İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

İNTRADİYALİTİK PARENTERAL NÜTRİSYON

ÖZET

İntradiyalitik parenteral nütrisyon, hemodiyaliz sırasında doğrudan kana verilen ek beslenme desteğidir. Kısaca IDPN olarak adlandırılır. Amaç, yiyeceklerle yeterince alınamayan enerji ve besin öğelerinin bir bölümünü sağlamaktır. Diyetisyen ve böbrek hastalıkları hekimi kişinin yiyip içtiklerini değerlendirerek bu desteğin gerekli olup olmadığını belirler. Uygulama, olağan öğün ve ara öğünlerin yerine geçmez; bütün beslenme gereksinimini tek başına karşılaması beklenmez.

Bu yöntem her diyaliz hastası için rutin bir başlangıç tedavisi değildir. ESPEN, hastanede yatan, kritik durumda olmayan, kronik böbrek hastalığı ve böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz alan kişilerde belirli koşullarda kullanılmasını önerir: malnütrisyon veya riski bulunması ve ağızdan destek ya da enteral beslenmeye yeterli yanıt alınamaması veya bunların tolere edilememesi. Sindirim sistemi yoluyla beslenme mümkün olduğunda öncelikle bu seçenek değerlendirilir.

Seansla sınırlı besin verilmesi, günlük toplam alımın ayrıca hesaplanmasını gerektirir. KDOQI rehberi, diyaliz sıklığı ve süresinin uzun dönem enerji ve protein gereksinimini karşılamaya yetmeyebileceğini vurgular. Bu nedenle karar, beslenme hedefi ile kişinin mevcut alımı arasındaki açığa dayanır. IDPN, beslenme danışmanlığı veya uygun diğer desteklerden bağımsız bir çözüm olarak görülmemelidir. Klinik iyileşme ve ağızdan ya da enteral alımın yeterliliği yeniden değerlendirilir.

Güvenlik izlemi tedavinin ayrılmaz parçasıdır. Güncel uluslararası uzman uzlaşısı; sıvı durumunun, kan basıncının, glukozun, elektrolitlerin, karaciğer testlerinin ve trigliseridlerin değerlendirilmesini önerir. Yalnız verilen torbanın tamamlanması başarı ölçütü değildir. Hastanın uygulamayı tolere etmesi ve istenmeyen etkilerin izlenmesi gerekir. Önceden çok az beslenmiş kişilerde yeniden beslenme riski de klinik değerlendirmeye dahil edilir.

Araştırmalar destekten beklenen yararın gerçekçi anlatılmasını gerektirir. Malnütrisyonu olan hemodiyaliz hastalarındaki randomize bir çalışmada, ağızdan beslenme desteğine IDPN eklenmesi iki yıllık ölüm oranını veya hastaneye yatışı iyileştirmemiştir. Bu bulgu, her hastanın aynı yanıtı vereceği anlamına gelmez; yöntemin yaşamı uzattığı yönünde kesin bir vaat verilmesini de desteklemez.

Seans sırasında bulantı, kusma, belirgin rahatsızlık veya solunum güçlüğü gelişirse hemşireye hemen bildirilmelidir. Tedaviyi sürdürme veya bırakma isteği de ekiple konuşularak beslenme planına yansıtılmalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • hemodiyaliz
  • parenteral nütrisyon
  • beslenme yetersizliği
  • protein enerji kaybı
  • beslenme izlemi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN TAMAMLAYICI DESTEK

IDPN öğünlerin yerini tutmaz. Yemekleriniz ve yaşadığınız güçlükler hakkında diyetisyeninize bilgi verin.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

BESLENME ÖYKÜSÜ

İstemsiz kilo kaybı, önceki besin alımı ve fiziksel performanstaki azalma değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

KİLO VE SIVI DURUMUNUN AYRILMASI

Sıvı fazlalığı kilo ve beden kütle indeksi yorumunu güçleştirebilir; kas kaybı normal görünen kiloda da bulunabilir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

TAM BESLENME DESTEĞİNDEN FARKI

Seans süresiyle sınırlı IDPN tüm günlük gereksinimi karşılamayabilir. Toplam alımın yetersizliğinde diğer beslenme yolları yeniden değerlendirilir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

ADAYLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uygun oral veya enteral seçeneklerin başarısızlığı ya da intoleransı ve beslenme riski birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

PROFESYONEL GÜVENLİK İZLEMİ

Glukoz, sıvı dengesi, elektrolitler ve trigliseridler klinik ekibin izlemiyle değerlendirilir; bu metin infüzyon veya insülin doz talimatı değildir.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

DESTEĞİN GEREKLİLİĞİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Beslenme durumundaki iyileşme ve oral ya da enteral alım kapasitesi, IDPN gereksiniminin sürüp sürmediğini belirlemede kullanılır.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

SEANS SIRASINDA BELİRTİLER

Solunum güçlüğü, bulantı veya kusmayı hemen diyaliz hemşiresine bildirin.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Intradialytic parenteral nutrition ↗

    Queensland Health, NEMO · Kaynak tarihi: 2026; planlanan inceleme 2029-03 · Erişim: 2026-10-31

  2. ESPEN practical guideline on clinical nutrition in hospitalized patients with acute or chronic kidney disease ↗

    ESPEN; Clinical Nutrition · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-31

  3. KDOQI Clinical Practice Guideline for Nutrition in CKD: 2020 Update ↗

    National Kidney Foundation; Academy of Nutrition and Dietetics; AJKD · Kaynak tarihi: 2020-09 · Erişim: 2026-10-31

  4. An International Expert Consensus Statement and Guidance Document on Implementation of Nutritional Supplementation in Patients on Dialysis ↗

    Kidney International Reports · Kaynak tarihi: 2026-07-29 çevrimiçi; 2026-10 sayı · Erişim: 2026-10-31

  5. Intradialytic parenteral nutrition does not improve survival in malnourished hemodialysis patients: a 2-year multicenter, prospective, randomized study ↗

    Journal of the American Society of Nephrology · Kaynak tarihi: 2007-07-26 çevrimiçi; 2007-09 sayı · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · ORAL DESTEĞE IDPN EKLENMESİ

Intradialytic parenteral nutrition does not improve survival in malnourished hemodialysis patients: a 2-year multicenter, prospective, randomized study

Cano NJM ve arkadaşları · J Am Soc Nephrol · 2007

Çalışma türü: Çok merkezli ileriye dönük randomize çalışma.

Kapsam: Malnütrisyonu olan 186 hemodiyaliz hastası; oral destek, bir yıllık IDPN eklenerek veya eklenmeden verildi.

ÖZET

İki yıllık ölüm oranı, hastaneye yatış ve işlevsel ölçümde ek yarar gösterilmedi. Her iki grubun bazı beslenme göstergeleri iyileşti.

Sonuç IDPN ile tek başına oral desteğin saf karşılaştırması değildir; müdahale kolunda da oral destek vardır. Seçilmiş popülasyon bütün klinik durumları temsil etmez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.