İNSOMNİ ŞİDDETİ İNDEKSİ İLE UYKUSUZLUĞUN İZLENMESİ
ÖZET
İnsomni Şiddeti İndeksi, kişinin uykusuzluk yakınmasının şiddetini ve yaşamına etkisini kendi bildiriminden değerlendiren kısa bir ölçektir. ISI kısaltmasıyla tanınır. Yedi yanıtın toplamı 0–28 arasında değişir. Yalnız gece kaç saat uyunduğunu ölçmez; kişinin yakınmayı nasıl yaşadığını da yansıtır. Bu özellik, tedavi öncesi ve sonrasında değişimi izlemek için yararlıdır; ancak klinik görüşmenin yerini almaz.
Uykusuzluğun değerlendirilmesinde yalnız toplam puana bakılmaz. Avrupa rehberi uyku ve tıbbi öykünün birlikte alınmasını, gerektiğinde muayene ve ek incelemeleri önerir. Uyku günlüğü yakınmanın zamansal düzenini göstermeye yardımcı olur. Yeterli uyuma fırsatı bulunup bulunmadığı ve gündüz işlevlerinin nasıl etkilendiği önemlidir. Böylece düşük ya da yüksek bir sayının arkasındaki gerçek klinik durum daha iyi anlaşılır.
Yakınma aylarca sürüyorsa veya günlük yaşamı baş etmeyi zorlaştıracak ölçüde etkiliyorsa değerlendirme istenmelidir. Stres, ruhsal sorunlar, kullanılan ilaçlar, ağrı, vardiyalı çalışma ve başka uyku hastalıkları katkıda bulunabilir. Kişinin yalnız puanını değil bu koşulları da anlatması yararlıdır. Ölçek doldurmak, nedenin araştırılmasını ertelemek ya da kendi kendine uyku ilacı seçmek için bir gerekçe değildir.
İnternet üzerinden uygulama, basılı formdan bütünüyle bağımsız yeni bir tanı yöntemi değildir. Küçük bir araştırmada aynı erişkinlerin web ve kâğıt yanıtları güçlü biçimde ilişkili bulunmuştur. Bu bulgu, incelenen uygulamada ölçüm tutarlılığını destekler; internetteki her çevirinin, uygulamanın veya otomatik yorumun doğrulandığını göstermez. Araştırmanın ana tedavi çalışması içinde yapılmış olması da format karşılaştırmasını ayrı bir tedavi etkinliği deneyi yapmaz.
Kullanım sırasında yetkili sürüm ve izin koşulları korunmalıdır. Ölçeklerin sorularını sadeleştirmek, yanıt seçeneklerini değiştirmek veya hatırlama dönemini keyfî biçimde kısaltmak ölçüm eşdeğerliğini etkileyebilir. Elektronik ortama taşımak da hak sahibinin koşullarından bağımsız değildir. Bu eğitim metni soru formunu çoğaltmaz, kullanım lisansı sağlamaz ve kişiye özel puan hesaplamaz; amacı klinik yorumun sınırlarını açıklamaktır.
- ISI
- uykusuzluk
- özbildirim
- tedavi yanıtı
- uyku günlüğü
GENEL OKUYUCU
GÖRÜŞMEYE HAZIRLANMA
Uyku sorununun ne zamandır sürdüğünü, gündüz yaşamınızı nasıl etkilediğini ve kullandığınız ilaçları anlatın. Aylar süren veya baş etmeyi zorlaştıran yakınmayı yalnız bir ölçek sonucu üzerinden izlemeyin.
UYKULULUK VE GÜVENLİK
Uykulu hissediyorsanız araç kullanmayın. Uyku için ilaç veya ürün almadan önce sağlık profesyoneliyle görüşün.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM
KLİNİK ÇERÇEVEYİ KURMA
Uyku fırsatını, yakınmanın sürekliliğini ve gündüz etkisini değerlendirin. Uyku ve tıbbi öyküyü 7–14 günlük günlükle destekleyin; başka uyku bozukluğu şüphesinde uygun ek incelemeyi planlayın. ISI toplamını tek tanı ölçütü yapmayın.
SÜRÜM VE İZİN
Yetkili dil sürümünü ve kullanım koşullarını doğrulayın. Soruları, yanıt seçeneklerini veya hatırlama süresini izinsiz değiştirmeyin; çevrimiçi uygulamanın eşdeğerliğini varsaymayın.
TEDAVİ
İZLEMDEN TEDAVİ KARARINA
Tanı doğrulandığında erişkin kronik insomnide ilk seçenek bilişsel davranışçı tedavidir. Eşlik eden hastalıklarla birlikte tedavi sırasını klinik gereksinime göre belirleyin; yalnız ölçek puanına dayanarak ilaç başlatmayın.
İZLEM VE ÖNERİLER
DEĞİŞİMİN ANLAMI
Başlangıç ile izlem puanlarını klinik değişimle birlikte yorumlayın. Bir araştırmada orta iyileşmeyle ilişkili bulunan 8,4 puanlık azalmayı her kişi ve ortam için değişmez bir başarı sınırı saymayın.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- The Insomnia Severity Index: Psychometric Indicators to Detect Insomnia Cases and Evaluate Treatment Response ↗
Morin ve arkadaşları / Sleep · Kaynak tarihi: 1 Mayıs 2011 · Erişim: 2026-11-01
- The European Insomnia Guideline: An update on the diagnosis and treatment of insomnia 2023 ↗
Riemann ve arkadaşları / European Sleep Research Society · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-11-01
- Insomnia ↗
NHS · Kaynak tarihi: 19 Mart 2024 son gözden geçirme · Erişim: 2026-11-01
- Validation of the insomnia severity index as a web-based measure ↗
Thorndike ve arkadaşları / Behavioral Sleep Medicine · Kaynak tarihi: 2011 · Erişim: 2026-11-01
- COAs distributed by Mapi Research Trust; Helping developers and copyright holders provide timely, accurate support ↗
Mapi Research Trust · Erişim: 2026-11-01
- Helping Developers and Copyright Holders Provide Timely, Accurate Support ↗
Mapi Research Trust · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · ISI İLE OLGU SAPTAMA VE DEĞİŞİM DEĞERLENDİRMESİ
The Insomnia Severity Index: Psychometric Indicators to Detect Insomnia Cases and Evaluate Treatment Response
Morin CM ve arkadaşları · Sleep · 2011
Çalışma türü: Psikometrik validasyon analizi.
Kapsam: Toplumdan 959 kişi; klinik örneklemde 183 insomni hastası ve 62 kontrol.
ÖZET
Toplum örnekleminde 10 puan eşiği %86,1 duyarlılık ve %87,7 özgüllük sağladı.
Toplum referansı klinik görüşme değil özbildirim sorusuydu. Çalışma endüstri destekli değildi; Morin şirket araştırma desteği ve danışmanlık ilişkileri bildirdi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 21532953 · DOI: 10.1093/sleep/34.5.601
02 · WEB VE KÂĞIT FORMATININ KARŞILAŞTIRILMASI
Validation of the insomnia severity index as a web-based measure
Thorndike FP ve arkadaşları · Behavioral Sleep Medicine · 2011
Çalışma türü: Bir müdahale çalışması içinde format validasyonu.
Kapsam: Her iki formatı müdahale öncesi ve sonrasında tamamlayan 43 erişkin.
ÖZET
Toplam puanlar arasındaki korelasyon en az 0,98 idi.
Küçük ve seçilmiş örneklem; bütün dijital sürümlere genellenemez. NIMH hibe kaydı bulunuyor; tam çıkar ilişkileri erişilen özette doğrulanamadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 22003975 · DOI: 10.1080/15402002.2011.606766
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.