İSKEMİK OPTİK NÖROPATİ

ÖYKÜ VE SINIFLANDIRMA

Başlangıç zamanı, tek/çift göz tutulumu, ağrı, geçici görsel belirtiler, önceki ataklar, diyabet ve vasküler riskler sorgulanır. İleri yaşta GCA belirtileri özellikle aranır. Ağrılı, çok ağır veya alışılmadık seyir otomatik olarak NAION kabul edilmemelidir. [2]

GÖZ VE SİSTEM MUAYENESİ

Her gözde görme keskinliği, renk görme, pupilla yanıtı, görme alanı ve dilate fundus değerlendirilir. NAION için sektöral/yaygın disk ödemi, peripapiller hemoraji ve altitudinal alan defekti destekleyicidir; tek bir bulgu tanı koydurmaz. Çok soluk disk ödemi ve derin kayıp arteritik neden açısından uyarıcıdır. [2]

Optik nörit, özellikle MOG ilişkili belirgin disk ödemi; retinal arter tıkanması, kompresif optik nöropati ve diğer disk şişliği nedenleri ayrılır. Görme kaybının retina, optik sinir veya daha arkadaki görme yollarından kaynaklanması muayene ve gerektiğinde görüntülemeyle belirlenir. [2]

TANISAL KARARLAR

NAION klinik bir tanıdır; OCT disk ödemini ve sonraki lif kaybını belgelemede yardımcıdır. Atipik ağrı, ilerleme veya beklenmeyen bulguda kontrastlı, yağ baskılı orbita/beyin MR ile inflamatuvar ve kompresif nedenler araştırılır. Tipik NAION, retinal emboli gibi rutin bir karotis emboli algoritmasına eşitlenmez. [2]

GCA şüphesinde hemogram/trombosit, CRP ve sedimantasyon alınır; ilk dozdan önce örnek alınması mümkün değilse kritik görme iskemisinde tedavi geciktirilmez. Temporal arter görüntüleme veya biyopsisi yerel uzmanlık ve klinik olasılıkla planlanır. Normal tek bir belirteç klinik şüpheyi tek başına geçersiz kılmaz. [3]

ARTERİTİK VE ARTERİTİK OLMAYAN YAKLAŞIM

Görmeyi tehdit eden GCA için ACR/VF, yüksek doz oral glukokortikoide kıyasla intravenöz pulse tedaviyi koşullu olarak önerir. Bu karar acil uzman yönetiminde verilir; NAION için rutin steroid gerekçesi değildir. [4]

NAION’da optik sinir kılıf dekompresyonu yarar göstermemiş, zarar olasılığı taşımıştır. Aspirinin akut görme kazanımı amacıyla başlanması desteklenmez; kardiyovasküler endikasyon ayrı değerlendirilir. [7,2]

Küçük randomize çalışmalarda sistemik steroidler nihai görme sonucunu iyileştirmemiştir; normobarik oksijen de kanıtlanmış kurtarma tedavisi değildir. Çalışma sonuçları bireysel doz önerisine dönüştürülemez. [8,9]

İntravitreal QPI-1007 araştırmasında birincil sonuç sağlanmamıştır. Alt grup sinyalleri, araştırma ilacını rutin tedavi kabul etmeye yeterli değildir. [10]

İZLEM VE İŞLEVSEL DESTEK

Disk ödemi genellikle haftalar içinde geriler; görme alanı ve OCT ile kalıcı etkiler izlenir. Diğer gözde yeni belirti acildir. Uyku apnesi tedavisi ve sistemik risk kontrolü düzenlenir, az görme desteği değerlendirilir. [1]

İki aydan uzun ilerleme veya aynı gözde tekrarlama tanının yeniden sorgulanmasını gerektirir. GCA, inflamasyon veya kompresyon gibi alternatifler yeniden araştırılır. [2]

ACİL SEVK EŞİKLERİ

Yeni veya geçici görme kaybına GCA belirtileri eşlik ediyorsa aynı gün uzman değerlendirmesi gerekir. Belirtilerin gerilemesi güvenli bekleme anlamına gelmez. Güçlü klinik şüphede laboratuvar, ultrason veya biyopsi sırası tedaviyi geciktirmemelidir. [3]