HİPEREMEZİS GRAVİDARUM

NE ANLAMA GELİR?

Karın ağrısı, idrar yaparken yanma veya gebeliğin daha ileri döneminde yeni başlayan kusma, başka nedenlerin araştırılmasını gerektirir. İdrar yolu enfeksiyonu, safra kesesi hastalığı ve sindirim sistemi sorunları ayırıcı tanıda yer alabilir. Hekim belirtilerin başladığı haftayı, kullanılan ilaçları ve önceden var olan hastalıkları sorar. Gerektiğinde ultrasonla gebelik haftası ve çoğul gebelik değerlendirilir. Klinik değerlendirme yalnız idrar testine indirgenmemelidir. Ruhsal zorlanma varsa bunun ayrıca ele alınması tedavinin parçasıdır. [1]

NE ZAMAN YARDIM GEREKİR?

Sıvı ve yiyecekleri tutamama, çok az idrar yapma, baş dönmesi veya belirgin güçsüzlük için aynı gün sağlık ekibiyle görüşülmelidir. Bayılma, bilinç değişikliği veya genel durumda hızlı bozulma acil değerlendirme nedenidir. Uzun süre yetersiz beslenme ve susuzluk hem fiziksel hem duygusal yük oluşturur. Sorunun kendiliğinden geçeceğini düşünerek yardım istemeyi ertelemek yararlı değildir. Şiddetli kusma gebeliğin tamamında sürerse büyüme izlemi gibi ek kontroller gerekebilir. [2]

Tedavide gebelikte kullanılabilen bulantı ilaçları bulunur; uygun seçenek kişinin haftasına, ek hastalıklarına ve daha önceki yanıtına göre seçilir. İlaçların yararları ile olası riskleri birlikte konuşulmalıdır. Ağızdan ilaç tutulamıyorsa farklı uygulama yolları gerekebilir. Hastanede damar yoluyla sıvı verilmesi ve beslenme desteği gündeme gelebilir. Hastalık ilişkilere, işe ve günlük sorumluluklara da yansıyabilir; yakınların alışveriş, yemek hazırlama ve çocuk bakımı gibi somut yardımları değerlidir. Bir sonraki gebelik planlanırken önceki ağır seyir ekibe bildirilmelidir. Erken yardım ve önceden hazırlanmış bakım planı önem taşır. [2]

KLİNİK YÖNETİM VE TAKİP

Hastane değerlendirmesinde yaşam bulguları, ağırlık değişimi, sıvı dengesi ve kan elektrolitleri gözden geçirilir. Günübirlik tedavi yeterli olabileceği gibi ağızdan alım düzelmiyorsa yatış gerekebilir. Sıvı desteği, bulantı kontrolü ve vitamin gereksinimi birlikte değerlendirilir. Uzun süren beslenme yetersizliğinde diyetisyen desteği ve daha ileri beslenme yöntemleri uzman ekipçe planlanır; bunlar herkese gereken standart girişimler değildir. Hareketsizlik ve susuzlukla artabilen pıhtı riski de kişiye özel ele alınır. [3]

Tablo: [3]

Taburculuk, yalnız kusmanın bir kez durmasına değil, evde sıvı ve tedavinin sürdürülebilmesine dayanmalıdır. İlaç planı, kontrol zamanı ve yeniden başvuru yolu yazılı verilmelidir. Tekrar kötüleşme tedavinin başarısız olduğu veya kişinin yanlış yaptığı anlamına gelmez; yeniden değerlendirme gerekebilir. [3]

Evde küçük ve sık öğünler denenebilir; kokusu rahatsız eden yemeklerden uzaklaşmak ve daha kolay tolere edilen gıdaları seçmek yardımcı olabilir. Ancak bu önlemler ağır susuzluğu tedavi etmez. Hangi yiyeceğin tutulabildiğini ve ilaçtan sonra kusma olup olmadığını not etmek, sonraki görüşmede planın düzenlenmesini kolaylaştırır. Kişinin bulantısını artıran her besini zorla yemeye çalışması yerine uygulanabilir bir beslenme yaklaşımı geliştirilmelidir. [3]

Uzamış kusma veya ciddi beslenme yetersizliğiyle hastaneye yatırılanlarda tiamin desteği gerekir. Özellikle dekstroz içeren sıvı veya parenteral beslenme verilmeden önce tiamin uygulanması, eksiklikle ilişkili ciddi nörolojik komplikasyonları önlemek açısından önemlidir. Bu tedavi sıralaması klinik ekip tarafından planlanır. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Normal beslenememe ve içememe önemlidir. Bakımın hedefi sıvı kaybını düzeltmek, kusmayı kontrol etmek ve güvenli beslenmeyi sürdürmektir. Ev planı işlemiyorsa yardım isteyin; ağır belirtileri olağan gebelik yakınması diye beklemeyin. [2]