki ve yakınların test/aşı değerlendirmesi önemlidir. [1]
GÜNLÜK BAKIM
Alkol ve karaciğere zarar verebilen ilaç veya bitkisel ürünler konusunda danışmanlık alınmalıdır. Hepatit A bağışıklığı ve hepatit C enfeksiyonu değerlendirilir. Olası kan veya cinsel temas sonrası belirtiler beklenmez: aşı ve gerektiğinde immünglobulin için mümkünse ilk 24 saatte başvurulur; seçim kaynak kişinin durumu ve önceki bağışıklığa bağlıdır. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Önceki serolojiler, aşı belgeleri, annenin HBV durumu, cinsel ve kan temasları sorgulanır. Gebelik, ailede siroz/karaciğer kanseri, bağışıklığı baskılayan tedaviler ve HIV/HCV/HDV birlikteliği yönetimi değiştirir. Tek bir normal ALT, tedavi gereksinimini veya gelecekteki riski tek başına belirlemez. [4]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE AĞIRLIK
Sarılık, mental durum değişikliği ve asit değerlendirilir. Akut tabloda bilirubin ve INR hastalığın ağırlığını belirlemede önemlidir; bilinç bozukluğu veya koagülopati karaciğer yetersizliği açısından acil değerlendirme gerektirir. Fizik muayenenin sakin olması laboratuvar ve fibrozis değerlendirmesinin yerini tutmaz. [6]
AYIRICI TANI
SEROLOJİK AYRIM
Başlangıçta HBsAg, anti-HBs ve total anti-HBc birlikte yorumlanır. Akut enfeksiyon kuşkusunda IgM anti-HBc eklenir; kronik enfeksiyonun ağır alevlenmesinde de pozitifleşebilir. İzole anti-HBc pozitifliği otomatik olarak bağışıklık değildir: geçmiş enfeksiyon, yalancı pozitiflik veya okült enfeksiyon gibi olasılıklar klinik bağlama göre ayrılır. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
TANININ TAMAMLANMASI
HBsAg pozitif kişide HBV DNA, ALT ve fibrozis değerlendirmesi tedavi kararını destekler. WHO 2024 yaklaşımında APRI veya elastografi kullanılabilir; testler kusursuz değildir ve özellikle sınırda/uyumsuz sonuçlar uzman değerlendirmesi gerektirir. Eşlik eden hastalıklar ve önceki sonuçlarla birlikte evreleme yapılır. [4]
HBsAg pozitifliğinin en az altı ay sürmesi kronik enfeksiyonu gösterir; önceki kayıtlar ve seri ölçümler akut-kronik ayrımına katkı sağlar. [7]
TEDAVİ
TEDAVİ ÇERÇEVESİ
Komplike olmayan akut enfeksiyonda destek tedavisi esastır. Ağır akut hepatit veya karaciğer yetersizliği istisnadır; gecikmeden uzman merkezde antiviral tedavi değerlendirilir. Kronik enfeksiyonda entekavir, tenofovir disoproksil veya uygun hastada tenofovir alafenamid temel seçeneklerdir. [6]
KİME KRONİK TEDAVİ?
WHO 2024 ölçütleri arasında anlamlı fibrozis/siroz; HBV DNA >2.000 IU/mL ile yüksek ALT; ayrıca eş enfeksiyon, ailede siroz/kanser, immün baskılanma veya belirli komorbiditeler bulunur. Bunlar birbirine eklenmesi zorunlu koşullar değildir. Yerel kılavuzla hasta bazında karar verilir; tedavi ertelenirse izlem sürer. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
UZUN DÖNEM İZLEM
HBV DNA, ALT, fibrozis, tedavi uyumu ve ilaca göre böbrek işlevi izlenir. WHO, siroz veya ailede karaciğer kanseri olanlarda altı aylık ultrason ve AFP sürveyansı önerir; diğer hastalarda yaş, viral yük ve bölgesel risk değerlendirilir. Viral baskılanma takip gereksinimini ortadan kaldırmaz. [4]
Tedavi kendi kendine kesilmemelidir: kesilme sonrası reaktivasyon ve ağır alevlenme olabilir; sirozda tedavi genellikle yaşam boyudur. [4]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DURUMLAR
Sarılıkla birlikte uykuya eğilim/bilinç değişikliği, yeni asit veya INR yükselmesi ağır hastalık işaretidir. Özellikle INR >1,5, akut karaciğer yetersizliği olasılığı açısından gecikmeden değerlendirilmelidir. Bu tablo ayaktan rutin kontrol gününe bırakılmaz; nakil değerlendirmesi yapabilen uzman merkeze yönlendirme gerekebilir. [6]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
GEBELİK VE YENİDOĞAN
Her gebelikte HBsAg değerlendirilir. Enfekte annede HBV DNA >200.000 IU/mL ise anneye antiviral profilaksi düşünülür. HBsAg pozitif annenin bebeğine ilk 12 saatte farklı bölgelerden hepatit B aşısı ve HBIG uygulanır; seri tamamlanır. Bebeğin HBsAg/anti-HBs kontrolü 9–12 ayda veya gecikmiş seriden 1–2 ay sonra yapılır; anti-HBc bu amaçla kullanılmaz. [5]
İMMÜN BASKILANMA ÖNCESİ GÜVENLİK
Sitotoksik veya immün baskılayıcı tedavi öncesinde mevcut/geçmiş HBV enfeksiyonu taranır. Anti-HBc pozitifliği HBsAg negatif olsa bile önemlidir. Seroloji ve tedavinin reaktivasyon riskine göre antiviral profilaksi veya düzenli HBV DNA/ALT izlemi uzmanla planlanır; aşı bu planın yerine geçmez. [8]
TEMEL SEROLOJİ ÖRÜNTÜLERİ
Uyumsuz sonuçlar, yakın zamanda aşı veya özel klinik durumlar ayrıca değerlendirilir. [2]
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Hepatitis B ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Clinical Testing and Diagnosis for Hepatitis B ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Clinical Care of Hepatitis B ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Guidelines for the prevention, diagnosis, care and treatment for people with chronic hepatitis B infection ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Clinical Overview of Perinatal Hepatitis B ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- World Gastroenterology Organisation Practice Guideline: Hepatitis B ↗
WGO · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Viral Hepatitis: HBV ↗
CDC STI Treatment Guidelines · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25
- Screening and Testing for Hepatitis B Virus Infection: CDC Recommendations ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Araştırmalar farklı hasta grupları ve yöntemler içerir; sonuçları her hastaya aynı biçimde uygulanamaz. Yalnız konuya doğrudan katkı sunan çalışmalar seçilmiştir.
01 · HBV ENFEKSİYONUNDA NONİNVAZİV FİBROZİS EVRELEME
Staging liver fibrosis and cirrhosis using non-invasive tests in people with chronic hepatitis B to inform WHO 2024 guidelines: a systematic review and meta-analysis.
Liguori A ve arkadaşları · The lancet. Gastroenterology & hepatology · 2025
Çalışma türü: Tanısal doğruluk sistematik derlemesi ve meta-analizi
Kapsam: Meta-analizde 211 çalışma, 61.665 hasta.
ÖZET
APRI ve elastografi eşikleri yükseldikçe duyarlılık ile özgüllük arasındaki denge değişti. Düşük APRI eşikleri daha çok olguyu yakalarken yanlış pozitifliği artırdı. Bulgular WHO 2024 eşiklerine katkı sağladı.
Çalışmaların büyük bölümü yüksek yanlılık riski taşıyordu. Test sonucu tek başına kesin histolojik evre değildir; eşikler klinik bağlamla yorumlanmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39983746 · DOI: 10.1016/S2468-1253(24)00437-0
02 · HEPATİT B İLE YAŞAYAN KİŞİLERDE HEPATİT D YÜKÜ
The global prevalence of hepatitis D virus infection: Systematic review and meta-analysis.
Stockdale AJ ve arkadaşları · Journal of hepatology · 2020
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 95 ülkeden 282 çalışma; anti-HDV testi yapılan 120.293 HBsAg pozitif kişi.
ÖZET
Anti-HDV sıklığı hepatoloji kliniklerinde değerlendirilen gruplarda genel HBsAg pozitif gruplara göre daha yüksekti. HDV, HBV ilişkili siroz ve kanser yüküne önemli katkı sunabilecek bir eş enfeksiyon olarak belirlendi.
Antikor pozitifliği aktif viremiyle aynı değildir. Bölge ve seçilmiş hasta grupları arasındaki farklılıklar tek bir küresel oranın yerel hastaya uygulanmasını sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32335166 · DOI: 10.1016/j.jhep.2020.04.008
03 · OKÜLT HEPATİT B ENFEKSİYONU
Prevalence of occult hepatitis B virus infection in adults: a systematic review and meta-analysis.
Im YR ve arkadaşları · The lancet. Gastroenterology & hepatology · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: HBsAg negatif erişkinlerde HBV DNA inceleyen 305 çalışma.
ÖZET
HBsAg negatifliği her durumda HBV DNA yokluğu anlamına gelmedi. Okült enfeksiyon yüksek riskli gruplarda daha sık bulundu; anti-HBc tek başına kusursuz bir tarama belirteci değildi.
Genel toplum yalnız iki çalışmayla temsil edildi. Kan bağışçıları veya yüksek riskli grupların oranları bütün erişkinlere genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35961359 · DOI: 10.1016/S2468-1253(22)00201-1
04 · GEBELİKTE ANTİVİRAL PROFİLAKSİ VE BEBEĞE HBV BULAŞI
Efficacy and safety of antiviral prophylaxis during pregnancy to prevent mother-to-child transmission of hepatitis B virus: a systematic review and meta-analysis.
Funk AL ve arkadaşları · The Lancet. Infectious diseases · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Randomize ve randomize olmayan toplam 129 çalışma; HBV enfeksiyonlu gebeler ve bebekleri.
ÖZET
Tenofovir disoproksil, lamivudin ve telbivudin içeren çalışmaların birleştirilmesi, doğum çevresi antiviral profilaksinin anneden bebeğe bulaşı azalttığını gösterdi. İncelenen anne/bebek güvenlilik sonuçlarında artmış risk saptanmadı.
Nadir veya uzun dönem zararların yokluğu kanıtlanmış değildir. Eski ilaçların araştırmada yararlı bulunması güncel ilk seçenek oldukları anlamına gelmez; bebek aşısının yerine geçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32805200 · DOI: 10.1016/S1473-3099(20)30586-7
05 · İMMÜN BASKILAYICI TEDAVİLERDE HBV REAKTİVASYONU
Hepatitis B virus reactivation associated with new classes of immunosuppressants and immunomodulators: A systematic review, meta-analysis, and expert opinion.
Papatheodoridis GV ve arkadaşları · Journal of hepatology · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme, meta-analiz ve uzman değerlendirmesi
Kapsam: 59 çalışma; 3.424 HBsAg pozitif ve 5.799 HBsAg negatif/anti-HBc pozitif hasta.
ÖZET
Reaktivasyon riski hem ilaç sınıfına hem başlangıç serolojisine göre değişti. Yüksek riskte antiviral profilaksi, düşük riskte yakın izlem ve gerektiğinde tedavi yaklaşımı desteklendi; orta riskte iki strateji de değerlendirildi.
İlaç sınıflarındaki kanıt kalitesi eşit değildir. Doz, süre, eş tedaviler ve izlem imkânı hesaba katılmadan tek bir sınıf etiketiyle karar verilmemelidir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35850281 · DOI: 10.1016/j.jhep.2022.07.003
06 · YENİ HBV TEDAVİLERİNDE İŞLEVSEL KÜR
Functional cure with new antiviral therapy for hepatitis B virus: a systematic review and meta-analysis.
Chen J ve arkadaşları · Hepatology international · 2025
Çalışma türü: Klinik araştırmaların sistematik derlemesi ve meta-analizi
Kapsam: 19 çalışma; sirozu olmayan 1.789 HBV hastası.
ÖZET
İncelenen yeni tedavilerde takip sonunda işlevsel kür ve kalıcı HBsAg kaybı nadirdi. Tedavi sonundaki HBsAg azalması takip boyunca korunmadı; ilaç kesildikten sonra virolojik yineleme bildirildi.
Sonuçlar belirli araştırmalar ve sirozu olmayan gruplarla sınırlıdır; tüm gelecek ilaçların başarısız olacağını göstermez. Deneysel tedaviler standart bakım yerine sunulmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40528088 · DOI: 10.1007/s12072-025-10823-5
07 · KRONİK HEPATİT B’NİN BELİRSİZ EVRESİNDE SONUÇLAR
Histological severity, clinical outcomes and impact of antiviral treatment in indeterminate phase of chronic hepatitis B: A systematic review and meta-analysis.
Lai JC ve arkadaşları · Journal of hepatology · 2025
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 103 çalışma; farklı tasarımlarla belirsiz evredeki kronik HBV hastaları.
ÖZET
Bu evrede anlamlı fibrozis ve uzun dönem olumsuz karaciğer sonuçları görüldü. Antiviral tedavi daha düşük kanser riskiyle ilişkiliydi; evre ve fibrozisin yeniden değerlendirilmesi önem kazandı.
Çalışmalar arası heterojenlik yüksekti; verilerin çoğu gözlemseldir. İlişki bütün belirsiz evre hastalarına otomatik tedavi başlanmasını kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39577468 · DOI: 10.1016/j.jhep.2024.11.018
08 · AFRİKA’DA HBV İÇİN BASİT FİBROZİS BELİRTEÇLERİ
Systematic review and individual-patient-data meta-analysis of non-invasive fibrosis markers for chronic hepatitis B in Africa.
Johannessen A ve arkadaşları · Nature communications · 2023
Çalışma türü: Bireysel katılımcı verili meta-analiz
Kapsam: Sekiz Sahra-altı Afrika ülkesinden 3.548 kronik HBV hastası.
ÖZET
Çalışmanın değerlendirdiği eski APRI >2 siroz eşiğinin duyarlılığı düşüktü. Bölgeye göre daha düşük dışlama ve doğrulama eşikleri test performansını iyileştirebildi.
Referans standart biyopsi değil elastografiydi. Bulgular belirli bölge ve eski kılavuz eşiği içindir; güncel WHO eşikleriyle karıştırılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36596805 · DOI: 10.1038/s41467-022-35729-w
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.