İSKİOFEMORAL SIKIŞMA SENDROMU

Ağrının yeri, başlangıcı, yürüyüş ve tek bacak yüklenmeyle değişimi, eşlik eden kasık-bel ağrısı ve mekanik takılma sorgulanır. Travma ve önceki kalça ameliyatları kaydedilir.

Önceki kırık, protez veya osteotomi gibi girişimler ve yapısal kalça farklılıkları değerlendirmede önemlidir. Bunlar risk bağlamıdır; tek başına yakınmanın kaynağını göstermez.

Uzun adım yürüyüşü ve kalçanın ekstansiyon-adduksiyonla zorlanması ağrıyı ortaya çıkarabilir. Provokasyon bulguları tek başına tanı koydurmaz; öykü ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.

Yürüme, kalça hareket açıklığı ve kas kuvveti değerlendirilir. Bel hareketleri ve nörolojik bulgular alternatif ağrı kaynaklarını araştırmaya yardımcı olur.

Gluteal tendinopati, hamstring sorunları, piriformis veya diğer derin gluteal nedenler ve lomber radikülopati ayırt edilir. Kasıkta takılma-lokal ağrı eklem içi patolojiyi düşündürebilir.

Kuadratus femoris ödemi yalnız sıkışmaya özgü değildir; özellikle aralık daralmıyorsa kas zorlanması veya yırtığı düşünülmelidir.

TANI VE GÖRÜNTÜLEME

Röntgen kemik şekli ve ameliyat sonrası konumu değerlendirmeye yardım eder. MR, aralıkları ve kuadratus femoris ile çevre tendonların durumunu gösterir. Klinik bulgularla uyum aranır.

Dar aralık belirtisiz kişilerde de bulunabilir; ölçüm bacağın pozisyonundan etkilenir. Normal aralık için tek bir evrensel sınır yoktur. Ödem ve yağlı değişiklikler de klinik bağlamda yorumlanır.

TEDAVİ VE GİRİŞİM SEÇİMİ

İlk yaklaşım çoğunlukla ağrıyı artıran hareketlerin düzenlenmesi, uygun semptom kontrolü ve fizyoterapidir. Eşlik eden yapısal veya kas kaynaklı sorunlar kişiye göre ele alınır.

Seçilmiş belirsiz durumlarda görüntüleme eşliğinde lokal anestezik enjeksiyonu ağrı kaynağını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Küçük seride kısa süreli rahatlama görülmesi kalıcı tedavi başarısını veya cerrahi yararı kanıtlamaz.

Dirençli olgularda dekompresyon gibi cerrahi seçenekler görüşülebilir. Sistematik derlemedeki sonuçlar küçük retrospektif serilere dayanır; cerrahinin konservatif tedaviye kesin üstünlüğü gösterilmiş değildir.

Cerrahi kararı öncesinde enfeksiyon, sinir hasarı, kalıcı veya tekrarlayan yakınma ve yeniden ameliyat gereksinimi konuşulur. Sonuç beklentisi bireysel değerlendirmeye dayanmalıdır.

İZLEM VE REHABİLİTASYON

Ameliyat sonrası rehabilitasyon yapılan işleme göre aşamalı ilerler: hareket açıklığı, kuvvet, dayanıklılık ve aktiviteye dönüş değerlendirilir. Spor ve işe dönüş için tek süre bütün hastalara uygulanmaz.

Ağrı günlük yaşamı veya uykuyu bozuyor, tekrarlıyor ya da kötüleşiyorsa yeniden değerlendirme gerekir.

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Travma sonrası yük verememe veya his kaybında acil değerlendirme; ateşli sıcak-şiş kalçada gecikmeden tıbbi yardım gerekir.