İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

İNCE BAĞIRSAKTA BAKTERİYEL AŞIRI ÇOĞALMA

ÖZET

Halk için kısa açıklama: İnce bağırsakta bakteriyel aşırı çoğalma, sıklıkla SIBO kısaltmasıyla anılır. İnce bağırsaktaki bakteri miktarı veya bileşimiyle ilişkili sindirim yakınmalarını anlatır. Her gaz ve şişkinlik SIBO değildir. Tanım ve testlerin sınırlılıkları bulunduğu için yalnız internet belirti listesine veya tek bir ölçüme dayanarak antibiyotik kullanılmamalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ, BELİRTİLER VE RİSKLER

Şişkinlik, ishal ve karın rahatsızlığı sık bildirilen yakınmalardır. Daha ağır olgularda yağlı dışkı ve besin emilim bozukluğu görülebilir. Bazı hastalarda B12 veya başka besin öğesi eksiklikleri saptanabilir. Buna karşılık bu bulguların yokluğu, her şişkinliğin aynı mekanizmayla açıklanabileceği anlamına gelmez. [1]

Bağırsak içeriğinin normal ilerlemesini bozan durumlar bakteri artışına zemin hazırlayabilir. Hareket bozukluğu, kısa bağırsakla ilişkili değişiklikler veya geçişi engelleyen yapısal sorunlar öyküde önem taşır. Bu nedenle değerlendirme yalnız ne yenildiğini değil, bağırsak ameliyatlarını ve bağırsak hareketini etkileyen hastalıkları da kapsar. [2]

Kaynaklar:[1][2]

TANI: TEST SONUCU İLE HASTALIK AYNI ŞEY DEĞİLDİR

Hidrojen nefes testinde verilen şekerin bakterilerce parçalanması sonucunda nefeste ortaya çıkan değişiklikler izlenir. İnce bağırsaktan alınan örneğin kültürü başka bir yöntemdir, ancak girişimsel olması ve laboratuvar güçlükleri kullanımını sınırlar. Nefes testi daha kolay uygulanabilse de duyarlılığı kusursuz değildir; bazı kişilerde hidrojen üreten bakterilerin bulunmaması yalancı negatifliğe katkıda bulunabilir. [2]

Test öncesi hazırlık, örneklerin uygun zamanlarda alınması ve kullanılan yöntemin bilinmesi önemlidir. Özellikle çocuklarda açlık ve sıvı talimatları yaşa göre düzenlenir; erişkin talimatları küçük çocuğa kopyalanmamalıdır. Sonuç, test isteyen ekip tarafından yakınmalar ve klinik risklerle birlikte yorumlanır. [2]

AGA, şişkinliği olan herkes yerine riskli hastaların küçük bir bölümünde aspirasyon veya glukoz/laktüloz nefes testiyle SIBO araştırılabileceğini belirtir. Çölyak gibi alternatif nedenler uygun testlerle incelenir. Alarm bulgusu, yakın zamanda kötüleşme veya anormal muayene varsa görüntüleme ve endoskopi gereksinimi ayrıca değerlendirilir. [3]

Tablo, test istemenin klinik bir soruya dayanması gerektiğini vurgular. [3]

Kaynaklar:[1][2][3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavide mümkünse altta yatan nedenin düzeltilmesi, besin eksikliklerinin yerine konması ve uygun hastada antibiyotik kullanımı birlikte ele alınır. İrritabl bağırsak yakınmalarının antibiyotikle düzelmesi, yanıtın mutlaka SIBO eradikasyonundan kaynaklandığını kanıtlamaz. Belirsizlik hastaya açıklanmalıdır. [1]

ACG semptomatik ve değerlendirilmiş hastalarda antibiyotik kullanılmasını destekler; ancak kanıt kalitesi sınırlıdır. Gereksiz veya tekrarlayan kullanım direnç, ilaç reaksiyonu ve fırsatçı enfeksiyon riskleri taşır. Bu nedenle “her ay aynı antibiyotiği kullanma” veya tanı konmadan uzun kürler alma yaklaşımı güvenli değildir. [4]

Antibiyotik seçimi önceki tedaviler, alerji, eşlik eden hastalık ve yerel uygulamayla belirlenir. Bu metin belirli bir ilaç ya da doz önermez. Yanıt yetersizse dozu kendi kendine artırmak yerine tanı, eşlik eden hastalık ve tedavi gerekliliği yeniden değerlendirilmelidir. Antibiyotiği tek çözüm gibi görmek, altta yatan sorunun gözden kaçmasına yol açabilir. [1,4]

Kaynaklar:[1][4]

İZLEM, ÖZEL GRUPLAR VE BAŞVURU

Kontrolde bağırsak yakınmalarının yanında kilo, beslenme ve daha önce gösterilmiş eksiklikler değerlendirilir. Çocuklarda test sonrasında yetersiz sıvı alımı, kusma veya ishal varsa susuzluk açısından izlem önemlidir. Kuru ağız, gözlerde çöküklük ve idrar yapmama tıbbi yardım gerektiren bulgulardır. [2]

Yeni alarm bulgusu veya belirgin kötüleşme, bilinen SIBO etiketiyle açıklanmamalıdır. Bu durumda yeniden muayene ve uygun inceleme gerekir. Sürekli artan kısıtlayıcı diyetler yerine beslenme gereksinimini koruyan profesyonel plan tercih edilir. [3]

Kaynaklar:[2][3]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[1][2][3][4]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. AGA. Diagnosis and management of small intestinal bacterial overgrowth. https://gastro.org/clinical-guidance/diagnosis-and-management-of-small-intestinal-bacterial-overgrowth-sibo/ ↗

    AGA · Erişim: 2026-10-25

  2. Cambridge University Hospitals NHS. Hydrogen breath test for small bowel bacterial overgrowth. https://www.cuh.nhs.uk/patient-information/hydrogen-breath-test-for-small-bowel-bacterial-overgrowth/ ↗

    Cambridge University Hospitals NHS · Erişim: 2026-10-25

  3. AGA. Evaluation and management of belching, abdominal bloating and distention. https://gastro.org/clinical-guidance/evaluation-and-management-of-belching-abdominal-bloating-and-distention/ ↗

    AGA · Erişim: 2026-10-25

  4. ACG. Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth. https://doi.org/10.14309/AJG.0000000000000501 ↗

    ACG · Erişim: 2026-10-25

Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Eğitim amaçlı, klinik uzman incelemesi yapılmamış taslaktır. Kaynak erişim ayrıntıları ayrı kalite kontrol notundadır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.