İLİOTİBİAL BANT SENDROMU

Başlangıcın travmatik veya sinsi olması; koşu mesafesi, tempo, yokuş, ayakkabı ve bisiklet ayarı değişiklikleri sorgulanır. Eşlik eden başka yaralanma ve nörolojik yakınmalar kaydedilir.

Ağrının süresi, başka bölgelerde ağrı, koşma-zıplama etkinlikleri ve dinlenmeyle değişimi değerlendirilir. Yük artışı veya antrenman hataları tek başına kesin neden olarak kabul edilmez.

Lateral femoral epikondil ve bant boyunca hassasiyet araştırılır; kalça kuvveti ve tek bacak işlevi incelenir. Noble, Renne ve Ober manevraları yardımcı olabilir, ancak doğrulanmış tek başına tanı testleri değildir.

Şişlik, morarma, ekstremite dizilimi ve uzunluk farkı değerlendirilir. Kalça ve diz hareket açıklığı ile ağrının tam yerleşimi birlikte incelenir.

Lateral menisküs ve dış yan bağ yaralanmaları, stres kırığı, osteoartrit ve belden yansıyan ağrı ayırt edilir. Peroneal sinir hasarı, enfeksiyon veya neoplazi atipik bulgularda göz önünde tutulur.

Kalça kaynaklı atlama ve trokanterik yakınmalar ile diğer tendon-kas sorunları değerlendirilir. Rehabilitasyon planı farklı nedenleri otomatik olarak aynı sendrom altında toplamamalıdır.

TANI VE HEDEFLİ İNCELEMELER

Tanı çoğunlukla öykü ve muayeneye dayanır. Görüntüleme doğrulama için zorunlu değildir; devam eden veya atipik yakınmada alternatif patolojiyi araştırmak amacıyla seçilir. Ultrasonla görülen sıvı belirtisiz kişilerde de bulunabilir.

Röntgen artrit veya kemik-dizilim sorunlarını; manyetik rezonans başka yumuşak doku patolojilerini değerlendirmede kullanılabilir. Her hastaya bütün tetkikler uygulanmaz.

TEDAVİ VE KANITIN SINIRLARI

İlk yaklaşım çoğunlukla cerrahi dışıdır: yük düzenleme, uygun semptom kontrolü ve fizik tedavi. Enjeksiyon veya cerrahi ilk basamak yerine seçilmiş dirençli durumlarda değerlendirilir.

Rehabilitasyon hastanın toleransı, muayene bulguları ve hedeflerine göre düzenlenir. Erken dönemde ağrıyı artıran hareketleri azaltma, hareket açıklığı ve kuadriseps-kalça kontrolünü geri kazanma amaçlanır.

Miyofasyal gevşetmeyi kalça güçlendirmesine ekleyen küçük çalışmada erken ağrı avantajı görüldü; işlev ölçeğinde gruplar arası fark görülmedi. Görüntüleme kalınlığı değişimi tek başına kalıcı klinik üstünlük değildir.

Dirençli hastalarda plaseboyla karşılaştırılan yeni bir trombositten zengin plazma çalışması yarar bildirmiştir. Tek çalışmanın sonucu, tüm hastalara rutin uygulama veya cerrahiye üstünlük kanıtı değildir.

İZLEM VE SPORA DÖNÜŞ

Germe ve güçlendirme ağrısız yapılabiliyorsa koşu veya bisiklete kademeli dönülür; mesafe ve hız yavaş artırılır. Ağrı kötüleşir veya düzelmezse yeniden değerlendirme gerekir.

Kadın koşuculardaki pilot araştırma farklı egzersiz yaklaşımlarında iyileşmeler bildirmiştir. Küçük örneklem, kısa izlem ve tamamlayanların analizi nedeniyle tek bir programın genel üstünlüğü çıkarılamaz.

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Sıcak-şiş dizle ateş veya travma sonrası yürüyememe acil değerlendirme nedenidir. Bu belirtilerde rutin egzersiz programıyla beklenmez.