İNSAN PAPİLLOMAVİRÜSÜ (HPV) ENFEKSİYONU
ÖZET
HPV yaygın bir enfeksiyondur; çoğu kişide belirti vermez ve zamanla saptanamaz hale gelir. Kalıcı yüksek riskli tipler bazı kanserlere yol açabilir. HPV pozitifliği tek başına kanser tanısı değildir; aşı, tarama ve anormal sonuçların takibi birbirini tamamlar. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Genel HPV enfeksiyonu ve danışmanlık; ayrı siğil/serviks kanseri maddelerinin ayrıntılarını yinelemez.
POZİTİF SONUÇ NE ANLATIR?
HPV testi rahim ağzı hücrelerinde yüksek riskli tiplerin bulunup bulunmadığını gösterir; Pap testi hücresel değişiklikleri değerlendirir. Yıllarca negatif testten sonra pozitiflik eski enfeksiyonun yeniden aktifleşmesiyle de görülebilir. Sonuç tek başına enfeksiyonun ne zaman alındığını göstermez. [5]
BULAŞ VE DANIŞMANLIK
Genital temasla, penetrasyon olmadan da bulaşabilir. Partnerlerin HPV paylaşması yaygındır; pozitiflik sadakatsizliğin kanıtı değildir. Kondom riski azaltır ancak tüm cildi kaplamadığı için tam koruma sağlamaz. Sigaranın bırakılması önerilir. [2]
AŞI NE YAPAR?
Aşı yeni enfeksiyonları önler; mevcut HPV’yi veya oluşmuş lezyonu tedavi etmez. En yüksek yarar maruziyet öncesindedir. Aşılı kişinin de uygun rahim ağzı taramasını sürdürmesi gerekir. [3] [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
RİSK VE GEÇMİŞ SONUÇLAR
Yaş, önceki HPV/sitoloji sonuçları, geçirilmiş prekanser tedavisi ve mevcut şikâyetler kayıt altına alınır. Anormal tarama sonucu için takip kararı yalnız son pozitifliğe değil önceki sonuç ve tedavilere de dayanır. [5]
FİZİK MUAYENE
BELİRTİYE YÖNELİK DEĞERLENDİRME
Ara kanama, ilişki sonrası kanama veya kötü kokulu vajinal akıntı varsa yalnız rutin tarama randevusu beklenmez; klinik değerlendirme gerekir. Erken hücresel değişiklikler belirti vermeyebilir; muayenenin normal olması tarama gereğini ortadan kaldırmaz. [4]
AYIRICI TANI
ENFEKSİYON, SİĞİL VE PREKANSER AYRIMI
Siğile yol açan HPV tipleri ile kanserle ilişkili yüksek riskli tipler farklıdır. Enfeksiyon, gözle görülen siğil ve histolojik prekanser aynı tanı değildir. Tedavi hedefi virüs pozitifliği değil saptanan lezyonun niteliğidir. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
TESTİN UYGUN KULLANIMI
HPV testi genel cinsel yolla bulaşan enfeksiyon paneli veya genital siğil tanı testi değildir; partnerlere otomatik HPV testi yapılmaz. Servikal tarama ve anormal sonuçların yönetiminde uygun yaş/risk grubunda kullanılır. [2]
ANORMAL SONUCUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Risk değerlendirmesi tekrar HPV/sitoloji, kolposkopi ve gerektiğinde biyopsiye yönlendirir. HSIL, ASC-H veya glandüler hücre anormalliği gibi sonuçlar daha ileri değerlendirme gerektirebilir. Pozitif HPV veya anormal Pap sonucu otomatik cerrahi işlem anlamına gelmez. [5]
TEDAVİ
TEDAVİ ÇERÇEVESİ
HPV’yi eradike etmek için önerilen özgül antiviral yoktur. Siğiller ve prekanserler lezyon, yerleşim ve histolojiye uygun yöntemle tedavi edilir; invaziv kanser şüphesinde doku tanısı ve evreleme sonrasında multidisipliner yol izlenir. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM PLANI
İzlem aralığı bireysel riske göre değişir; herkese aynı tekrar testi tarihi verilmez. CIN1 çoğunlukla izlenirken CIN3 tedavi gerektirir; gebelik kararın zamanlamasını değiştirir. Seçilmiş CIN2 olgularında yakın gözlem seçeneği uzman değerlendirmesiyle konuşulabilir. [5]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKTİRİLMEMESİ GEREKEN DURUMLAR
İlişki sonrası veya beklenmeyen vajinal kanama ve kalıcı anormal akıntı kanser dışı nedenlerle de olabilir; yine de değerlendirilmelidir. Tarama testi belirti araştırmasının yerine geçmez. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AŞI ŞEMASI VE YEREL UYARLAMA
CDC yaklaşımında rutin yaş 11–12, başlangıç en erken 9 ve tamamlayıcı aşılama 26 yaşa kadardır. 15 yaş öncesi başlayan çoğu kişide iki doz; daha geç başlayanlarda ve immün baskılanmada üç doz kullanılır. 27–45 yaşta karar kişiselleştirilir. WHO bazı programlarda tek/iki doz seçenekleri tanımlar; Türkiye’de ruhsat, ulusal program ve kişisel risk birlikte değerlendirilmelidir. [3] [4]
GEBELİK VE AŞI GÜVENLİĞİ
Gebelikte aşı ertelenir; aşı sonrası gebelik öğrenilirse panik veya özel müdahale gerektiren bir durum olarak sunulmaz, kalan dozlar doğum sonrasına bırakılır. Önceki doz/bileşene ciddi alerji kontrendikasyondur. Aşı sonrası bayılma kaynaklı yaralanmayı önlemek için 15 dakika oturarak gözlem önerilir. [3]
ÜÇ FARKLI KLİNİK İŞLEM
Genel HPV çerçevesidir; ayrıntılı siğil ve servikal kanser algoritmalarının yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Clinical Overview of HPV ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Human Papillomavirus Infection: STI Treatment Guidelines ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25
- HPV Vaccine Recommendations ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Human papillomavirus and cancer ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- HPV and Pap Test Results: Next Steps after an Abnormal Test ↗
National Cancer Institute · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Araştırmalar farklı hasta grupları ve yöntemler içerir; sonuçları her hastaya aynı biçimde uygulanamaz. Yalnız konuya doğrudan katkı sunan çalışmalar seçilmiştir.
01 · ERKEKLERDE GENİTAL HPV PREVALANSI
Global and regional estimates of genital human papillomavirus prevalence among men: a systematic review and meta-analysis.
Bruni L ve arkadaşları · The Lancet. Global health · 2023
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 35 ülkeden 65 çalışmada 44.769 erkek
ÖZET
Herhangi bir genital HPV prevalansı %31, yüksek riskli HPV prevalansı %21 olarak birleştirildi; yaş ve bölgeler arasında farklılık vardı.
Seçilmiş genel erkek popülasyonları incelendi; yüksek risk grupları dışlandı. Prevalans gelecekte kanser gelişme olasılığı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37591583 · DOI: 10.1016/S2214-109X(23)00305-4
02 · BİR HPV AŞI DOZU İKİ DOZA KARŞI
Noninferiority of One HPV Vaccine Dose to Two Doses.
Kreimer AR ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2025
Çalışma türü: Randomize faz IV aşağı kalmama çalışması
Kapsam: 12–16 yaşlarında 20.330 kız; ayrıca 3.005 aşısız gözlemsel karşılaştırma katılımcısı
ÖZET
Bivalan ve nonavalan aşıların tek dozu, 12–60. aylarda başlayan ve en az altı ay süren HPV16/18 enfeksiyonunu önlemede iki doza aşağı kalmadı.
Bir-iki doz karşılaştırması randomizeydi; aşısız gruba karşı etkinlik karşılaştırması randomize değildi. Sonlanım enfeksiyondu, kanser değildi; yaş/immün baskı gruplarına otomatik genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41337735 · DOI: 10.1056/NEJMoa2506765
03 · LOKAL TEDAVİ SONRASI AŞI VE CIN TEKRARI
Role of human papillomavirus (HPV) vaccination on HPV infection and recurrence of HPV related disease after local surgical treatment: systematic review and meta-analysis.
Kechagias KS ve arkadaşları · BMJ (Clinical research ed.) · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 22 yayın; CIN2+ analizi 11 çalışmada 19.909 kişi
ÖZET
Aşılananlarda CIN2+ tekrarı daha düşük bulundu (RR 0,43; %95 GA 0,30–0,60). Kanıt güveni çok düşük ile orta arasında değişti; diğer HPV lezyonları için yarar kanıtı sınırlıydı.
Gözlemsel çalışmalar ve post hoc analizler önemli yer tutuyordu. Sonuç mevcut virüsün aşıyla temizlendiğini veya cerrahi yerine aşının geçeceğini göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35922074 · DOI: 10.1136/bmj-2022-070135
04 · HPV AŞI PROGRAMLARININ TOPLUM DÜZEYİNDEKİ ETKİSİ
Population-level impact and herd effects following the introduction of human papillomavirus vaccination programmes: updated systematic review and meta-analysis.
Drolet M ve arkadaşları · Lancet (London, England) · 2019
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 14 yüksek gelirli ülkeden 65 yayın; yaklaşık 60 milyon kişi
ÖZET
Programdan 5–8 yıl sonra 13–19 yaş kızlarda HPV16/18 prevalansı %83 azaldı. Genç kadınlarda CIN2+ ve çeşitli yaş/cinsiyet gruplarında siğil tanıları da azaldı.
Önce-sonra nüfus karşılaştırmalarıdır; bireysel randomize etkinlik değildir. Kapsama, tarama ve ülke koşulları sonuçları etkiler.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31255301 · DOI: 10.1016/S0140-6736(19)30298-3
05 · KUADRİVALAN AŞI ÇALIŞMALARININ UZUN DÖNEM İZLEMİ
Human papillomavirus (HPV) vaccines in adults: Learnings from long-term follow-up of quadrivalent HPV vaccine clinical trials.
Goldstone SE · Human vaccines & immunotherapeutics · 2023
Çalışma türü: Klinik çalışma uzatmalarının uzun dönem sentezi
Kapsam: Kuadrivalan HPV aşısı çalışmalarındaki ergen, erişkin kadın ve erkeklerin aşı/sonradan aşılanan kohortları
ÖZET
İzlemde kalıcı bağışıklık ve hastalıktan korunma bildirildi; belirgin koruma kaybı kanıtı görülmedi. Önceden HPV ile karşılaşmış gruplarda gelecekteki hastalığa karşı koruma da değerlendirildi.
Bu özet tek yeni randomize karşılaştırma değildir; plasebo gruplarının sonradan aşılanması uzun dönem karşılaştırmayı sınırlar. Profilaksi mevcut enfeksiyon tedavisi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36916016 · DOI: 10.1080/21645515.2023.2184760
06 · HIV İLE YAŞAYANLARDA HPV HASTALIK YÜKÜ
The Burden of HPV Infections and HPV-Related Diseases Among People With HIV: A Systematic Literature Review.
Tadese BK ve arkadaşları · Journal of medical virology · 2025
Çalışma türü: Sistematik literatür derlemesi
Kapsam: 2018–2023 döneminden 221 epidemiyolojik yayın
ÖZET
HIV ile yaşayanlarda HPV enfeksiyonu ve ilişkili hastalık yükü daha yüksekti; bulgular bölge, cinsiyet ve davranış gruplarına göre değişti. Anal HPV prevalansı incelenen gruplarda %44–83 aralığındaydı.
Heterojen popülasyon aralığı tek bir kişinin riski değildir; gözlemsel yük verisi aşı etkinliğini doğrudan ölçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40172095 · DOI: 10.1002/jmv.70274
07 · HPV AŞILARININ ENFEKSİYON VE HASTALIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Impact of human papillomavirus vaccines in the reduction of infection, precursor lesions, and cervical cancer: A systematic literature review.
Harper DM ve arkadaşları · Human vaccines & immunotherapeutics · 2025
Çalışma türü: Sistematik literatür derlemesi
Kapsam: Dört ruhsatlı aşıyı inceleyen 54 çalışma
ÖZET
Yüksek kapsamalı rutin programların bulunduğu ülkelerde onkojenik HPV, yüksek dereceli servikal lezyonlar ve servikal kanser azalışları bildirildi. Genç yaşta aşılama vurgulandı.
Farklı tasarım ve sonlanımların sentezidir; özet tek bir ortak etkinlik büyüklüğü sunmaz ve ülkeler arası doğrudan karşılaştırma sağlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40485552 · DOI: 10.1080/21645515.2025.2497608
08 · KALICI HPV ENFEKSİYONUNUN MONOGENİK NEDENLERİ
Monogenic etiologies of persistent human papillomavirus infections: A comprehensive systematic review.
Biglari S ve arkadaşları · Genetics in medicine : official journal of the American College of Medical Genetics · 2024
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: 261 yayında 842 seçilmiş hasta
ÖZET
Kalıcı HPV ile ilişkili 83 gen bildirildi; 42 gen için nedensellik kanıtı güçlü olarak sınıflandı. Genlerin çoğu doğuştan bağışıklık bozukluklarıyla ilişkiliydi.
Nadir ve seçilmiş ağır olgular genel HPV popülasyonunu temsil etmez. Her pozitif HPV testine genetik tarama yapılması sonucu çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37978863 · DOI: 10.1016/j.gim.2023.101028
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.