İçeriğe geç
Madde metnine geç
SAĞLIK KAVRAMI / YÖNTEM

İSTATİSTİKSEL GÜÇ VE ÖRNEKLEM BÜYÜKLÜĞÜ

ÖZET

İstatistiksel güç, belirli bir alternatif gerçek olduğunda testin sıfır hipotezini reddetme olasılığıdır. Bir eksi beta olarak ifade edilir; beta, bu alternatif altında farkı saptayamama olasılığıdır. Güç yalnız araştırmaya yapıştırılan genel bir kalite puanı değildir: hangi etkinin ve hangi test koşullarının düşünüldüğü belirtilmelidir. Belirli bir fark için yapılan hesap, bütün olası farklar için aynı saptama olasılığını vermez.

Örneklem büyüklüğü hesabında hedef farkın seçimi merkezi önemdedir. DELTA2 rehberi, randomize araştırmalarda hedef farkın ilgili paydaşlar için önemli veya mevcut kanıtlar ışığında gerçekçi olmasının gerekçelendirilmesini ister. Kesin bir sayı elde edilmesi, başlangıç varsayımlarının kesin olduğu anlamına gelmez. Kontrol grubundaki olay sıklığı veya ölçümlerin değişkenliği gibi girdilerin değişmesi gereken katılımcı sayısını değiştirebilir; bu yüzden farklı makul varsayımlar altında duyarlılık hesapları yararlıdır.

Her örneklem gerekçesi yalnız klasik güç hesabına dayanmak zorunda değildir. Lakens’in yöntem incelemesi, hedeflenen tahmin doğruluğu, kaynak sınırları veya neredeyse bütün evreni gözleme gibi farklı yaklaşımları ayırır. Önemli olan seçimin çıkarım amacıyla bağlantısını açıkça kurmaktır. Kaynakların ancak belirli sayıda gözleme izin verdiğini dürüstçe söylemek, bu sayının istenen her etkiyi gösterecek güce sahip olduğunu ileri sürmekle aynı değildir.

Araştırma bittikten sonra sonuç istatistiksel olarak anlamlı çıkmadığı için yapılan güç hesapları ayrıca dikkat gerektirir. Hoenig ve Heisey, bu tür geriye dönük hesapların gözlenen sonucu yorumlamak için kullanılmasının mantıksal sorunlarını açıklamıştır. Çalışma öncesindeki planlama sorusu ile elde edilmiş verinin ne gösterdiği sorusu birbirine karıştırılmamalıdır. Sonradan hesaplanan düşük güç, otomatik olarak çalışmanın sonucunu açıklayan bağımsız bir bulgu gibi sunulmamalıdır.

Charles ve arkadaşlarının altı genel tıp dergisindeki 215 araştırma raporunu incelemesi, örneklem hesabının raporlanmasında sorunlar göstermiştir. On raporda hiç hesap yoktu; 92’sinde gerekli parametrelerin tümü verilmemişti. Yeniden hesaplama için yeterli bilgi bulunan 157 raporun 47’sinde bildirilen sayı ile yeniden hesaplanan sayı arasındaki fark yüzde 10’u aşmıştır. Bu tarihsel yayın incelemesi, güncel bütün araştırmaların hata oranı değildir; hesapların izlenebilir yazılmasının önemini gösterir.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • güç analizi
  • tip II hata
  • hedef fark
  • örneklem hesabı
  • araştırma planlama
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN GÜÇ

Gücü yorumlarken hangi farkın saptanmasının hedeflendiğini sorun; tek sayı bütün alternatifleri kapsamaz.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN BİLİMSEL AÇIKLAMA

PROFESYONEL İÇİN PLANLAMA YAKLAŞIMI

Hedef farkı ve hesap girdilerini gerekçelendirin. Makul varsayım değişiklikleriyle örneklem hesabının duyarlılığını inceleyin.

Kaynaklar:[2]

ÖRNEKLEM GEREKÇESİNİ DEĞERLENDİRME

Kaynak kısıtı, güç hedefi ve tahmin doğruluğu farklı gerekçelerdir; birbirinin yerine yazılmamalıdır.

Kaynaklar:[3]

SONUÇ SONRASI YORUM

Anlamsız sonucu açıklamak için geriye dönük gücü bağımsız kanıt gibi sunmayın.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Quantitative Techniques ↗

    NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods · Kaynak tarihi: Sayfada yayın tarihi belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  2. DELTA2 guidance on choosing the target difference and undertaking and reporting the sample size calculation for a randomised controlled trial ↗

    Jonathan A Cook ve arkadaşları; BMJ · Kaynak tarihi: 2018-11-05 · Erişim: 2026-10-31

  3. Sample Size Justification ↗

    Daniël Lakens; Collabra: Psychology · Kaynak tarihi: 2022-03-22 · Erişim: 2026-10-31

  4. The Abuse of Power: The Pervasive Fallacy of Power Calculations for Data Analysis ↗

    John M Hoenig, Dennis M Heisey; The American Statistician · Kaynak tarihi: 2001; yayıncı çevrimiçi arşiv tarihi 2012-01-01 · Erişim: 2026-10-31

  5. Reporting of sample size calculation in randomised controlled trials: review ↗

    Pierre Charles ve arkadaşları; BMJ · Kaynak tarihi: 2009-05-12 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konunun yöntemsel yorumunu doğrudan ele alan doğrulanmış özgün çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme veya uzman onayı değildir.

01 · ÖRNEKLEM HESAPLARININ YAYINLARDA RAPORLANMASI

Reporting of sample size calculation in randomised controlled trials: review

Pierre Charles ve arkadaşları · BMJ · 2009

Çalışma türü: Araştırma raporlarının yöntemsel incelemesi ve örneklem hesabının yeniden yapılması.

Kapsam: 2005–2006 döneminde altı dergide yayımlanan 215 iki kollu üstünlük araştırması.

ÖZET

157 yeniden hesaplanabilir raporun 47’sinde bildirilen örneklemle yeniden hesaplanan örneklem arasındaki fark yüzde 10’u geçti.

Belirli dergi ve dönemle sınırlıdır; raporlama eksikliği her durumda gerçek uygulama hatasını kanıtlamaz.

Bu içerik araştırma okuryazarlığı eğitimi içindir; kişisel sağlık kararı, bağımsız istatistik danışmanlığı veya araştırma protokolü onayı değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.