İLAÇ İLİŞKİLİ ENTEROPATİ

İlaç ilişkili enteropati, farklı ilaçların ince bağırsakta oluşturduğu hasar örüntülerini kapsayan bir klinik başlıktır. Olmesartan, nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar ve bazı immün baskılayıcı veya kanser tedavileri bu değerlendirmede önem taşır. Hastalarda kronik ishal, kilo kaybı ve beslenme eksiklikleri gelişebilir. Nedeni araştırırken reçeteli ilaçlar kadar reçetesiz kullanılan preparatları da gözden geçirmek gerekir; yalnız zamansal birliktelik kesin nedensellik değildir.

Histolojik görünüm ilaca göre değişir. Bazı olgularda villuslar kısalır, bazılarında erozyon, ülser veya kript hücrelerinde artmış apoptoz belirgindir. Bu nedenle her ilaç yan etkisinde aynı biyopsi örüntüsü beklenmemelidir. Çölyak hastalığı ve diğer enteropatilerle örtüşme bulunabilir. Patoloğun ilaç öyküsünü bilmesi, doku bulgularını bağlamına yerleştirmeye yardımcı olur; biyopsi raporu klinik incelemenin yerine geçmez.

Olmesartan için ağır ve kalıcı ishal ile önemli kilo kaybı, ilaç başlandıktan uzun süre sonra da ortaya çıkabilen güvenlik belirtileridir. Böyle bir tabloda başka nedenler araştırılır ve uygun hastada alternatif tansiyon tedavisi planlanır. Hastanın ilacı kendi başına kesmesi doğru değildir. Belirtilerin geç başlaması ilişkiyi gözden kaçırmaya yol açabileceğinden geçmiş ilaç kullanımı da mutlaka sorgulanmalıdır.

Mikofenolik asitle ilişkili üst gastrointestinal hasarı inceleyen küçük bir seride, duodenal biyopsilerde artmış apoptoz sık görülmüştür. İzlenebilen hastaların bir bölümünde doz azaltılması veya ilacın kesilmesi sonrasında yakınmalar düzelmiştir. Bununla birlikte bu gözlem kontrollü bir tedavi denemesi değildir. Örneklem yalnız semptomatik nakil hastalarından oluştuğu için sonuçlar bütün mikofenolat kullanıcılarındaki riskin ölçüsü olarak yorumlanamaz.

Tedavi kanıtı her mekanizma için aynı değildir. Aspirin veya NSAİİ kullanımıyla ilişkili ince bağırsak ülserlerini değerlendiren MASTERS çalışması, belirli bir hasta grubunda mukozal iyileşme göstermiştir. Çalışmada yan etkiler de izlenmiş, bazı hastalar tedaviyi tamamlamamıştır. Bulguların diğer ilaç hasarlarına aktarılmaması gerekir. Yönetim, şüpheli ilacın gerekliliğini, alternatiflerini ve hastanın klinik ağırlığını birlikte ele alan bireysel değerlendirmeye dayanır.