İNSÜLİNOMA

Atakların açlık, gece, egzersiz veya yemek sonrası oluşması; yardım gereksinimi, kaza ve bilinç kaybı kaydedilir. Bazı hastalar yakınmayı önlemek için sık yiyerek kilo alabilir. İlaçlar, insülin/salgılatıcı erişimi, önceki mide-bağırsak ameliyatı ve ailede endokrin tümör öyküsü yargılamadan sorgulanır. Tekrarlayan kişiye özgü örüntü önemlidir; sadece açlıkta olmaması tanıyı dışlamaz.

Bilinç, nörolojik durum ve dolaşım güvenliği önceliklidir. Terleme ve taşikardi destekleyici olabilir; atak arası normal muayene hastalığı dışlamaz. Kilo ve genel durum değerlendirilir. Küçük pankreatik lezyonun elle bulunması beklenmez; hormon sendromu muayene ile tek başına doğrulanamaz.

Hipoglisemi sırasında insülin ve C-peptid birlikte yorumlanır. Yüksek insülinle baskılı C-peptid dışarıdan insülini; ikisinin birlikte uygunsuz yüksekliği tümör, insülin salgılatıcı ilaç veya otoimmün mekanizmayı düşündürebilir. Sülfonilüre/meglitinid taraması yapılmadan örüntü tümöre bağlanmaz. Böbrek-karaciğer hastalığı, adrenal yetersizlik ve ameliyat sonrası nedenler araştırılır. Örnek zamanı ve testin insülin analoglarını saptama özellikleri önemlidir; kişiyi tek sonuçla suçlamak veya tümör tanısı koymak uygun değildir.

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Spontan atakta laboratuvar glukozuyla eş zamanlı insülin, C-peptid, proinsülin ve ilaç taraması değerlendirilir; gerekirse gözetimli açlık testi yapılır. Düşük glukozda “normal aralıkta” insülin bile uygunsuz baskılanmamış olabilir. Biyokimyasal doğrulama lokalizasyondan önce gelir. BT, MR veya endoskopik ultrason kullanılabilir; negatif görüntüleme kesin dışlatmaz. Pankreasta rastlantısal kitle tek başına insülinoma değildir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Akut hipoglisemi kontrolü ile tümör tedavisi birlikte yürütülür. Düzenlenmiş öğünler ve gerektiğinde glukoz desteği köprü olabilir. Lokalize tümörde cerrahi değerlendirilir; yaklaşım konum ve pankreas kanalıyla ilişkiye bağlıdır. Diazoksit gibi ilaçlarda sıvı tutulması ve tolerans izlenir. Metastatik hastalıkta hormon kontrolü ve tümör tedavisi ayrı fakat bağlantılı hedeflerdir; seçenekleri deneyimli ekip belirler.

Atak, farkındalık kaybı, glukoz örüntüsü ve beslenme yükü kaydedilir. Sürekli glukoz izlemi seçilmiş hastada günlük güvenliğe katkı sağlayabilir; tanısal laboratuvar örneğinin yerine geçmez. Cerrahi çevresinde glisemik değişiklikler izlenir. Uzun dönem plan patoloji, yayılım ve kalıtsal bağlama göre düzenlenir; belirtilerin kaybolması bütün tümör izleminin bittiği anlamına gelmez.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Nöbet, bilinç kaybı veya güvenle yutamama acildir; ağızdan gıda verilmez. Yinelenen atak ve uyarıların kaybı hızlı değerlendirme gerektirir. Araç kullanma ve yalnız kalma riskleri bakım planında konuşulur. Atakların yalnız psikiyatrik veya nörolojik olduğu varsayılmadan glukozla ilişkisi araştırılır.