İNSÜLİN RESEPTÖRÜ BOZUKLUKLARI

İnsülin reseptörü bozuklukları, INSR genindeki değişikliklerin insülin sinyalini etkilediği kalıtsal hastalıklar olarak ele alınır. Bu madde, bağışıklık sistemine bağlı Tip B insülin direncinden farklı bir grubu anlatır. Tip A biçiminde akantozis nigrikans, aşırı kıllanma ve adet düzensizliği ergenlikte dikkat çekebilir. Hastaların mutlaka obez olması beklenmez; erkeklerde belirtiler daha silik kalabilir ve diyabet erişkin dönemde fark edilebilir.

Donohue ve Rabson–Mendenhall sendromları daha ağır, iki alleli etkileyen bozukluklarla ilişkilidir. Büyüme geriliği, farklı yüz özellikleri ve organ tutulumu görülebilir. Açlıkta düşük glukoz ile beslenme sonrasında yüksek glukozun aynı hastada bulunması mümkündür. Tanı yalnız insülin yüksekliğine değil, klinik özellikler ve uygun genetik bulguların birlikte yorumlanmasına dayanır. Belirsiz anlamlı bir varyant, kesin tanı olarak sunulmamalıdır.

Tip A insülin direncinde kalıtım çoğunlukla otozomal dominant, daha seyrek otozomal resesiftir. Ailede tanı konmamış olması genetik nedeni dışlamaz; yeni gelişen değişiklikler de bildirilmiştir. Kadın ve erkeklerde klinik görünüm farklı olabilir.

2026 yılında yayımlanan dört hastayı içeren tek merkez deneyiminde, ağır reseptör bozukluklarında kullanılan rekombinant IGF-1 tedavisinin erken metabolik yararları sınırlı bulunmuştur. İki hastada yetersiz yanıt veya intoleransla birlikte erken yaşta ölüm, uzun yaşayan iki hastada ise diyabete ilerleme bildirilmiştir. Kontrol grubu bulunmayan bu küçük çalışma, tedavinin bütün hastalarda aynı sonucu sağlayacağını veya yaşam süresini kesin uzatacağını göstermez.

Aynı yıl bildirilen bir ailede yenidoğan kızda hipoglisemi, yedi yaşındaki erkek kardeşte normal glukozla yüksek insülin yanıtı, annede ise diyabet saptanmıştır. Aynı kromozom üzerindeki iki değişiklikten biri olası patojenik, diğeri belirsiz anlamlı olarak sınıflandırılmıştır. Bu tek aile, bütün varyantların gidişini öngördürmez; ancak farklı yaşlarda farklı görünümler bulunabileceğini ve uzun süreli izlemin önemini gösterir.