İNEK SÜTÜ PROTEİNİ KAYNAKLI PROKTOKOLİT
ÖZET
Besin proteini ilişkili alerjik proktokolit (FPIAP), çoğunlukla ilk aylarda iyi görünen ve büyüyen bebekte kanlı/mukuslu dışkıyla belirginleşen gecikmiş, IgE aracılı olmayan reaksiyondur. Her kanlı dışkı alerji değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Bebekte rektal kanama, eliminasyon/yeniden deneme; geniş çocuk besin alerjisi maddesinden ayrı fenotip.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Anne sütü genellikle sürdürülür. Yalnız dışkı görünümüne bakarak annenin birçok besini kesmesi veya bebeğin sık mama değiştirmesi uygun değildir. Kanama hekim tarafından değerlendirilmeli; diyet denenirse süresi ve yeniden değerlendirme tarihi baştan belirlenmelidir. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Kanamanın miktarı/başlangıcı, beslenme türü, anne ve bebeğin diyet değişimleri, kusma/ishal, ateş, enfeksiyon teması ve büyüme seyri sorulur. [2]
FİZİK MUAYENE
Genel durum, hidrasyon, karın şişliği/hassasiyeti, perianal fissür, ciltte peteşi ve büyüme ölçümleri incelenir. Tipik FPIAP’ta bebek iyi, karın yumuşaktır; hasta görünüm başka neden aratır. [2]
AYIRICI TANI
Anal fissür, enfeksiyon, kanama bozukluğu ve erken başlangıçlı inflamatuvar hastalık ayırt edilir. [2] Özellikle yenidoğanda nekrotizan enterokolit olasılığı klinik durumla değerlendirilir; iyi görünüm tek başına kesin dışlama değildir. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TEST SEÇİMİ
Tipik olguda tanı kliniktir; deri testi/spesifik IgE rutin yardımcı değildir. Süren kanamada anemi/trombositopeni ve gerekirse enfeksiyon araştırılır. [2] Tanısal eliminasyona düzelme ve planlı yeniden sunumda belirti tekrarı tanıyı güçlendirir; sadece düzelme kesin kanıt değildir. [3]
TEDAVİ
İnek sütü kuşkusunda önce tek besin eliminasyonu; yetersiz yanıtta soya ve alternatif tanı değerlendirilir. Emziren anneye diyetisyen/kalsiyum desteği planlanır. Mama gerekiyorsa ileri hidrolize ürün denenir; iki haftada yetersiz yanıtta uzmanla aminoasit bazlı mama değerlendirilir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
Kanama sıklıkla 72 saatte azalır, dışkının düzelmesi iki hafta sürebilir; büyüme izlenir. [1] Tanıyı doğrulayan yeniden sunum ile aylar sonra toleransı değerlendirme farklıdır: DRACMA tanısal eliminasyondan 2–4 hafta sonra uygun hafif non-IgE olguda hekim planıyla yeniden sunum önerir. FPIES/ani alerji şüphesinde ev denemesi yapılmaz. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER VE SEVK
Bol veya artan kanama, karın şişliği, safralı kusma, ateş, letarji, solukluk/dehidratasyon acil değerlendirilir. [2] Yenidoğanda NEC şüphesi, alerji diyeti denenerek geciktirilmemelidir. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÖZEL DURUMLAR
Çoğu çocuk ilk 1–2 yılda tolerans kazanır. Tanısı doğrulanmış olguda sonraki tolerans denemesinin zamanı klinik seyir ve eşlik eden alerjiye göre belirlenir; gereksiz uzun/multibesin eliminasyonundan kaçınılır. [1,3]
KLİNİK AYRIMLAR
Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Cow’s milk protein allergy in infants and children ↗
Canadian Paediatric Society; Sathya ve Fenton · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Non-IgE mediated food allergy ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- WAO DRACMA Guideline update VII: Milk elimination and reintroduction in diagnosis ↗
Meyer ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Newborns with Bloody Stools: NEC and Antibiotic Stewardship ↗
Heyne-Pietschmann ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.
01 · İTALYAN FPIAP GERÇEK YAŞAM KOHORTU
Food Protein-Induced Allergic Proctocolitis: Real-World Experience from an Italian Cohort.
Simona Barni ve arkadaşları · Nutrients · 2024
Çalışma türü: İki merkezli retrospektif gözlemsel çalışma
Kapsam: 2012–2022 arasında tanı almış 100 bebek.
ÖZET
Tam düzelme medyanı 30 gündü; yeniden sunum medyan sekiz aylıkken tolere edildi. Yeniden sunulanlarda dokuz nüks (%14,3) bildirildi.
Tanı ve diyet uygulamaları standart değildi; izlem kaybı vardı. Erken yeniden sunumun nedensel üstünlüğü veya herkes için aynı yaş eşiği gösterilemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39796533 · DOI: 10.3390/nu17010098
02 · DIŞKI BELİRTEÇLERİNİN TANISAL DEĞERİ
Fecal calprotectin and other biomarkers are not prospectively associated with food protein-induced allergic proctocolitis.
Timothy Sun ve arkadaşları · Journal of pediatric gastroenterology and nutrition · 2026
Çalışma türü: Prospektif gözlemsel kohort analizi
Kapsam: İlk yılda 115 bebekten 214 örnek; 63 klinik FPIAP olgusu.
ÖZET
Kalprotektin, eozinofil kaynaklı nörotoksin ve zonulin tanı anında veya boylamsal olarak FPIAP ile ilişkili bulunmadı. Sağlıklı küçük bebeklerde de kalprotektin yüksekti.
Klinik tanı referansı ve sınırlı örneklem; negatif ilişki tüm inflamatuvar hastalıklara genellenemez, rutin FPIAP biyobelirteci kullanımını desteklemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41220250 · DOI: 10.1002/jpn3.70257
03 · KANLI DIŞKILI YENİDOĞANDA ANTİBİYOTİK KULLANIMI
Newborns with Bloody Stools-At the Crossroad between Efficient Management of Necrotizing Enterocolitis and Antibiotic Stewardship.
Marie Heyne-Pietschmann ve arkadaşları · Antibiotics (Basel, Switzerland) · 2021
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif dönem karşılaştırması
Kapsam: 2011–2020 arasında kanlı dışkılı 102 yenidoğan.
ÖZET
Antibiyotik süresi medyan dört günden iki güne ve tedavi alan oranı %100’den %55’e düştü. Kanıtlanmış NEC olgusunun kaçırıldığı bildirilmedi; toplam mortalite %3,9’du.
Randomize güvenlik çalışması değildir; sonuç hasta/prematüre yenidoğanda NEC değerlendirmesinden vazgeçmeyi veya evde beklemeyi desteklemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34943679 · DOI: 10.3390/antibiotics10121467
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.