İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

İNDİREKT KALORİMETRİ

ÖZET

İndirekt kalorimetri, solunum gazı alışverişinden enerji harcamasını hesaplayan bir yöntemdir. Vücudun kullandığı oksijen ve ürettiği karbondioksit ölçülür. Dolaylı olarak adlandırılmasının nedeni, vücudun dışarı verdiği ısıyı doğrudan ölçmek yerine gaz değişiminden yararlanmasıdır. Uygun düzende kişi dinlenirken başını çevreleyen saydam bir başlık içindeki hava analiz edilebilir. Ölçümün güvenilirliği için cihazın kalibrasyonu, sakin ortam ve hastanın ölçüme uyumu önemlidir.

Dinlenme enerji harcaması, toplam günlük enerji harcamasıyla aynı kavram değildir. Toplam harcama dinlenme metabolizmasına ek olarak fiziksel etkinliği ve besinlerin alınması sonrasındaki termik etkiyi de içerir. Bu ayrım, test sonucunu günlük beslenme hedefi olarak yorumlarken önem taşır. Tek başına dinlenme ölçümünün bütün gün içindeki hareketi ve yemeklerin metabolik etkisini doğrudan kaydettiği varsayılmamalıdır; değerlendirilen bileşenin ne olduğu açıkça bilinmelidir.

Yoğun bakımda hesaplama denklemleri hastanın gerçek enerji harcamasını her zaman doğru yansıtmaz. ESPEN, mekanik ventilasyon uygulanan kritik hastalarda enerji harcamasını belirlemek için indirekt kalorimetriyi önerir. Bununla birlikte ölçülen değeri hemen tamamen karşılamak her evrede doğru yaklaşım değildir. Akut hastalığın erken döneminde beslenme daha sınırlı tutulabilir ve ilerleme klinik döneme göre yapılır. Ölçüm ile verilecek beslenme miktarı ayrı klinik kararlardır.

Hastanın durumu ve kullanılan solunum desteği ölçümün uygulanabilirliğini etkiler. Hava kaçağı, ajitasyon, değişken vücut sıcaklığı ve bazı ileri destek yöntemleri sonuçların yorumunu güçleştirebilir. Solunum desteğine kısa müdahale bile güvenli değilse ölçüm güvenliği önceliklidir. Bir kurum protokolündeki cihaz veya solunum ayarı sınırları, bütün cihazlar ve hastalar için evrensel kural gibi uygulanmaz. Ölçümü yapacak ekip uygunluğu klinik koşullarda değerlendirir.

Çocuklarda saydam başlık rahatsızlık veya kapalı alanda kalma hissi oluşturabilir. Endişeler ekip ile konuşulur; sonuçlar çocuğun bakım planı içinde değerlendirilir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • enerji harcaması
  • oksijen tüketimi
  • karbondioksit üretimi
  • dinlenme metabolizması
  • beslenme desteği
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN TEST DENEYİMİ

Çocuklara yönelik başlık yönteminde dinlenmek, fakat uyumamak istenir. Fazla hareket ve hızlı soluma sonucu etkileyebilir; rahatsızlık olduğunda ekibe haber verilir.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖLÇÜM ÖNCESİ KLİNİK KOŞULLAR

Yakın zamandaki fizik tedavi, diyaliz, anestezi, beslenme ve ventilatör değişiklikleri değerlendirilir. Hazırlık, klinik ekip tarafından kullanılan protokole göre planlanır.

Kaynaklar:[4]

FİZİK MUAYENE

ÖLÇÜM KOŞULLARININ KONTROLÜ

Cihaz kalibrasyonu ve sakin, uygun sıcaklıktaki ortam ölçümün parçasıdır. Kaygıyla gelişen hızlı soluma dinlenme koşullarını bozabilir.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

DİNLENME VE TOPLAM HARCAMA

Toplam günlük harcama; dinlenme, besinlerin termik etkisi ve fiziksel etkinlik bileşenlerini içerir. Dinlenme sonucu bunların tümünü tek başına temsil etmez.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

ÖLÇÜMÜN YORUMLANABİLİRLİĞİ

Solunum devresindeki kaçak ve ileri organ destekleri dikkate alınır. Teknik sorunla elde edilmiş sonuç, beslenme hedefinin otomatik temeli yapılmamalıdır.

Kaynaklar:[4]

TEDAVİ

BESLENME HEDEFİYLE İLİŞKİSİ

Kritik hastalığın erken ve sonraki dönemlerinde aynı enerji verme stratejisi kullanılmayabilir. Kalorimetri sonucu, hastalık evresi dikkate alınarak beslenme planına aktarılır.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

SONUCU ÖNCEKİ PLANLA KARŞILAŞTIRMA

Ölçüm sonucu önceki tahminler, verilen beslenme ve alım kayıtlarıyla karşılaştırılabilir. Uygulanamayan ölçümün gerekçesi ve yeniden değerlendirme planı kaydedilir.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

GÜVENLİK ÖNCELİĞİ

Solunum desteğine müdahale oksijen düşmesi veya başka klinik bozulma oluşturacaksa test zorlanmaz. Ölçüm gereksinimi yaşamsal desteğin güvenliğinin önüne geçmez.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Energy expenditure: measuring resting energy expenditure ↗

    Maastricht University Medical Centre Dietetics · Kaynak tarihi: Güncelleme tarihi belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  2. Dietary Reference Intakes for Energy: Factors Affecting Energy Expenditure and Requirements ↗

    National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-31

  3. ESPEN practical and partially revised guideline: Clinical nutrition in the intensive care unit ↗

    ESPEN; Clinical Nutrition · Kaynak tarihi: 2023;42:1671–1689 · Erişim: 2026-10-31

  4. UAB Guideline for Metabolic Monitoring by Indirect Calorimetry ↗

    University of Alabama at Birmingham · Kaynak tarihi: 2025-10 · Erişim: 2026-10-31

  5. Indirect calorimetry testing ↗

    Western Australia Child and Adolescent Health Service · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-31

  6. The tight calorie control study (TICACOS): a prospective, randomized, controlled pilot study of nutritional support in critically ill patients ↗

    Intensive Care Medicine · Kaynak tarihi: 2011-02-22 çevrimiçi;2011-04 sayı · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · TICACOS PİLOT BESLENME DESTEĞİ ÇALIŞMASI

The tight calorie control study (TICACOS): a prospective, randomized, controlled pilot study of nutritional support in critically ill patients

Pierre Singer ve arkadaşları · Intensive Care Medicine · 2011

Çalışma türü: Tek merkezli randomize kontrollü pilot çalışma.

Kapsam: 130 mekanik ventilasyon hastası; niyet edilen tedavi analizinde her grupta 65 kişi.

ÖZET

Hastane mortalitesi ölçüm rehberli grupta yüzde 32,3, kontrolde yüzde 47,7 idi; fark istatistiksel anlamlı değildi. Ventilasyon ve yoğun bakım süresi ölçüm grubunda daha uzundu.

Yalnız özet okundu. Küçük pilot çalışma ve aktif beslenme gözetimini de içeren müdahale; cihaz ölçümünün tek başına yaşam kurtardığını kanıtlamaz.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.