İNSAN METAPNÖMOVİRÜSÜ ENFEKSİYONU
ÖZET
İnsan metapnömovirüsü (HMPV) her yaşta üst ve alt solunum yolu hastalığı yapabilir. Sağlıklı kişilerde çoğunlukla hafiftir; küçük çocuk, ileri yaştaki kişi ve bağışıklığı baskılanmış hastada pnömoni veya ağır solunum hastalığı gelişebilir. RSV ile aynı virüs değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
HMPV enfeksiyonuna özgü yaklaşım; çocuk bronşiolit önerileri yalnız ilgili sendrom ve yaş grubuna uygulanır.
BELİRTİLER VE EVDE BAKIM
Öksürük, ateş, burun tıkanıklığı ve boğaz ağrısı görülebilir. Hafif hastalıkta dinlenme ve yeterli sıvı yardımcıdır. Yakınmalar kötüleşiyorsa veya kişi yüksek risk grubundaysa erken görüşülmelidir. Ruhsatlı özgül HMPV aşısı ve onaylı antiviral tedavisi yoktur. [2]
BULAŞI AZALTMA
Solunum parçacıkları, yakın temas ve kirli yüzeyden ağız/burun/göze temasla bulaşabilir. Havalandırma, el hijyeni, öksürüğü örtme ve hastayken evde kalma önemlidir. Kalabalık, kötü havalandırılan alanlarda ve hasta kişi başkalarının yanındayken maske ek koruma sağlar. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Belirtilerin başlangıcı, solunum güçlüğü, önceki astım/KOAH, bağışıklık baskılanması ve yaş değerlendirilir. HMPV tekrarlayabilir; geçirilmiş hastalık yeni enfeksiyonu dışlamaz. Ilıman iklimde kış sonu-ilkbahar dolaşımı belirgin olsa da yıl boyunca görülebilir. [1]
FİZİK MUAYENE
Çocukta solunum sayısı, çekilme, hışıltı/krepitan ses, oksijen satürasyonu ve hidrasyon değerlendirilir. Tek cihaz değeri klinik görünümden bağımsız yorumlanmaz; sınırda ölçümde prob ve ölçüm doğruluğu kontrol edilir. [3]
AYIRICI TANI
Influenza, COVID-19 ve RSV benzer belirtiler yapar. Bazıları için özgül tedavi bulunduğundan özellikle ağır/riskli hastada klinik olarak aynı görünmeleri önemsiz değildir; test tedaviyi değiştirecekse etken ayrımı yapılır. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
NAAT/PCR tercih edilen doğrulama yöntemidir; antijen yöntemleri de bulunur. Hafif hastada rutin etken testi her zaman gerekli değildir. Ağır hastalıkta veya izolasyon, antibiyotik kararı ve ek incelemeyi etkileyen durumda test yararlıdır; eşlik eden başka enfeksiyonlar da değerlendirilir. [1]
TEDAVİ
TEDAVİYİ SENDROMA GÖRE BELİRLEME
HMPV’ye özgü rutin antiviral yerine destek tedavisi uygulanır. Virüs astım atağı, KOAH komplikasyonu, bronşiolit veya pnömoniyle ilişkili olabilir; yönetim yalnız pozitif test etiketine değil gelişen klinik sendroma göre yapılır. [1]
BEBEKTE BRONŞİOLİT ÇERÇEVESİ
NICE, kalıcı SpO2 <%90 olan en az altı haftalık çocukta; altı haftadan küçük veya altta yatan hastalığı bulunan çocukta <%92 değerinde oksijen önerir. Yeterli içemeyen çocukta enteral, tolere edemeyende intravenöz hidrasyon değerlendirilir. Tipik bronşiolitte rutin antibiyotik, salbutamol veya kortikosteroid önerilmez. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE TABURCULUK
Bronşiolitte klinik stabilite, yeterli oral sıvı ve uyku dahil gözlemde uygun oda havası satürasyonu aranır. Bakım verenin kötüleşmeyi tanıması ve sağlık hizmetine erişimi taburculuk kararına dahildir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, ciddi halsizlik, susuzluk veya düzelmeyen ateş değerlendirme gerektirir. [2] Bebekte apne, morarma, belirgin solunum eforu veya tükenme acil hastane değerlendirmesi nedenidir. [3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
TEST VE ARAŞTIRMA SONUÇLARINI KARIŞTIRMAMA
HMPV için onaylı aşı bulunmaması, RSV ürünlerinin HMPV’ye karşı kullanılabileceği anlamına gelmez. Etkenin doğru adlandırılması özellikle aileye test sonucu ve korunma seçenekleri açıklanırken önemlidir. [1]
ETKEN VE KLİNİK SENDROM
Bronşiolit eşikleri erişkinlerin oksijen hedefleri değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- About Human Metapneumovirus ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Human metapneumovirus infection: questions and answers ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Bronchiolitis in children: diagnosis and management NG9 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Araştırmalar farklı hasta grupları ve yöntemler içerir; sonuçları her hastaya aynı biçimde uygulanamaz. Yalnız konuya doğrudan katkı sunan çalışmalar seçilmiştir.
01 · İLERİ YAŞTA HMPV HASTALIK YÜKÜ
The global burden of human metapneumovirus-associated acute respiratory infections in older adults: a systematic review and meta-analysis.
Kulkarni D ve arkadaşları · The lancet. Healthy longevity · 2025
Çalışma türü: Sistematik derleme, meta-analiz ve modelleme
Kapsam: 46 çalışma; derlemeye en az 60 yaş, küresel yatış tahminine en az 65 yaş grubu
ÖZET
2019 için dünyada 65 yaş ve üzerindekilerde yaklaşık 473.000 HMPV ilişkili hastane yatışı tahmin edildi; güven aralığı 396.000–777.000 idi.
Bu sayı kayıtlı olgu toplamı değil model tahminidir. Ülke ve toplum düzeyi veri eksikliği belirsizliği artırır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39954700 · DOI: 10.1016/j.lanhl.2024.100679
02 · BEŞ YAŞ ALTINDA KÜRESEL HMPV YÜKÜ
Global burden of acute lower respiratory infection associated with human metapneumovirus in children under 5 years in 2018: a systematic review and modelling study.
Wang X ve arkadaşları · The Lancet. Global health · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme ve modelleme
Kapsam: 119 yayımlanmış ve 40 yayımlanmamış çalışma
ÖZET
2018’de yaklaşık 14,2 milyon HMPV ilişkili alt solunum enfeksiyonu ve 643.000 yatış tahmin edildi. Yatışların yaklaşık %58’i bir yaşından küçüklerdeydi.
İlişkili ve nedensel olarak atfedilen yük ayrı hesaplandı; bu sayılar model tahminleridir. Ölüm tahminlerinin belirsizlik aralıkları genişti.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33248481 · DOI: 10.1016/S2214-109X(20)30393-4
03 · AKUT ALT SOLUNUM ENFEKSİYONUNDA HIZLI TEST DOĞRULUĞU
Diagnostic accuracy of point-of-care tests in acute community-acquired lower respiratory tract infections. A systematic review and meta-analysis.
Gentilotti E ve arkadaşları · Clinical microbiology and infection : the official publication of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases · 2022
Çalışma türü: Tanısal doğruluk sistematik derlemesi ve meta-analizi
Kapsam: En az bir hasta başı testi değerlendiren 421 çalışma
ÖZET
Moleküler testler incelenen etkenlerde hızlı antijen yöntemlerinden daha doğruydu. HMPV dahil çeşitli etkenlerin antijen testlerinde duyarlılık sınırlı bulundu.
Özetteki %49–84 duyarlılık aralığı birden fazla etkenin ortak kapsamıdır; yalnız HMPV’nin kesin test performansı olarak verilmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34601148 · DOI: 10.1016/j.cmi.2021.09.025
04 · İRAN’DA HMPV SAPTANMA SIKLIĞI
Prevalence of Human Metapneumovirus Infections in Iran: A Systematic Review and Meta-Analysis.
Malekshahi SS ve arkadaşları · Fetal and pediatric pathology · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Haziran 2019’a kadar İran’da yürütülmüş epidemiyolojik çalışmalar
ÖZET
Birleştirilmiş HMPV prevalansı %8,9, pediatrik grupta %7,6 bulundu. Çocuk verilerinde belirgin heterojenlik vardı.
Seçilmiş çalışmalardaki pozitiflik tüm toplum insidansı değildir; bölgesel ve yöntemsel farklılıklar genellemeyi sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32081050 · DOI: 10.1080/15513815.2020.1725939
05 · AFRİKALI KÜÇÜK ÇOCUKLARDA HMPV ALT SOLUNUM ENFEKSİYONU
Epidemiology of Human Metapneumovirus-associated Lower Respiratory Tract Infections in African Children: Systematic Review and Meta-analysis.
Ramocha LM ve arkadaşları · The Pediatric infectious disease journal · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Beş yaş altındaki çocuklara ilişkin 30 çalışma
ÖZET
Hastanede alt solunum enfeksiyonu/ağır akut solunum enfeksiyonu veya ağır pnömoni olgularında HMPV yaklaşık %4,7 saptandı.
Olgu-kontrol karşılaştırmasının güven aralığı fark olmamasını içeriyordu. Yüksek heterojenlik ve seçilmiş ağır vakalar nedeniyle toplum geneline taşınamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33480663 · DOI: 10.1097/INF.0000000000003041
06 · PNÖMOKOK AŞISI VE HMPV İLİŞKİLİ YATIŞLAR
Pneumococcal coinfection with human metapneumovirus.
Madhi SA ve arkadaşları · The Journal of infectious diseases · 2006
Çalışma türü: Randomize aşı kohortunda hipotez oluşturucu analiz
Kapsam: Pnömokok konjuge aşısı veya plasebo alan çocuklarda 2.715 alt solunum enfeksiyonu epizodu
ÖZET
Üç doz alan HIV negatif çocuklarda HMPV ilişkili alt solunum enfeksiyonu %45 azaldı; HIV pozitif grupta da azalma bildirildi. Bulgular pnömokok eş enfeksiyonunun rolünü destekledi.
Bu bir HMPV aşısı denemesi değildir. Hastaneye yatırılan çocukların alt analizi doğrudan antiviral etki veya tüm HMPV enfeksiyonunu önleme kanıtı sayılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 16586360 · DOI: 10.1086/503053
07 · ÇOCUKLARDA HMPV/PIV3 ADAY MRNA AŞISI
Safety and Immunogenicity of an mRNA-Based hMPV/PIV3 Combination Vaccine in Seropositive Children.
Schnyder Ghamloush S ve arkadaşları · Pediatrics · 2024
Çalışma türü: Randomize, gözlemci kör, plasebo kontrollü faz Ib
Kapsam: HMPV/PIV3 seropozitif, 18–55 aylık 27 çocuk
ÖZET
İlk dozdan sonra nötralizan antikorlar arttı; ikinci doz ek artış sağlamadı. Bildirilen istenmeyen tepkiler çoğunlukla hafif-orta düzeydeydi.
Küçük erken faz çalışma klinik hastalıktan korunmayı ölçmedi; seronegatif bebeklere genellenemez. Aday ürün ruhsatlı HMPV aşısı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38738290 · DOI: 10.1542/peds.2023-064748
08 · HASTANEDE AKUT SOLUNUM ENFEKSİYONUNDA HMPV
Human metapneumovirus in patients hospitalized with acute respiratory infections: A meta-analysis.
Lefebvre A ve arkadaşları · Journal of clinical virology : the official publication of the Pan American Society for Clinical Virology · 2016
Çalışma türü: Prospektif gözlemsel çalışmaların meta-analizi
Kapsam: PCR taraması yapılan hastane hastalarını içeren 75 yayın
ÖZET
HMPV pozitifliği %6,24 olarak birleştirildi; örnekleme süresi ve coğrafi konumla değişkenlik görüldü.
2014 sonuna kadar verileri kapsar; hastane pozitifliği toplum insidansı veya güncel yerel salgın büyüklüğü değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 27337518 · DOI: 10.1016/j.jcv.2016.05.015
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.