HİSTEREKTOMİ
ÖZET
Histerektomi, rahmin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Total histerektomide rahim ve rahim ağzı alınır; supraservikal yöntemde rahim ağzı bırakılır. Yumurtalıkların veya tüplerin çıkarılması ayrıca tanımlanan işlemlerdir. Bu nedenle “total” sözcüğü bütün üreme organlarının mutlaka alındığını göstermez. Radikal histerektomi ise çevre yapıların da çıkarıldığı farklı bir ameliyattır. Ameliyat görüşmesinde hangi yapıların çıkarılacağı ve hangilerinin korunacağı açık biçimde belirtilmelidir.
Yoğun adet kanaması nedeniyle işlem düşünüldüğünde NICE, ameliyatın doğurganlık, cinsel yaşam, mesane işlevi ve psikolojik etkileriyle birlikte görüşülmesini önerir. Beklentiler, alternatif girişimler ve komplikasyonlar da konuşulur. Karar yalnız kanamanın sona ermesine indirgenmez. Kişinin yaşam planları ve daha az kapsamlı tedavilerden beklenen sonuçlar, geri dönüşsüz bir işlem seçilmeden önce değerlendirilir.
Ameliyat vajinal, laparoskopik veya açık abdominal yoldan yapılabilir. ACOG, iyi huylu hastalıkta mümkün olduğunda minimal invaziv yöntemlerin tercih edilmesini, uygun adayda vajinal yolu öncelikle değerlendirmeyi önerir. Bununla birlikte rahmin büyüklüğü, çevre hastalıklar, cerrahi deneyim ve hastanın tercihi birlikte önemlidir. Herkes için tek bir en iyi yol yoktur; açık cerrahi bazı hastalarda gerekli olabilir.
Laparoskopik ameliyatta dokunun çıkarılma biçimi de kararın parçasıdır. FDA, elektrikli morselasyon uygun bulunmuş hastalarda uyumlu muhafaza sistemi kullanılmasını önerir. Ancak bu sistem fark edilmemiş kanserin yayılma olasılığını tamamen ortadan kaldırmaz. Ameliyatın küçük kesilerle yapılması ile dokunun güvenle çıkarılması farklı değerlendirmelerdir; yöntem seçilirken her ikisi de ele alınmalıdır.
İyileşme yalnız yaranın kapanmasından ibaret değildir. RCOG, abdominal histerektomi sonrasında hareketin güvenle ve aşamalı artırılmasını, ağrı kontrolünü ve kişinin kendi gereksinimlerine göre taburculuk planlanmasını vurgular. Yorgunluk ve duygusal zorlanma görülebilir. İşe veya günlük etkinliklere dönüş süresi kişiden kişiye değişir; başkasının iyileşme takvimini kendisi için zorunlu hedef olarak görmek uygun değildir.
- histerektomi
- total histerektomi
- supraservikal histerektomi
- overlerin korunması
- ameliyat sonrası izlem
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN: YUMURTALIKLARIN ROLÜNÜ AYIRMAK
Rahim alındıktan sonra kişi rahminde gebelik taşıyamaz. Yumurtalıkların menopoz öncesinde alınması ise ani menopoz belirtilerine yol açabilir; hormon tedavisi ve kemik sağlığı ayrıca değerlendirilir.
DOKU ÇIKARMA PLANINDA GÜVENLİK SINIRINI KORUMAK
Bilinen veya kuşkulu malignitede, menopoz sonrası veya 50 yaşından büyük miyom hastalarında elektrikli morselasyon kullanılmamalıdır. Vajinal yoldan veya mini-laparotomiyle bütün çıkarılabilen dokuda da kullanılmamalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
SAĞLIK PROFESYONELİ İÇİN: CERRAHİ KAPSAMI NETLEŞTİRMEK
NICE, yoğun kanama bağlamında yumurtalıkların ancak yarar ve zararlar görüşüldükten sonra kişinin açık isteği ve bilgilendirilmiş onamıyla alınmasını önerir. Yumurtalıklar korunsa bile işlev kaybı olasılığı konuşulmalıdır. Miyom varlığında ciddi kanama veya komşu organ yaralanması riskinin artabileceği de belirtilir.
TEDAVİ
CERRAHİ YOLU KİŞİYE GÖRE SEÇMEK
ACOG yaklaşımında uterusun erişilebilirliği, vajina ve rahmin anatomisi, uterus dışı hastalık, birlikte yapılacak işlemler ve ekibin deneyimi değerlendirilir. Vajinal yol uygun değilse laparoskopi açık cerrahiye alternatif olabilir. Teknik olanaklar ve güvenli uygulama kapasitesi seçimde önemlidir. Robot yardımı her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
HİSTEREKTOMİ SONRASINDA TARAMA GEREKSİNİMİNİ BELİRLEMEK
ACOG 2026 önerisine göre rahim ağzı alınmış, serviks kanseri veya yüksek dereceli öncü lezyon öyküsü olmayan kişilerde rutin servikal tarama önerilmez. Bu nedenle önceki patoloji ve çıkarılan yapıların kaydı kontrol edilir. Bu koşulları karşılamayan kişiye otomatik olarak “artık tarama gerekmez” denmez; izlem riskine göre düzenlenir. Bu öneri ortalama riskli kişiler içindir; daha önce yüksek dereceli lezyon nedeniyle tedavi edilmiş hastaların izlemini sonlandırmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLERDE KONTROL GÜNÜNÜ BEKLEMEMEK
Artan karın ağrısına ateş veya kusma eşlik etmesi, yoğun ya da kötü kokulu kanama değerlendirme gerektirir. Nefes darlığı, göğüs ağrısı veya ağrılı şiş bacakta derhal yardım istenir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Hysterectomy — FAQ008 ↗
American College of Obstetricians and Gynecologists · Kaynak tarihi: İçerik güncellemesi Eylül 2024; gözden geçirme Mayıs 2025 · Erişim: 2026-11-01
- Choosing the Route of Hysterectomy for Benign Disease — Committee Opinion 701 ↗
American College of Obstetricians and Gynecologists · Kaynak tarihi: Haziran 2017; kurum sayfasında yeniden onay 2021 · Erişim: 2026-11-01
- Heavy menstrual bleeding: assessment and management — NG88, recommendations ↗
National Institute for Health and Care Excellence · Kaynak tarihi: İlk yayın 2018-03-14; kullanılan öneriler 2007/2018 etiketli · Erişim: 2026-11-01
- Abdominal hysterectomy – recovering well ↗
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists · Kaynak tarihi: Haziran 2025 hasta bilgilendirme sürümü · Erişim: 2026-11-01
- Update: Perform Only Contained Morcellation When Laparoscopic Power Morcellation Is Appropriate ↗
US Food and Drug Administration · Kaynak tarihi: 2020-12-29; güncel cihaz genel sayfası ayrıca kontrol edildi · Erişim: 2026-11-01
- Screening for Cervical Cancer ↗
American College of Obstetricians and Gynecologists; WPSI recommendations endorsement · Kaynak tarihi: Temmuz 2026 kurum önerisi · Erişim: 2026-11-01
- Laparoscopic supracervical hysterectomy versus endometrial ablation for women with heavy menstrual bleeding (HEALTH): a parallel-group, open-label, randomised controlled trial ↗
Cooper K ve arkadaşları; Lancet · Kaynak tarihi: Çevrimiçi 2019-09-12; dergi sayısı 2019-10-19 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · HEALTH: YOĞUN KANAMADA İKİ CERRAHİ SEÇENEĞİN KARŞILAŞTIRILMASI
Laparoscopic supracervical hysterectomy versus endometrial ablation for women with heavy menstrual bleeding (HEALTH): a parallel-group, open-label, randomised controlled trial
Cooper K ve arkadaşları · Lancet · 2019
Çalışma türü: Açık etiketli, çok merkezli randomize çalışma.
Kapsam: Ablasyona uygun, 50 yaşından küçük 660 kadın randomize edildi.
ÖZET
15. ayda yanıt verenlerde memnuniyet supraservikal histerektomide %97, ablasyonda %87 idi; histerektomi sonrası iyileşme daha uzundu.
Endometriyal ablasyon maddesinde de ele alınan aynı araştırmadır. Sonuçlar total veya onkolojik histerektomiye doğrudan genellenmez; açık tasarım ve eksik izlem dikkate alınmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31522846 · DOI: 10.1016/S0140-6736(19)31790-8
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.