HİPOTERMİ
ÖZET
Kazara hipotermi, vücut çekirdek sıcaklığının istem dışı olarak 35°C altına düşmesidir. Yalnız dağda veya karda değil, soğuk evde, ıslak giysiyle ya da soğuk suya düşme sonrasında da gelişebilir. Bilinç ve solunum etkilenmesi acil durumdur. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Kazara/çevresel hipotermi; yenidoğan ve tedavi amaçlı kontrollü hipotermi protokolleri bu maddenin konusu değildir.
HALK İÇİN: BELİRTİLERİ TANIMA
Titreme, soğuk cilt, peltek konuşma, yavaş solunum ve kafa karışıklığı görülebilir. Yaşlı, yalnız yaşayan veya hareket kabiliyeti azalmış kişiler özellikle korunmalıdır. Kişinin artık titrememesi mutlaka düzeldiğini göstermez; ağırlaşmayla da ilişkili olabilir. [1]
YARDIM GELENE KADAR
112’yi arayın; kişiyi güvenle kapalı veya korunaklı yere alın. Islak giysiyi çıkarıp kuru örtü/uyku tulumuyla sarın ve başını örtün. Yalnız tamamen uyanık ve güvenle yutabilen kişiye ılık alkolsüz içecek verilebilir. Yanında kalın. [1]
YAPILMAMASI GEREKENLER
Kolları ve bacakları ovuşturmayın; sıcak banyo, doğrudan yüksek ısı veya alkol kullanmayın. [1]
Bilinci bozuk kişiyi yürütmeye çalışmayın. Ani hareketler yerine nazik taşıma ve gövdenin korunması önemlidir. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Soğuk/ıslak maruziyetin süresi, travma, immobilizasyon, alkol/ilaçlar ve eşlik eden hastalıklar sorgulanır. Sepsis, endokrin/metabolik sorunlar ve termoregülasyon bozuklukları hipotermiye katkıda bulunabilir; çevresel öykü yokluğu tanıyı dışlamaz. [3]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE EVRELEME
Bilinç, titreme, fiziksel işlev, kan basıncı ve ritim değerlendirilir. Geleneksel sınıflama hafif 35–32°C, orta 32–28°C ve ağır <28°C’dir; klinik bulgular bu aralıklarla örtüşmeyebilir. Sadece titreme veya sıcaklık değeriyle karar verilmez. [3]
AYIRICI TANI
Bilinç bozukluğunun ölçülen soğumayla uyumsuz olması travma, enfeksiyon, hipoglisemi veya toksik nedenlerin araştırılmasını gerektirir. Hipotermi bunlarla birlikte bulunabilir; yeniden ısıtma altta yatan hastalığın tedavisini gereksiz kılmaz. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
Düşük değerleri ölçebilen uygun çekirdek sıcaklık cihazı gerekir. Güvenceye alınmış hava yolunda özofageal ölçüm tercih edilebilir; sıradan kızılötesi kulak/temporal ölçüm güvenilir değildir. Rektal/mesane sıcaklığı yeniden ısıtmada geriden gelebilir. [3]
TEDAVİ
Isı kaybı durdurulur, hasta yatay ve nazik taşınır. Hafif stabil olguda izolasyon ve uygun enerji desteği; bilinç bozukluğu veya daha ağır soğumada aktif dıştan/gereğinde içten ısıtma gerekir. Isı kaynağı yanık oluşturmayacak biçimde gövdeye uygulanır; soğuk ekstremiteleri agresif ısıtmak afterdrop riskini artırabilir. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Yeniden ısıtma boyunca ritim, dolaşım ve çekirdek sıcaklığı izlenir; afterdrop ve kurtarma sırasında çökme riski gözetilir. Islaklık/soğuk zeminden yalıtım nakilde de sürdürülür. [3] Hastanede oksijen, ılık damar içi sıvı ve ağır olguda yoğun bakım gerekebilir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR
Yanıtsızlık veya normal solunum olmaması durumunda acil yardım çağrısı ve yönlendirmeyle resüsitasyon gerekir. Çok yavaş yaşamsal bulgular ağır hipotermide yanıltıcı olabilir; sahada yalnız soğuk görünümle ölüm kararı verilmez. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ARREST VE İLERİ MERKEZ
Belirgin ölümcül yaralanma yoksa ağır hipotermik arrestte resüsitasyon yeniden ısıtmayla eş zamanlı sürdürülür. Ekstrakorporeal yaşam desteğiyle ısıtma değerlendirilebilir; karar tek sıcaklık veya tek potasyum değerine değil klinik bağlam ve uygun prognostik araçlara dayanır. [4]
AĞIRLIĞA GÖRE YAKLAŞIM
Ağır olguda iyi nörolojik iyileşme mümkün olabilir; prognoz uzman düzeyinde değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Hypothermia ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- First aid: hypothermia and cold injury ↗
UK Ministry of Defence · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-25
- Out-of-Hospital Evaluation and Treatment of Accidental Hypothermia ↗
Wilderness Medical Society · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-25
- Adult and Pediatric Special Circumstances of Resuscitation ↗
American Heart Association · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
İki ilgili doğrulanmış yayın seçildi; bu, literatürde yalnız iki çalışma bulunduğu anlamına gelmez. İkinci yayın karma klinik/deneysel mekanizma verisidir; kazara hipotermi tedavi denemesi değildir.
01 · KAZARA HİPOTERMİDE EKSTRAKORPOREAL DESTEK
Outcomes of Extracorporeal Life Support Use in Accidental Hypothermia: A Systematic Review.
Austin MA; Maynes EJ; O'Malley TJ ve arkadaşları · The Annals of thoracic surgery · 2020
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: 19 yayında 16 yaş üzeri 47 hasta; 35’inde arrest.
ÖZET
Ekstrakorporeal destekle yeniden ısıtılan seçilmiş hastalarda sağkalım bildirildi; hastane içi ölüm 9/47 idi.
Küçük olgu temelli seçilmiş küme, kontrol grubu yok; bütün ağır hipotermilerin beklenen sağkalımı veya nedensel üstünlük değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32504609 · DOI: 10.1016/j.athoracsur.2020.04.076
02 · HİPOTERMİ VE KALBİN ELEKTRİKSEL İŞLEVİ
Hypothermia and cardiac electrophysiology: a systematic review of clinical and experimental data.
Dietrichs ES; Tveita T; Smith G · Cardiovascular research · 2019
Çalışma türü: Klinik ve deneysel verilerin sistematik derlemesi
Kapsam: Kazara/terapötik hipotermi ve deneysel soğutmaya ait çalışmalar.
ÖZET
Soğuma QT ve diğer iletim değişiklikleriyle ilişkiliydi; ağır hipotermide ventriküler aritmi riski belirginleşiyordu.
Karma deneysel/klinik kapsam; tedavi protokolü veya belirli antiaritmiğin insanlarda etkinliğini kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30544147 · DOI: 10.1093/cvr/cvy305
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.