İŞİTME KAYBI

BELİRTİLER VE RİSKLER

Konuşmaları tekrarlatma, özellikle kalabalıkta anlamakta zorlanma, televizyon sesini yükseltme ve telefonla konuşmada güçlük sık ipuçlarıdır. Yakınlar sorunu hastadan önce fark edebilir. Sürekli anlamaya çalışma yorgunluk ve sosyal uzaklaşma yaratabilir; bu etkiler yalnız işitme testindeki sayılarla açıklanamaz. [1]

Yaşla ilişkili değişiklikler, gürültü, kulak enfeksiyonu, zar veya kemikçik sorunları ve bazı ilaçlar değerlendirilir. Bir veya iki kulakta olması, başlangıç hızı, çınlama, vertigo, akıntı ve ağrı tanısal yön verir. Çocukta işitme sorunu dil gelişimini ve okul yaşamını etkileyebilir; değerlendirme erişkin yaklaşımıyla sınırlanmamalıdır. [1,2]

ACİL UYARILAR VE SEVK

Son 30 gün içinde, üç gün veya daha kısa sürede gelişen ve dış/orta kulak nedeni ile açıklanamayan işitme kaybı, 24 saat içinde KBB veya acil değerlendirmesi gerektirir. Daha eski ani kayıp ve haftalar içinde hızla kötüleşme de hızlı uzman sevki gerektirir; “artık geç kaldım” diye bırakılmaz. [3]

Yüzde güçsüzlük veya uyuşma gibi yeni nörolojik bulgular eşlik ediyorsa inme olasılığı dahil acil değerlendirme yapılır. Ani kaybın kir, alerji ya da nezle olduğunu düşünmek tedaviyi geciktirebilir. Kendiliğinden düzelme ihtimali bulunması beklemeyi güvenli hale getirmez. [2,3]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Otoskopi kulak kiri, enfeksiyon ve zar sorunlarını araştırır. Odyometri işitme düzeyini ve kaybın türünü belirler; gerektiğinde timpanometri orta kulak işlevini değerlendirir. Tek taraflı veya asimetrik kayıpta, muayene ve işitme testine göre görüntüleme gibi ileri incelemeler gerekebilir. İnternet testi klinik değerlendirme yerine geçmez. [3]

Aynı hastada iletim ve iç kulak bileşenleri birlikte bulunabilir. Muayene ile odyogram birbirini tamamlar. [1,3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavi nedene yöneliktir. Kir veya enfeksiyon giderildiğinde işitme yeniden değerlendirilir. Ani sensörinöral kayıpta uzman, uygun hastada steroid tedavisini değerlendirebilir; sistemik veya kulak içine uygulama seçimi kişisel risklere göre yapılır. Tanı ve tedaviyi geciktirmek yararı azaltabileceğinden başvuru ertelenmez. [2]

Kalıcı kayıpta işitme cihazları, yardımcı dinleme sistemleri ve uygun kişide implantlar düşünülebilir. Cihaz normal işitmeyi birebir geri getirmese de iletişimi iyileştirebilir. Karar yalnız kaybın derecesine değil ev, iş ve sosyal yaşam ihtiyaçlarına dayanır. Kullanım güçlüğü varsa cihazdan hemen vazgeçmek yerine ayar ve eğitim gereksinimi araştırılır. [1]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Yüz yüze konuşmak, arka plan sesini azaltmak ve gerektiğinde yazılı bilgi vermek iletişimi kolaylaştırır. Güvenlik alarmları ve telefon için yardımcı teknolojiler değerlendirilebilir. Gürültülü ortamda koruyucu kullanılır; yüksek sesli kulaklık alışkanlığı gözden geçirilir. Kulağı temizlemek amacıyla cisim sokmak önerilmez. [1]

Yeni cihaz sonrası izlemde konfor, ses kalitesi, pil ve bakım, telefon kullanımı ve hastanın hedefleri konuşulur. Yaşlı veya el becerisi kısıtlı kişide kullanım kolaylığı önemlidir. Çocukta aile ve eğitim ekibiyle koordinasyon, yalnız cihaz verilmesinden daha kapsamlı bir bakım gerektirir. [3]

Ani kayıpta odyometri, sesin kanaldan iletilmesindeki engel ile iç kulağın duyusal sorununun ayrılmasını sağlar. Muayenede açık bir tıkaç görülmüyorsa incelemenin geciktirilmemesi önemlidir. Nedeni açıklanamayan kayıpta uzman gerekli ek testleri seçer. Hastaya başvuru sırasında başlangıcın sabah uyanınca mı, telefon kullanırken mi veya başka bir anda mı fark edildiği sorulur. [2]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.