İSKEMİK HEPATİT

Ritim bozukluğu, kalp yetersizliği, ağır enfeksiyon, kanama, sıvı kaybı ve yakın zamanda karaciğer nakli araştırılır. Tetikleyicinin zamanı ile karaciğer testlerindeki değişim birlikte değerlendirilir.

Belgelenmiş hipotansiyon veya şok bulunmaması hipoksik hepatiti dışlamaz. Düşük kardiyak debi, venöz konjesyon ve oksijenlenme bozukluğu birlikte etkili olabilir. Hastanın yakın dönem dolaşım ve solunum durumu sorgulanır.

Bulantı ve kusmaya hassas hepatomegali eşlik edebilir. Fizik muayene yalnız karaciğere odaklanmamalı; kalp ve solunum yetersizliği veya dolaşım bozukluğu yaratan klinik durum değerlendirilmelidir.

Ödem, hepatojuguler reflü ve nefes darlığı altta yatan kalp yetersizliğini düşündürebilir. Bilinç bozukluğu sepsis veya hipoksik beyin hasarıyla ilişkili olabileceğinden otomatik olarak hepatik ensefalopati kabul edilmez.

Akut viral hepatit, ilaç veya toksin hasarı, otoimmün hepatit ve travmatik karaciğer hasarı ayırıcı tanıdadır. Uygun klinik bağlam olmadan yalnız yüksek aminotransferaz düzeyi iskemik hepatit tanısı koydurmaz.

Karaciğer görüntülemesindeki heterojen azalmış kontrastlanma özgül değildir. Fokal enfarkt, venöz çıkış bozukluğu, konjestif hepatopati ve diğer taklitçiler klinik ve damar bulgularıyla değerlendirilmelidir.

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

AST ve ALT hızla ve belirgin artabilir; LDH erken yükselir. Bilirubin artışı görece sınırlı kalabilir, PT/INR uzayabilir. Testler zaman içindeki seyir ve perfüzyon bozukluğu bağlamında yorumlanır.

Tanı, uygun dolaşım veya solunum bozukluğu ortamı, geçici belirgin enzim artışı ve diğer nedenlerin dışlanmasına dayanır. Tipik tabloda biyopsi genellikle gerekli değildir; koagülopatili hastada girişimin riski ayrıca önemlidir.

Doppler ultrasonografi damar akımını değerlendirebilir. BT veya MR, perfüzyon bozukluğunu ve alternatif nedenleri araştırmak için kullanılabilir; tetkik seçimi hastanın klinik durumuna göre yapılır.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Temel yaklaşım altta yatan nedeni düzeltmek ve karaciğer perfüzyonunu yeniden sağlamaktır. Kardiyak debinin iyileştirilmesi ve hemodinamik instabilitenin giderilmesi önceliklidir; yalnız enzim değerini düşürmeye yönelik yaklaşım yeterli değildir.

İskemik hepatite özgü kanıtlanmış bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. N-asetilsistein araştırılmaktadır; bu durum her iskemik hepatit hastasına rutin kullanım yararının kanıtlandığı anlamına gelmez.

Eşlik eden parasetamol toksisitesi varsa N-asetilsistein o ayrı endikasyon kapsamında uygulanır. Akut karaciğer yetersizliği gelişen hastanın yoğun bakım ve nakil merkeziyle erken değerlendirilmesi gerekir.

Perfüzyon düzeldiğinde aminotransferazlar çoğunlukla bir ila iki haftada geriler. Klinik iyileşme yalnız enzim eğilimiyle değil, dolaşımın ve karaciğer işlevinin toparlanmasıyla değerlendirilir.

Glukoz bozuklukları ve diğer organ yetersizlikleri izlenir. Böbrek veya solunum hasarı eşlik edebileceğinden takip tek organa indirgenmemelidir.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Akut karaciğer hasarında yeni ensefalopati ve koagülopati acil değerlendirme gerektirir. Önceden kronik karaciğer hastalığı olmayan kişide bu bulgular akut karaciğer yetersizliğini gündeme getirir; nakil merkezine danışma geciktirilmemelidir.

Bilinç değişikliği, devam eden dolaşım bozukluğu veya tedaviye rağmen kötüleşme, altta yatan nedenin yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Kan akımını bozan durumlar gecikmeden tedavi edilmelidir.