İMMÜN KONTROL NOKTASI İNHİBİTÖRÜNE BAĞLI ENDOKRİNOPATİLER

İmmün kontrol noktası inhibitörleri, kanser tedavisinde kullanılan ve bağışıklık yanıtını düzenleyen ilaçlardır. Tiroid, hipofiz, adrenal bez veya insülin üreten hücreleri etkileyerek endokrin sorunlara yol açabilirler. Yeni yorgunluk, baş ağrısı, bulantı veya kilo değişimi yalnız kanserin kendisine bağlanmamalıdır. Çok su içme ve sık idrara çıkma gibi belirtiler hızla gelişen insülin eksikliğinin habercisi olabilir.

Değerlendirmede hormon eksikliğini tanımak kadar tehlikeli gecikmeyi önlemek önemlidir. Adrenal yetmezlik şüphesi bulunan ağır hastada tedavi, kesin nedenin tüm ayrıntılarıyla gösterilmesini beklememelidir. Hipofiz MR’ının normal görünmesi hipofiziti dışlamaz. Yeni başlayan santral yetmezlikte ACTH uyarı testi de yanıltıcı biçimde normal olabilir; sonuçlar hastanın klinik durumu ve kullanılan ölçüm yöntemiyle birlikte ele alınmalıdır.

Tedavinin temelini çoğu kez eksik hormonun yerine konması oluşturur. Endokrin yan etki gelişmesi, kanser immünoterapisinin her durumda kalıcı kesilmesini gerektirmez. Buna karşılık akut krizler öncelikle stabilize edilmelidir. Bazı eksiklikler uzun süre kalabildiği için hasta eğitimi, düzenli biyokimyasal izlem ve hastalık günlerinde uygulanacak plan, yalnız ilk tanı anı kadar önemlidir.

Hipofizitte yüksek doz glukokortikoidin hormon üretimini geri kazandıracağı varsayımı güçlü kanıta dayanmaz. CORTICI çalışmasında 20 kişi randomize edilmiş, 18’i sekiz haftalık izlemi tamamlamıştır. Yüksek doz ve replasman gruplarının hiçbirinde adrenal işlev düzelmesi görülmemiş; yüksek doz grubunda glukoz metabolizması açısından olumsuz etki saptanmıştır. Bu küçük çalışma, bası belirtileri dışındaki rutin yüksek dozu desteklememektedir.

ICI ilişkili diyabet seyrek olsa da ağır başlangıç gösterebilir. Ulusal Kanser Enstitüsü çalışmalarındaki 13966 hastanın değerlendirilmesinde kümülatif sıklık yüzde 0,52 bulunmuştur. Diyabet gelişenlerin çoğu tanıda hastaneye yatırılmıştır. Bu bulgu, bütün ICI kullanıcılarının aynı riski taşıdığı anlamına gelmez; ancak yeni hiperglisemi belirtilerinin erken bildirilmesi ve gecikmeden değerlendirilmesi gerektiğini destekler.