HİSTRİYONİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Histrionik kişilik bozukluğu, aşırı duygusal ifade ve ilgi odağı olma gereksinimiyle ilişkili, kalıcı bir örüntüdür. Duygular hızla değişebilir; konuşma ayrıntıdan çok izlenimlere dayanabilir ve ilişkiler gerçekte olduğundan daha yakın algılanabilir. Başkalarından kolay etkilenme veya ilgiyi üzerinde tutmaya çalışma görülebilir. Tanı yalnız dış görünüşe, canlı bir kişiliğe ya da tek bir davranışa dayanmaz; erken erişkinlikten beri süren bütün örüntü değerlendirilir.

Kişi bazen doğrudan kişilik özellikleri için değil, ilişki kaybı, depresyon veya kaygı nedeniyle yardım arar. Görüşmede suçlayıcı ve savunma yaratan bir tutumdan kaçınılarak geçmiş yaşam, ilişkiler, iş deneyimleri, gerçekliği değerlendirme ve dürtü kontrolü araştırılır. Kişinin kendi anlatımı, uygun biçimde yakınlarından elde edilen bilgilerle tamamlanabilir. Değerlendirme, belirtilerin gündelik yaşam üzerindeki etkisini anlamaya yöneliktir.

Genel kişilik bozukluğu değerlendirmesinde bedensel sağlık da gözden geçirilir. Muayene ve gerekli görülen testler, belirtilere katkıda bulunabilecek fiziksel durumları araştırmaya yardımcı olabilir. Ruhsal değerlendirme düşünce, duygu ve davranışları birlikte ele alır. Kişinin izniyle aile veya yakınlardan alınan bilgiler de kullanılabilir.

Psikoterapi, düşünce ve davranışların arkasındaki korkuları ve güdüleri anlamayı, başkalarıyla daha olumlu ilişkiler kurmayı destekleyebilir. Depresyon ve kaygı gibi eşlik eden sorunlar ayrıca tedavi edilir. Yakınlar da stres ve yalnızlık yaşayabileceğinden kendi ruhsal gereksinimlerini önemsemelidir. Tedavi, kişiyi yargılamak yerine işlevselliği ve ilişkileri geliştirecek bir plan oluşturmayı amaçlar.

2023 yılı sayısında yayımlanan bir araştırma, histrionik kişilik bozukluğu tanılı yüz elli dokuz kişinin açıklığa kavuşturma odaklı psikoterapisini incelemiştir. Hasta ve terapistin ilişki süreçlerindeki iyileşmeler, belirtilerdeki değişimle bağlantılı bulunmuştur. Ancak kontrol grubu yoktur ve katılımcıların bir bölümünde başka kişilik bozuklukları da vardır. Bu nedenle sonuçlar, yöntemin kesin etkinliğini veya bütün hastalarda aynı yararı kanıtlayan bir randomize deney gibi yorumlanmamalıdır.