İDİYOPATİK İNTRAKRANİYAL HİPERTANSİYON

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Baş ağrısı, kısa süreli görme kararması, çift görme, görme alanında eksilme ve kulakta nabızla uyumlu ses ortaya çıkabilir. Bazı hastalar çevresel görmedeki değişikliği başlangıçta fark etmeyebilir. Yakınmaların bir kısmının migrene benzemesi, göz değerlendirmesini gereksiz yapmaz. Tersine, yalnız baş ağrısının bulunması da bu tanıyı kanıtlamaz. Belirtilerin başka nedenlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılır. [1]

Basınç artışı görme sinirinin göz dibindeki bölümünde şişmeye, yani papilödeme yol açabilir. Göz bebeği büyütülerek yapılan muayene ve görme alanı incelemesi, bu nedenle değerlendirmede önemlidir. Gözlük numarasının ölçülmesi bunların yerine geçmez. Kişi görme değişikliğini kontrol randevusuna kadar saklamamalı; yeni veya kötüleşen bulguyu tedavi ekibine bildirmelidir. [1]

NEDENLER VE RİSKLER

Hastalık özellikle kilo fazlalığı bulunan, yakın zamanda kilo almış genç ve orta yaş erişkin kadınlarda daha sık görülür. Bununla birlikte başka yaşlarda ve erkeklerde de basınç artışı gelişebilir. Risk grubunda bulunmak tanı için yeterli değildir. İlaçlar, vitamin A içeren ürünler ve eşlik eden hastalıklar değerlendirmede sorulur; kişi bunları kendi kendine kesmek yerine tam listesini hekime göstermelidir. [2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Beyin görüntülemesiyle kitle, hidrosefali ve diğer yapısal nedenler araştırılır. Venöz sinüs trombozunu dışlamak için venöz görüntüleme de önemlidir. Uygun görüntülemeden sonra yapılan belden sıvı alma işleminde açılış basıncı ve sıvının özellikleri değerlendirilir. Basınç ölçümünün tek başına, klinik bulgulardan bağımsız yorumlanması doğru değildir. Görüntülemede basınç artışını düşündüren işaretler bulunması da tek başına kesin tanı sayılmaz. [3]

Ayırıcı tanıda başka bir hastalığa bağlı kafa içi basınç artışı ile idiyopatik durum ayrılır. Özellikle yeni başlayan veya alışılmış ağrıdan farklı baş ağrısında önceki migren tanısı değerlendirmeyi durdurmamalıdır. Hekim nörolojik muayenede güç, refleks ve dengeyi inceler; gerektiğinde hastane uzmanına yönlendirir. Hastaya hangi incelemenin hangi olasılığı araştırdığı açıklanmalıdır. [2]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Kilo fazlalığı varsa sürdürülebilir kilo yönetimi tedavinin parçasıdır; suçlayıcı bir yaklaşım yerine destek planlanır. Asetazolamid gibi beyin-omurilik sıvısı üretimini azaltan ilaçlar uygun hastalarda düşünülebilir. Görme riski artıyorsa şant veya görme siniri kılıfına yönelik cerrahi değerlendirilir. Cerrahi seçeneklerin yarar ve riskleri uzmanla konuşulur; hastanın yalnız ağrı şiddetine bakılarak karar verilmez. [1]

Seri belden sıvı boşaltma işlemleri rutin uzun dönem tedavi olarak önerilmez. Konsensus kılavuzu kortikosteroidleri de rutin çözüm olarak önermemektedir; eski bir genel bilgilendirme sayfasındaki steroid önerisi otomatik reçeteye dönüştürülmemelidir. Görme hızla kötüleşiyorsa beklemek yerine acil uzman değerlendirmesi gerekir. Baş ağrısının azalması, görme sinirinin artık risk altında olmadığını tek başına göstermez. [3]

İZLEM, ÖZEL GRUPLAR VE ACİL BAŞVURU

Kontrollerde görme alanı ve papilödem değişimi değerlendirilir; kötüleşmeye göre görüşme aralığı kısaltılır. Gebelik planı önceden konuşulmalı, ilaçların anne ve fetüs açısından yarar-risk dengesi nöroloji, göz ve kadın doğum ekipleriyle değerlendirilmelidir. İdiyopatik intrakraniyal hipertansiyon tanısı tek başına belirli bir doğum yöntemini zorunlu kılmaz. Gebelikte kendi kendine zayıflama veya ilaç değişikliği yapılmaz. [3]

Ani çok şiddetli baş ağrısı, hızlı görme değişikliği, bilinç bulanıklığı, güçsüzlük veya ateşle birlikte kötüleşmede acil yardım istenir. Özellikle kafa travması sonrasında bu belirtiler ortaya çıkarsa evde izlemle yetinilmez. Türkiye'de 112 aranabilir; kişi görmesi etkilenmişse araç kullanmamalıdır. Daha önce tanı almış olmak yeni bir acil nedenin oluşmasını engellemez. [2]

Tablo baş ağrısı ile görme güvenliğini ayırır. [2]