İSKEMİK KOLİT
ÖZET
İskemik kolit, kalın bağırsağın kanlanmasının azalmasıyla gelişen hasardır. Geçici ve geri dönüşlü olabileceği gibi doku ölümü veya perforasyona da ilerleyebilir. Ani karın ağrısı ve kanlı dışkılama acil değerlendirme gerektirir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkin odaklı genel bilgi ve profesyonel yaklaşım; çocukluk ve gebelik için ayrı kişiselleştirilmiş değerlendirme gerekir.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Karın ağrısı, dışkılama sıkışması, ishal ve kırmızı veya bordo kan görülebilir. Düşük tansiyon, sıvı kaybı, kalp yetmezliği veya damar hastalıkları riski artırabilir. Ancak yalnız yaşlılarda görülmez. Kanamanın az olması veya hiç olmaması ağır hastalığı dışlamaz; belirgin halsizlik, bayılma veya giderek artan ağrı önemlidir. [1]
TEDAVİ VE İYİLEŞME
Birçok hasta damar içi sıvı ve destek tedavisiyle düzelir. Tedavi kanlanmayı düzeltmeye ve bağırsak işlevini korumaya yönelir; hasar ağırsa ameliyat gerekebilir. İyileşme sırasında darlık gelişebileceğinden devam eden veya tekrarlayan belirtiler bildirilmelidir. Kullanılan ilaçlar ve yakın zamanda geçirilen ameliyatlar değerlendirmede önem taşır. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Ağrı ve kanamanın sırası, başlangıç zamanı, dışkılama değişikliği, hipotansiyon veya sıvı kaybı sorgulanır. Kalp-damar cerrahisi, tromboz, kalp yetmezliği ve kabızlık yapan ilaçlar kaydedilir. Vazokonstriktör maddeler ve diğer ilaç maruziyetleri değerlendirilir. [1]
FİZİK MUAYENE
Dolaşım bozukluğu, abdominal hassasiyet ve peritonit aranır. Sağ kolon veya tüm kolon tutulumu, kanama olmaksızın şiddetli ağrı ve hemodinamik bozulma daha ağır seyir açısından uyarıcıdır. Muayene bir kez yapılıp bırakılmaz; klinik değişim seri değerlendirilir. [2]
AYIRICI TANI
Enfeksiyöz kolit, inflamatuvar bağırsak hastalığı ve diğer alt gastrointestinal kanama nedenleriyle ayrım gerekir. Akut mezenter iskemi, özellikle izole sağ kolon tutulumu veya orantısız ağrıda ayrıca düşünülür. Kalın bağırsak iskemisi çoğu zaman büyük bir damarın tam tıkanmasıyla açıklanmaz; düşük akımlı dolaşım da neden olabilir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
Kontrastlı abdominal BT tutulum dağılımını ve komplikasyonları değerlendirir. Fulminan tablo yoksa ilk 48 saatte sınırlı alt endoskopi ve uygun biyopsiler tanıyı destekler. Görüntülemedeki duvar kalınlaşması tek başına etiyoloji koydurmaz; klinik ve histoloji birlikte yorumlanır. [2]
TEDAVİ
Bağırsak istirahati, sıvı resüsitasyonu ve nedenin düzeltilmesi temel yaklaşımdır. Orta-ağır hastalıkta antibiyotik değerlendirilir; ilaç seçimi ve yararı konusunda yüksek kaliteli kanıt sınırlıdır. Gastroenteroloji ve cerrahi ekiplerinin erken ortak değerlendirmesi önemlidir. Dolaşım bozukluğu, peritonit, yaygın veya sağ taraflı ağır tutulum ameliyat olasılığını artırır. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
Ağrı, kanama, vital bulgular ve laboratuvar eğilimleri izlenir. Düzelmeyen veya kötüleşen hastada tanı ve cerrahi gereksinim yeniden değerlendirilir. Klinik iyileşme sonrası kalıcı segmental kolit veya darlık gelişebilir; tekrarlayan ağrı ve dışkılama sorunları takip gerektirir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
SEVK
Peritonit veya gangren şüphesi, endoskopiyle doğrulama beklemeden cerrahi değerlendirme gerektirir. Hastalık ağırlığı yalnız kanama miktarıyla belirlenmez. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ENDOSKOPİ GÜVENLİĞİ
Şüpheli olguda minimal insuflasyon kullanılır ve inceleme hastalığın distal sınırında sonlandırılır. Peritonit, gangren veya geri dönüşsüz iskemi bulgularında kolonoskopi yapılmaz; acil cerrahi değerlendirme önceliklidir. Biyopsi gangren dışında tanıyı desteklemek için alınabilir. Bu yaklaşım rutin tarama kolonoskopisinden farklıdır. [4]
KLİNİK DURUMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
Karşılaştırma eğitim amaçlıdır; klinik bağlam ve hasta özellikleriyle birlikte yorumlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Colon ischemia: patient information ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- Ischaemic colitis: practical challenges and evidence-based recommendations ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- Ischemic colitis ↗
Sun MY ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2007 · Erişim: 2026-10-25
- ACG guideline: colon ischemia ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Kaynak tarihi: 2015 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 7 ARAŞTIRMA
Bu bölümde konuya doğrudan ilişkin 7 doğrulanmış çalışma özeti yer alır. Yirmi üst sınırdır; birbirini tekrarlayan veya kapsamı uygun olmayan yayınlar sayıyı artırmak için eklenmemiştir.
01 · CERRAHİ GEREKSİNİM VE SONUÇLAR
Surgical prevalence and outcomes in ischemic colitis: A systematic review and meta-analysis.
Qian W ve arkadaşları · World journal of surgery · 2024
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Meta-analizde 19 çalışma ve 12.420 hasta.
ÖZET
Cerrahi yönetimin birleşik oranı yaklaşık yüzde 15’ti; sağ kolon tutulumu daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi.
Cerrahi sonuçların bildirimi sınırlıydı; oran bireysel hastanın riskini belirlemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38441288 · DOI: 10.1002/wjs.12123
02 · İBS İLE İSKEMİK KOLİT İLİŞKİSİ
The association between irritable bowel syndrome and ischemic colitis: a systematic review and meta-analysis.
Wongtrakul W ve arkadaşları · Minerva gastroenterology · 2022
Çalışma türü: Gözlemsel çalışmaların meta-analizi
Kapsam: Üç kohort ve sekiz vaka-kontrol çalışması.
ÖZET
İBS tanılı kişilerde iskemik kolit daha sık bildirildi.
Tanısal karışıklık, ilaçlar ve karıştırıcı etkenler ilişkiyi etkileyebilir; İBS doğrudan neden olarak kabul edilemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34547858 · DOI: 10.23736/S2724-5985.21.02957-0
03 · KANAMANIN DERECESİ VE HASTANE SEYRİ
Clinical characteristics and long-term outcomes of hospitalised patients with ischemic colitis with different degrees of haematochezia: a retrospective study.
An Q ve arkadaşları · European journal of gastroenterology & hepatology · 2022
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 139 hasta; ağır kanamalı alt grupta 11 kişi.
ÖZET
Hafif kanamalı hastalara göre kanamasız ve ağır kanamalı gruplarda daha kötü hastane sonuçları görüldü.
Özellikle ağır kanama alt grubu küçüktü; kanama miktarı tek başına triyaj ölçütü değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35506923 · DOI: 10.1097/MEG.0000000000002386
04 · AĞIR HEMATOKEZYADA TIBBİ VE CERRAHİ SONUÇLAR
Outcomes of patients with ischemic colitis causing severe hematochezia managed medically or surgically.
Wongpongsalee T ve arkadaşları · Langenbeck's archives of surgery · 2022
Çalışma türü: Prospektif toplanmış verilerin retrospektif analizi
Kapsam: İki merkezde 97 hasta.
ÖZET
Çoğu hasta tıbbi tedaviyle stabil kaldı; cerrahi gereken veya cerrahiye uygun olmayanlarda komplikasyon ve ölüm daha fazlaydı.
Tedavi grupları hastalık ağırlığı bakımından farklıydı; cerrahinin zararlı olduğu sonucu çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35187590 · DOI: 10.1007/s00423-022-02441-8
05 · AKUT DÖNEM VE UZUN DÖNEM BELİRLEYİCİLER
Ischemic colitis.
Huguier M ve arkadaşları · American journal of surgery · 2006
Çalışma türü: Retrospektif çalışma
Kapsam: 73 hasta.
ÖZET
Şok veya belirgin hassasiyetle acil cerrahi gereken grupta ölüm yüksekti; uzun dönemde kardiyovasküler ölümler önem taşıdı.
Eski, küçük ve cerrahi merkez ağırlıklı seri güncel bütün hastaları temsil etmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 17071206 · DOI: 10.1016/j.amjsurg.2005.09.018
06 · EŞLİK EDEN HASTALIKLAR VE RİSK
Quantifying risk factors for ischemic colitis: A nationwide, retrospective cohort study.
Twohig PA ve arkadaşları · Indian journal of gastroenterology : official journal of the Indian Society of Gastroenterology · 2020
Çalışma türü: Ulusal veri tabanı retrospektif analizi
Kapsam: Veri tabanında 1.560 iskemik kolit olgusu.
ÖZET
Aterosklerotik riskler, kalp yetmezliği, atriyal fibrilasyon ve kabızlıkla güçlü ilişkiler bildirildi.
Kodlama ve karıştırıcı etkenler sınırlılıktır; ilaç ilişkileri tek başına ilacı kesme gerekçesi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32797386 · DOI: 10.1007/s12664-020-01049-4
07 · BAĞIRSAK TEMİZLEYİCİLERİNDE GÜVENLİK SİNYALİ
Oral bowel cleansers and ischemic colitis risk: A real-world disproportionality analysis.
Luo M ve arkadaşları · PloS one · 2025
Çalışma türü: Farmakovijilans orantısızlık analizi
Kapsam: FAERS verisinde temizleyicilerle ilişkili 75 bildirim.
ÖZET
Bazı temizleyiciler için iskemik kolit bildirim sinyali saptandı; ileri yaş ve kardiyovasküler hastalık ağır sonuçlarla ilişkiliydi.
Kendiliğinden bildirim verisi gerçek insidansı veya nedenselliği göstermez; bildirim oranı hastalık riski değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41021559 · DOI: 10.1371/journal.pone.0332345
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurun.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.