HİPERTROFİK PİLOR STENOZU

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Kusma giderek daha güçlü hale gelebilir ve fışkırır tarzda olabilir. Genellikle safra içermez; bebek kustuktan sonra yeniden aç görünebilir. Bazı bebeklerde kilo kaybı ya da beklenen kilo artışının olmaması belirgindir. Islak bezlerin azalması, aşırı uyku hali ve beslenmenin bozulması sıvı kaybını düşündürür. Henüz erken aşamada klasik muayene bulgularının olmaması hastalığı dışlamaz. Kusmanın her öğünde aynı şiddette olması da gerekmez. [3]

NEDENLER VE RİSKLER

Pilor kasının neden kalınlaştığı bütünüyle açıklanmış değildir. Erkek bebeklerde ve aile öyküsü bulunanlarda daha sık görülür. Prematürite ve bazı ilaç maruziyetleri de klinik değerlendirmede sorgulanır. Risk etkeninin bulunması tek başına tanı koydurmaz; bulunmaması da olasılığı ortadan kaldırmaz. Anne ve baba besleme biçimini kendi başına değiştirerek sorunu çözeceğini varsaymamalıdır. Öyküde kullanılan tüm ilaçların ve kusmanın başladığı tarihin paylaşılması yararlıdır. [1]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Hekim bebeğin büyüme kayıtlarını, beslenmesini ve sıvı kaybını değerlendirir. Muayenede kalınlaşmış kas hissedilebilir, ancak bu bulgu şart değildir. Ultrason başlıca tanısal incelemedir. Erken dönemde sonuç belirsizse ve klinik şüphe sürüyorsa inceleme tekrarlanabilir. Kan testleri tuz dengesini, kan şekerini ve asit-baz durumunu değerlendirir. Uzun süren kusmada görülen klasik biyokimyasal değişikliklerin henüz gelişmemiş olması tanıyı dışlamaz. [2]

Reflü, idrar yolu enfeksiyonu, gastroenterit ve bazı doğuştan hormonal hastalıklar ayırıcı tanıdadır. Bağırsak dönmesi veya başka cerrahi tıkanmalar da düşünülür. Özellikle yeşil kusmayı pilor stenozunun olağan belirtisi saymak tehlikelidir. Tanı süreci yalnız kusmanın ne kadar uzağa gittiğine dayanmaz; renk, süre, kilo değişimi ve genel durum birlikte değerlendirilir. [2]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Damar yoluyla sıvı verilmesi ve tuz dengesinin düzeltilmesi ilk aşamadır. Ameliyat öncesinde beslenmenin kesilmesi veya mideyi boşaltan tüp kullanılması ekipçe planlanabilir. Aile bebeğin aç görünmesine dayanarak hastanede verilen açlık talimatını değiştirmemelidir. Piloromiyotomi adı verilen ameliyatta kalınlaşmış kas gevşetilerek geçiş açılır; açık veya kapalı yöntem seçimi cerrahi değerlendirmeye bağlıdır. Cerrah ve anestezi hekimi işlemle ilgili yararları ve riskleri açıklar. [1]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Ameliyat sonrasında beslenme ekibin planına göre yeniden başlatılır. İlk dönemde bir miktar kusma olabilir, ancak sürekli veya yeniden şiddetlenen kusma ayrıca değerlendirilmelidir. Yeterli beslenme sağlanması, ateş ve yara bulguları taburculuk kararında önemlidir. Uzun dönem sonuç genellikle iyidir; hastalığın tekrar etmesi beklenen bir durum değildir. Devam eden süt çıkarma yakınması varsa bunu otomatik olarak ameliyatın başarısızlığı saymak yerine başka nedenler araştırılır. [3]

Aile yara bakımını, besleme planını ve reçetelenen ağrı tedavisini yazılı öğrenmelidir. Farklı hastanelerde kullanılan beslenmeye başlama saatleri aynı olmayabilir; bu nedenle internette görülen bir zaman çizelgesi çocuğun kendi planının yerine geçmez. Kontrol görüşmesinde kilo artışı ve öğünlerin nasıl tolere edildiği anlatılmalıdır. Beslenme ile ilgili gözlemler, yalnız günlük toplam miktardan daha geniş bir iyileşme değerlendirmesi sağlar. [3]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

İlk aylardaki bebekte giderek artan fışkırır kusma, daha az idrar veya belirgin halsizlik aynı gün değerlendirme gerektirir. Yeşil kusma, ameliyat sonrasında da olsa acil başvuru nedenidir. Yara yerinde kızarıklık, akıntı veya şişlik; yeni ateş ve artan ağrı için cerrahi ekiple görüşülmelidir. Bebeğin beslenememesi halinde sıradaki rutin kontrol beklenmez. [2]

AKIL KARTI

Kusmanın rengi, beslenmeyle ilişkisi, bez sayısındaki değişiklik ve önceki kilo ölçümleri değerlendirmeyi kolaylaştırır. Tanı konduğunda ameliyatın sıvı dengesi düzeltilene kadar ertelenmesi ihmal değil, güvenli hazırlığın bir parçası olabilir. [2]