İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

İNSOMNİ ŞİDDETİ İNDEKSİ İLE UYKUSUZLUĞUN İZLENMESİ

ÖZET

İnsomni Şiddeti İndeksi, kişinin uykusuzluk yakınmasının şiddetini ve yaşamına etkisini kendi bildiriminden değerlendiren kısa bir ölçektir. ISI kısaltmasıyla tanınır. Yedi yanıtın toplamı 0–28 arasında değişir. Yalnız gece kaç saat uyunduğunu ölçmez; kişinin yakınmayı nasıl yaşadığını da yansıtır. Bu özellik, tedavi öncesi ve sonrasında değişimi izlemek için yararlıdır; ancak klinik görüşmenin yerini almaz.

Uykusuzluğun değerlendirilmesinde yalnız toplam puana bakılmaz. Avrupa rehberi uyku ve tıbbi öykünün birlikte alınmasını, gerektiğinde muayene ve ek incelemeleri önerir. Uyku günlüğü yakınmanın zamansal düzenini göstermeye yardımcı olur. Yeterli uyuma fırsatı bulunup bulunmadığı ve gündüz işlevlerinin nasıl etkilendiği önemlidir. Böylece düşük ya da yüksek bir sayının arkasındaki gerçek klinik durum daha iyi anlaşılır.

Yakınma aylarca sürüyorsa veya günlük yaşamı baş etmeyi zorlaştıracak ölçüde etkiliyorsa değerlendirme istenmelidir. Stres, ruhsal sorunlar, kullanılan ilaçlar, ağrı, vardiyalı çalışma ve başka uyku hastalıkları katkıda bulunabilir. Kişinin yalnız puanını değil bu koşulları da anlatması yararlıdır. Ölçek doldurmak, nedenin araştırılmasını ertelemek ya da kendi kendine uyku ilacı seçmek için bir gerekçe değildir.

İnternet üzerinden uygulama, basılı formdan bütünüyle bağımsız yeni bir tanı yöntemi değildir. Küçük bir araştırmada aynı erişkinlerin web ve kâğıt yanıtları güçlü biçimde ilişkili bulunmuştur. Bu bulgu, incelenen uygulamada ölçüm tutarlılığını destekler; internetteki her çevirinin, uygulamanın veya otomatik yorumun doğrulandığını göstermez. Araştırmanın ana tedavi çalışması içinde yapılmış olması da format karşılaştırmasını ayrı bir tedavi etkinliği deneyi yapmaz.

Kullanım sırasında yetkili sürüm ve izin koşulları korunmalıdır. Ölçeklerin sorularını sadeleştirmek, yanıt seçeneklerini değiştirmek veya hatırlama dönemini keyfî biçimde kısaltmak ölçüm eşdeğerliğini etkileyebilir. Elektronik ortama taşımak da hak sahibinin koşullarından bağımsız değildir. Bu eğitim metni soru formunu çoğaltmaz, kullanım lisansı sağlamaz ve kişiye özel puan hesaplamaz; amacı klinik yorumun sınırlarını açıklamaktır.

Kaynaklar:[1][2][3][4][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • ISI
  • uykusuzluk
  • özbildirim
  • tedavi yanıtı
  • uyku günlüğü
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GÖRÜŞMEYE HAZIRLANMA

Uyku sorununun ne zamandır sürdüğünü, gündüz yaşamınızı nasıl etkilediğini ve kullandığınız ilaçları anlatın. Aylar süren veya baş etmeyi zorlaştıran yakınmayı yalnız bir ölçek sonucu üzerinden izlemeyin.

Kaynaklar:[3]

UYKULULUK VE GÜVENLİK

Uykulu hissediyorsanız araç kullanmayın. Uyku için ilaç veya ürün almadan önce sağlık profesyoneliyle görüşün.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

KLİNİK ÇERÇEVEYİ KURMA

Uyku fırsatını, yakınmanın sürekliliğini ve gündüz etkisini değerlendirin. Uyku ve tıbbi öyküyü 7–14 günlük günlükle destekleyin; başka uyku bozukluğu şüphesinde uygun ek incelemeyi planlayın. ISI toplamını tek tanı ölçütü yapmayın.

Kaynaklar:[2]

SÜRÜM VE İZİN

Yetkili dil sürümünü ve kullanım koşullarını doğrulayın. Soruları, yanıt seçeneklerini veya hatırlama süresini izinsiz değiştirmeyin; çevrimiçi uygulamanın eşdeğerliğini varsaymayın.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

İZLEMDEN TEDAVİ KARARINA

Tanı doğrulandığında erişkin kronik insomnide ilk seçenek bilişsel davranışçı tedavidir. Eşlik eden hastalıklarla birlikte tedavi sırasını klinik gereksinime göre belirleyin; yalnız ölçek puanına dayanarak ilaç başlatmayın.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

DEĞİŞİMİN ANLAMI

Başlangıç ile izlem puanlarını klinik değişimle birlikte yorumlayın. Bir araştırmada orta iyileşmeyle ilişkili bulunan 8,4 puanlık azalmayı her kişi ve ortam için değişmez bir başarı sınırı saymayın.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. The Insomnia Severity Index: Psychometric Indicators to Detect Insomnia Cases and Evaluate Treatment Response ↗

    Morin ve arkadaşları / Sleep · Kaynak tarihi: 1 Mayıs 2011 · Erişim: 2026-11-01

  2. The European Insomnia Guideline: An update on the diagnosis and treatment of insomnia 2023 ↗

    Riemann ve arkadaşları / European Sleep Research Society · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-11-01

  3. Insomnia ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 19 Mart 2024 son gözden geçirme · Erişim: 2026-11-01

  4. Validation of the insomnia severity index as a web-based measure ↗

    Thorndike ve arkadaşları / Behavioral Sleep Medicine · Kaynak tarihi: 2011 · Erişim: 2026-11-01

  5. COAs distributed by Mapi Research Trust; Helping developers and copyright holders provide timely, accurate support ↗

    Mapi Research Trust · Erişim: 2026-11-01

  6. Helping Developers and Copyright Holders Provide Timely, Accurate Support ↗

    Mapi Research Trust · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · ISI İLE OLGU SAPTAMA VE DEĞİŞİM DEĞERLENDİRMESİ

The Insomnia Severity Index: Psychometric Indicators to Detect Insomnia Cases and Evaluate Treatment Response

Morin CM ve arkadaşları · Sleep · 2011

Çalışma türü: Psikometrik validasyon analizi.

Kapsam: Toplumdan 959 kişi; klinik örneklemde 183 insomni hastası ve 62 kontrol.

ÖZET

Toplum örnekleminde 10 puan eşiği %86,1 duyarlılık ve %87,7 özgüllük sağladı.

Toplum referansı klinik görüşme değil özbildirim sorusuydu. Çalışma endüstri destekli değildi; Morin şirket araştırma desteği ve danışmanlık ilişkileri bildirdi.

02 · WEB VE KÂĞIT FORMATININ KARŞILAŞTIRILMASI

Validation of the insomnia severity index as a web-based measure

Thorndike FP ve arkadaşları · Behavioral Sleep Medicine · 2011

Çalışma türü: Bir müdahale çalışması içinde format validasyonu.

Kapsam: Her iki formatı müdahale öncesi ve sonrasında tamamlayan 43 erişkin.

ÖZET

Toplam puanlar arasındaki korelasyon en az 0,98 idi.

Küçük ve seçilmiş örneklem; bütün dijital sürümlere genellenemez. NIMH hibe kaydı bulunuyor; tam çıkar ilişkileri erişilen özette doğrulanamadı.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.